รายชื่อพิพิธภัณฑ์

ศูนย์ประวัติศาสตร์เมืองปทุมธานี

ศูนย์ประวัติศาสตร์เมืองปทุมธานี ดำเนินการโดยสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดปทุมธานี ตามยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัด โดยปรับปรุงศาลากลางจังหวัด (หลังเก่า) ที่สร้างขึ้นตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 6 มีสถาปัตยกรรมงดงาม เป็นโบราณสถาน และแหล่งมรดกทางวัฒนธรรมของจังหวัด ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรมและส่งเสริมการท่องเที่ยวในจังหวัด นิทรรศการภายศูนย์ประวัติศาสตร์เมืองปทุมธานี ใน จัดแบ่งออกเป็น 5 โซน ได้แก่ โซน 1 แนะนำจังหวัดปทุมธานีและสถานที่สำคัญ โซน 2 ย้อนอดีตเมืองประทุม ตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาจนถึงปัจจุบัน โซน 3 ศาสนาและประเพณี นำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับความเชื่อและศาสนาผ่านวิถีของชาวเมืองปทุมฯ เช่นชาวมอญ ชาวจีนฯ ประเพณีตักบาตรพระร้อย ประเพณีส่งข้าวแช่ การถวายธงตะขาบ การเล่นลูกหนู โซน 4 ภูมิปัญญาสรรสร้าง นำเสนอภูมิปัญญาในเชิงช่างฝีมือต่างๆ โซน 5 โลกแห่งการเรียนรู้ นำเสนอข้อมูลและแนะนำสถานที่ต่างๆ ที่เป็นแหล่งของการเรียนรู้และสถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัด

จ. ปทุมธานี

พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นชาติพันธุ์ลาวครั่ง วัดทุ่งผักกูด

พิพิธภัณฑ์กลุ่มชาติพันธุ์ลาวครั่งบ้านทุ่งผักกูด หนึ่งในแหล่งเรียนรู้สำคัญของชุมชน ตั้งอยู่ในพื้นที่ซึ่งรายล้อมด้วยกำแพงวัด โบสถ์เก่าและหอฉันไม้โบราณ พิพิธภัณฑ์แห่งนี้นับว่าเป็นศูนย์รวมจิตใจของชุมชนอย่างแท้จริง เพราะเกิดขึ้นจากการร่วมแรงร่วมใจของทุกภาคส่วน ทั้งการสนับสนุนจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ตลอดจนความร่วมมือกับภาควิชาการ ในด้านการรวบรวมข้อมูลทั้งเรื่องประวัติศาสตร์กลุ่มชาติพันธุ์และประวัติศาสตร์ท้องถิ่น วัฒนธรรม ประเพณี พิธีกรรม เพื่อนำข้อมูลมาประกอบจัดแสดง เป็นองค์ความรู้รวมและนิทรรศการเล่าขานตำนานท้องถิ่นให้มีชีวิตชีวา เมื่อความมุ่งมั่นสามัคคีเกิดผล พิพิธภัณฑ์กลุ่มชาติพันธุ์ลาวครั่งบ้านทุ่งผักกูด จึงก่อสร้างขึ้นเมื่อปี 2555 ณ หมู่ที่ 2 วัดทุ่งผักกูด และเปิดให้เข้าชมในวันที่ 5 มกราคม 2556 ภายใต้อาคารจัดแสดงที่มีรูปแบบจำลองเรือนไม้โบราณ ตามความนิยมของชนในกลุ่มชาติพันธุ์ลาวครั่ง ที่มักจัดแบ่งพื้นที่การใช้สอยของเรือนชั้นบนออกเป็น 1 ห้องนอน 1 ห้องครัว ซึ่งต่อออกไปจากตัวบ้าน ส่วนที่โล่งนอกชานสำหรับให้ผู้อาศัยกางมุ้งนอน ส่วนของห้องนอนนั้นทำไว้สำหรับบุตรสาวซึ่งเป็นเขตหวงห้ามไม่ให้บุคคลภายนอกเข้ามา อีกทั้งเป็นที่ตั้งหิ้งผี หากล่วงล้ำจึงถือว่าผิดผี ส่วนชั้นล่างของเรือนใช้สำหรับจัดเก็บเครื่องมือเครื่องใช้อุปกรณ์การเกษตร ด้วยความมุ่งหวังให้พิพิธภัณฑ์ทำหน้าที่เก็บรวบรวมสิ่งของและอุปกรณ์ประกอบอาชีพของผู้คนในอดีต ชาวบ้านจึงร่วมใจกันบริจาคของโบราณเท่าที่ตนมีเพื่อนำมาจัดแสดงหลายร้อยชิ้น โดยชั้นล่างเล่าถึงองค์ความรู้เกี่ยวกับอาชีพหลัก นั่นคือ การทำนา ทำให้บรรยากาศในห้องจัดแสดงแห่งนี้ มีกลิ่นอายของวัฒนธรรม พิธีกรรมเกี่ยวกับเรื่องราวของข้าว ทั้งพิธีลงแขกดำนา พิธีนวดข้าว พร้อมสรรพด้วยอุปกรณ์หาปลา ตลอดจนเครื่องมือก่อสร้างบ้าน โอ่ง ไห รวมถึงมุมประเพณีที่สำคัญ ส่วนชั้นบนจัดแสดงอุปกรณ์ในครัวเรือน หม้อ ไห ถ้วย ชาม โดยจําลองให้เป็นเสมือนเช่นเรือนครัวในอดีต นอกจากนั้น ยังจัดแสดงองค์ความรู้เรื่องการแต่งกาย ผ้าซิ่นทอมือที่มีอายุกว่า 100 ปี ห้องสาธิตการทำคลอดสมัยโบราณ โดยพื้นที่ส่วนหนึ่งเป็นแหล่งให้ข้อมูลทางวิชาการเรื่องความเชื่อและพิธีกรรมเกี่ยวกับสิ่งที่เคารพนับถือ สำหรับลักษณะภูมิทัศน์โดยรอบนับว่าร่มรื่น เพราะปกคลุมด้วยต้นไม้น้อยใหญ่ มียุ้งข้าว โอ่งน้ำโบราณรูปแบบต่าง ๆ วัว ควาย คันไถ เกวียน สีฝัด ที่นำมาจัดตกแต่งรอบตัวเรือนรวมถึงท้องทุ่งนา ทุกเรื่องราวที่ถูกเล่าขานผ่านพิพิธภัณฑ์แห่งนี้จึงเป็นเสมือนชีวิตและลมหายใจของชาวลาวครั่งบ้านทุ่งผักกูดที่อยากถ่ายทอดไปสู่ลูกหลานเพื่อประกาศถึงความภาคภูมิใจในชุมชนของตนเอง และเป็นจุดเริ่มต้นของการศึกษาค้นคว้าสืบไป

จ. นครปฐม

พิพิธภัณฑ์ภาพจิตรกรรม 3 มิติ กรุงเทพฯ

พิพิธภัณฑ์ภาพจิตรกรรม 3 มิติ กรุงเทพฯ หรืออาร์ท อิน พาราไดซ์ (กรุงเทพ) ตั้งอยู่ที่ชั้น 4 ศูนย์การค้าเอสพลานาดรัชดา เป็นพิพิธภัณฑ์ภาพวาด 3 มิติแห่งแรกในกรุงเทพ ที่มีความแตกต่างจากพิพิธภัณฑ์ทั่วไปคือ ไม่ใช่เพียงแค่จัดแสดงภาพจิตรกรรมให้รับชมเพียงอย่างเดียว แต่จะเน้นให้ทุกคนเข้าไปมีส่วนร่วมในทุกภาพ ซึ่งจัดให้มีห้องแสดงผลงานถึง 6 ห้อง รวม 150 กว่าผลงานด้วยแนวคิดที่แตกต่างกันไปในผลงานแต่ละชิ้น โดยเฉพาะ Interactive Media ถือเป็นนิทรรศการรูปแบบใหม่ที่สามารถโต้ตอบสนองปฏิกิริยาท่าทางและการเคลื่อนไหวของผู้ชมได้

จ. กรุงเทพมหานคร

อุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง

อุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง หรือ ปราสาทหินพนมรุ้ง เป็นอุทยานประวัติศาสตร์แห่งหนึ่งของประเทศไทยภายใต้การดูแลของกรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม เป็นหนึ่งในปราสาทหินในกลุ่มราชมรรคา ตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 2 (บ้านดอนหนองแหน) ตำบลตาเป๊ก อำเภอเฉลิมพระเกียรติ ห่างจากตัวเมืองบุรีรัมย์ลงมาทางทิศใต้ประมาณ 77 กิโลเมตร ประกอบไปด้วยโบราณสถานสำคัญ ซึ่งตั้งอยู่บนยอดภูเขาไฟที่ดับสนิทแล้ว ปราสาทหินพนมรุ้งเป็นโบสถ์พราหมณ์ลัทธิไศวะเดิมเป็นเทวสถานอิฐในศิลปะแบบเกาะแกร์ มีการบูรณะก่อสร้างต่อเนื่องกันมาหลายสมัย ตั้งแต่ประมาณพุทธศตวรรษที่ 15 ถึงพุทธศตวรรษที่ 17 และในพุทธศตวรรษที่ 18 พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 แห่งอาณาจักรขอมได้หันมานับถือศาสนาพุทธนิกายมหายาน เทวสถานแห่งนี้จึงได้รับการดัดแปลงเป็นวัดมหายาน ในช่วงแรกปราสาทหินพนมรุ้ง สร้างขึ้นจากหินทรายสีชมพู ตั้งอยู่บนยอดเขาพนมรุ้ง ชื่อพนมรุ้งแปลว่าภูเขาใหญ่ สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในพุทธศตวรรษที่ 15-18

จ. บุรีรัมย์