จารึกปราสาทหินพิมาย ๒

จารึก

จารึกปราสาทหินพิมาย ๒

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกปราสาทหินพิมาย ๒

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

หลักที่ ๕๙ ศิลาจารึกปราสาทหินพิมาย, P’imay (K. 953)

อักษรที่มีในจารึก

ขอมโบราณ

ศักราช

พุทธศักราช ๑๕๘๙

ภาษา

เขมร, สันสกฤต

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๒ ด้าน มี ๑๕ บรรทัด ด้านที่ ๑ มี ๘ บรรทัด ด้านที่ ๒ มี ๗ บรรทัด

วัตถุจารึก

ศิลา

ลักษณะวัตถุ

รูปใบเสมาชำรุด เนื้อศิลาส่วนล่างหักหายไป

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๒๓ ซม. สูง ๑๘ ซม. หนา ๕.๕ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “นม. ๒๙”
๒) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๓ กำหนดเป็น “หลักที่ ๕๙ ศิลาจารึกปราสาทหินพิมาย”
๓) ในหนังสือ Inscriptions du Cambodge เล่ม 8 กำหนดเป็น “P’imay (K. 953)”
๔) ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๓ กำหนดเป็น “จารึกปราสาทหินพิมาย ๒”

ปีที่พบจารึก

พุทธศักราช ๒๔๙๗

สถานที่พบ

บริเวณมุมตะวันออกเฉียงใต้ของปรางค์ใหญ่ ปราสาทหินพิมาย บ้านพิมาย ตำบลในเมือง อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา

ผู้พบ

เจ้าหน้าที่กองโบราณคดี กรมศิลปากร

ปัจจุบันอยู่ที่

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร กรุงเทพมหานคร

พิมพ์เผยแพร่

๑) ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๓ (พระนคร : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๐๘), ๑๒๕-๑๒๘.
๒) จารึกในประเทศไทย เล่ม ๓ (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๑๗๖-๑๘๐.

ประวัติ

เมื่อปีพุทธศักราช ๒๔๙๗ กรมศิลปากรได้ทำการขุดแต่งและบูรณะบริเวณปรางค์ใหญ่ปราสาทหินพิมาย อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา ได้พบจารึกหลัก นม. ๒๙ นี้ กับจารึก นม. ๑๓ จารึก นม. ๒๙ นี้ เป็นจารึกรูปใบเสมาชำรุดมาก เนื้อศิลาส่วนล่างหักหายไป จารึกอักษร ๒ ด้าน ด้านที่ ๑ สองบรรทัดแรกจารึกเป็นภาษาสันสกฤต บรรทัดที่ ๒-๘ จารึกเป็นภาษาเขมร ปรากฏศักราชและนักษัตร เป็นปีมะเส็ง มหาศักราช ๙๕๘ ตรงกับพุทธศักราช ๑๕๗๙ ส่วนด้านหลังจารึกเป็นภาษาสันสกฤต มีเลขบอกศักราชอยู่บนสุดเป็นมหาศักราช ๙๖๘ ตรงกับพุทธศักราช ๑๕๘๙

เนื้อหาโดยสังเขป

เนื้อความด้านที่ ๑ เริ่มต้นด้วยการกล่าวนมัสการพระพุทธเจ้า จากนั้นก็กล่าวถึงการซื้อทาส แลสิ่งของเพื่อถวายแด่เทวรูปในเทวสถาน ในวันบรรพวิวัสนะ และวันสงกรานต์ เนื้อความด้านที่ ๒ กล่าวสรรเสริญพระพุทธเจ้า ซึ่งมีพระพรหมและพระวิษณุมากราบไหว้ 

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

จารึกด้านที่ ๑ บรรทัดที่ ๓ บอกมหาศักราช ๙๕๘ ซึ่งตรงกับ พ.ศ. ๑๕๗๙ ส่วนจารึกด้านที่ ๒ บรรทัดบนสุดบอกมหาศักราช ๙๖๘ ซึ่งตรงกับ พ.ศ. ๑๕๘๙

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : ตรงใจ หุตางกูร และนวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๗, จาก :
๑) ฉ่ำ ทองคำวรรณ และแสง มนวิทูร, “หลักที่ ๕๙ ศิลาจารึกปราสาทหินพิมาย,” ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๓ : ประมวลจารึกที่พบในภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออก และภาคกลางของประเทศไทย อันจารึกด้วยอักษรและภาษาไทย, ขอม, มอญ, บาลีสันสกฤต (พระนคร : คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และโบราณคดี สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๐๘), ๑๒๕-๑๒๘.
๒) ฉ่ำ ทองคำวรรณ และแสง มนวิทูร, “จารึกปราสาทหินพิมาย ๒,” ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม ๓ : อักษรขอม พุทธศตวรรษที่ ๑๕-๑๖ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๑๗๖-๑๘๐.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170