จารึกฐานพระพุทธรูปบุเงิน ปางมารวิชัย (ธ. ๒๕๔๔/๙๓)

จารึก

จารึกฐานพระพุทธรูปบุเงิน ปางมารวิชัย (ธ. ๒๕๔๔/๙๓)

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกฐานพระพุทธรูปบุเงิน ปางมารวิชัย (ธ. ๒๕๔๔/๙๓)

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

ธ. ๒๕๔๔/๙๓ จารึกฐานพระพุทธรูปบุเงิน ปางมารวิชัย

อักษรที่มีในจารึก

ไทยน้อย

ศักราช

พุทธศักราช ๒๒๒๑

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๑ บรรทัด

วัตถุจารึก

-

ลักษณะวัตถุ

ฐานพระพุทธรูปบุเงิน ปางมารวิชัย

ขนาดวัตถุ

เส้นรอบฐานยาว ๑๓ ซม. หน้าตักกว้าง ๔ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

ในหนังสือ จดหมายเหตุการบูรณะปฏิสังขรณ์องค์พระธาตุพนม และ ศิลาจารึกอีสานสมัยไทย-ลาว กำหนดเป็น “ธ. ๒๕๔๔/๙๓ จารึกฐานพระพุทธรูปบุเงิน ปางมารวิชัย”

ปีที่พบจารึก

พุทธศักราช ๒๕๑๘-๒๕๒๒

สถานที่พบ

กรุหมายเลข ๒๐ วัดพระธาตุพนมวรมหาวิหาร อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

วัดพระธาตุพนมวรมหาวิหาร อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม

พิมพ์เผยแพร่

๑) วารสารศิลปากร ปีที่ ๒๐ ฉบับที่ ๑-๒ (พฤษภาคม-กรกฎาคม ๒๕๑๙) : ๑๓๔-๑๔๕.
๒) จดหมายเหตุการบูรณะปฏิสังขรณ์องค์พระธาตุพนม (กรุงเทพฯ : คณะกรรมการดำเนินงานบรรจุพระบรมสารีริกธาตุในองค์พระธาตุพนม, ๒๕๒๒), ๑๘๖.
๓) ศิลาจารึกอีสานสมัยไทย-ลาว (กรุงเทพฯ : คุณพินอักษรกิจ, ๒๕๓๐), ๓๓๖.

ประวัติ

พระธาตุพนมล่มเมื่อ วันที่ ๑๑ สิงหาคม ๒๕๑๘ (เวลา ๑๙.๓๘ น.) ในการปฏิสังขรณ์ใหม่เมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๘-๒๕๒๒ ได้มีการขุดสำรวจตามหลักวิชาการโบราณคดี ได้พบจารึกฐานพระพุทธรูปประมาณ ๑,๐๑๕ องค์ และแผ่นจารึกอื่นๆ ๔๖ ชิ้น จารึกเหล่านี้บางส่วน นายวัชรินทร์ (ปฏิพัทธ์) พุ่มพงษ์แพทย์ ร่วมกับพระเทพรัตนโมลี (แก้ว กันโตภาโส) เจ้าอาวาสวัดพระธาตุพนมวรมหาวิหาร อ่าน และอธิบายศัพท์ นำมาพิมพ์รวมอยู่ในหนังสือ จดหมายเหตุการบูรณะปฏิสังขรณ์องค์พระธาตุพนม (กรมศิลปากร, โรงพิมพ์พิฆเณศ ๒๕๒๒) และ “ข้อมูลใหม่ที่ได้จากจารึกในพระธาตุพนม” ใน วารสารศิลปากร ฉบับที่ ๑ ปีที่ ๒๐ พ.ศ. ๒๕๑๙

เนื้อหาโดยสังเขป

ข้อความจารึกระบุนามของผู้สร้างพระพุทธรูป คือ พ่อเจ้าเสด ภรรยา และพี่น้อง ตอนท้ายตั้งความปรารถนาที่จะบรรลุนิพพาน

ผู้สร้าง

พ่อเจ้าเสด, ภรรยา และพี่น้อง

การกำหนดอายุ

ข้อความในจารึกระบุปีศักราช ๔๐ หมายถึง ปี จ.ศ. ๑๐๔๐ ตรงกับ พ.ศ. ๒๒๒๑ อันเป็นสมัยที่พระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราชปกครองราชอาณาจักรล้านช้าง (พ.ศ. ๒๑๘๑-๒๒๓๘)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๙, จาก :
๑) กรมศิลปากร, จดหมายเหตุการบูรณะปฏิสังขรณ์องค์พระธาตุพนม : ณ วัดพระธาตุพนมวรมหาวิหาร อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม พ.ศ. ๒๕๑๘-๒๕๒๒ (กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์พิฆเณศ, ๒๕๒๒), ๑๘๖.
๒) ธวัช ปุณโณทก, “จารึกกรุพระธาตุพนม,” ใน ศิลาจารึกอีสานสมัยไทย-ลาว : ศึกษาทางด้านอักขรวิทยาและประวัติศาสตร์อีสาน (กรุงเทพฯ : คุณพินอักษรกิจ, ๒๕๓๐), ๓๓๓-๓๔๐.
๓) วัชรินทร์ พุ่มพงษ์แพทย์, “ข้อมูลใหม่ที่ได้จากจารึกในพระธาตุพนม,” ศิลปากร ๒๐, ๑-๒ (พฤษภาคม-กรกฏาคม ๒๕๑๙) : ๑๓๔-๑๔๕.
๔) สิลา วีระวงส์, เรียบเรียง ; สมหมาย เปรมจิตต์, แปล, ประวัติศาสตร์ลาว, พิมพ์ครั้งที่ ๓ (กรุงเทพฯ : มติชน, ๒๕๔๐), ๑๑๗-๑๒๖.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170