จารึกวัดบูรพาราม

จารึก

จารึกวัดบูรพาราม

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกวัดบูรพาราม

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

หลักที่ ๒๘๖ จารึกวัดบูรพาราม

อักษรที่มีในจารึก

ไทยสุโขทัย

ศักราช

พุทธศตวรรษ ๒๐

ภาษา

ไทย, บาลี

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๒ ด้าน มี ๑๑๕ บรรทัด ด้านที่ ๑ มี ๕๙ บรรทัด ด้านที่ ๒ มี ๕๖ บรรทัด

วัตถุจารึก

หินชนวนสีเขียว

ลักษณะวัตถุ

ลักษณะใบเสมา ส่วนล่างชำรุดหักหายไป

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๕๙ ซม. สูง ๑๔๖ ซม. หนา ๑๒ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “สท. ๕๙”
๒) ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๓๓ ฉบับที่ ๒ (พฤษภาคม-มิถุนายน ๒๕๓๒) กำหนดเป็น “ศิลาจารึกสุโขทัยหลักใหม่ : วัดบูรพาราม”
๓) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๗ กำหนดเป็น “หลักที่ ๒๘๖ จารึกวัดบูรพาราม”

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

จังหวัดสุโขทัย

ผู้พบ

พระครูปลัดสนธิ จิตฺตปญฺโณ วัดศาลาครืน เขตจอมทอง กรุงเทพมหานคร

ปัจจุบันอยู่ที่

หอพระสมุดวชิรญาณ กองหอสมุดแห่งชาติ กรุงเทพมหานคร

พิมพ์เผยแพร่

๑) วารสาร ศิลปากร ปีที่ ๓๓ ฉบับที่ ๒ (พฤษภาคม-มิถุนายน ๒๕๓๒), ๓๘-๔๓.
๒) ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๗ (กรุงเทพฯ : สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี, ๒๕๓๔), ๑๑-๒๓.

ประวัติ

ศิลาจารึกวัดบูรพาราม พบที่จังหวัดสุโขทัย พระครูปลัดสนธิ จิตฺตปญฺโญ วัดศาลาครืน เขตจอมทอง กรุงเทพฯ ถวายแด่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เมื่อวันที่ ๑๐ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๓๒ แต่ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้กรมศิลปากรรับมาในวันดังกล่าว ด้วยมีพระราชประสงค์ให้จัดแสดงเพื่อการศึกษา ณ อาคารหอพระสมุดวชิรญาณ กองหอสมุดแห่งชาติ ท่าวาสุกรี กรุงเทพฯ

เนื้อหาโดยสังเขป

ด้านที่ ๑ ว่าด้วยพระราชประวัติพระมหากษัตริย์แห่งกรุงสุโขทัย นับแต่การประสูติ จบการศึกษาศิลปศาสตร์ การเสวยราชย์ การปราบดาภิเษก การขยายพระราชอาณาเขตไปยังทิศานุทิศ มีเมืองฉอด เมืองพัล ลุมบาจาย ยโสธร นครไทย เชียงดง เชียงทอง เป็นต้น จากนั้นกล่าวถึงสมเด็จมหาธรรมราชาธิราช เสด็จออกทรงผนวช และเสด็จสวรรคตในปี พ.ศ. ๑๙๕๑ นอกจากพระราชประวัติ ยังได้กล่าวถึงสายสัมพันธ์ราชสกุลแห่งพระราชวงศ์ การประดิษฐานพระมหาธาตุใน “บูรพาราม” การสร้างถาวรวัตถุในพระพุทธศาสนา ท้ายของด้านที่ ๑ นี้กล่าวถึง สมเด็จพระราชเทวีเจ้าทรงกัลปนาอุทิศบุณยโกฏฐาส เพื่อทรงอุทิศส่วนพระราชกุศล ถวายแด่สมเด็จมหาธรรมราชาธิราช สมเด็จพระศรีธรรมราชมาตาพร้อมด้วยพระบรมวงศานุวงศ์ มีสมเด็จปู่พระยา พ่อออก แม่ออก เป็นต้น ส่วนข้อความจารึกด้านที่ ๒ กล่าวถึงพระเทวีสังฆมารดาและพระเทวี ร่วมกันบูชาพระรัตนตรัย และกล่าวถึงพระราชประวัติพระมหาธรรมราชาธิราช ทรงประสูติจากพระครรภ์พระศรีธรรมราชมารดา พระอัครมเหสีของ “สิริราชา” เมื่อเดือน ๘ ศักราช ๗๓๐ (พ.ศ. ๑๙๐๐)

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

ด้านที่ ๑ มีศักราชปรากฏอยู่ ๕ แห่ง ศักราช (จ.ศ.) ๗๓๐-พ.ศ. ๑๙๑๑ ศักราช (จ.ศ.) ๗๕๘-พ.ศ. ๑๙๓๙ ศักราช (จ.ศ.) ๗๗๐-พ.ศ. ๑๙๕๑ ศักราช (จ.ศ.) ๗๗๔-พ.ศ. ๑๙๕๕ ศักราช (จ.ศ.) ๗๗๕-พ.ศ. ๑๙๕๖

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : วชรพร อังกูรชัชชัย และดอกรัก พยัคศรี, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๖, จาก :
๑) เทิม มีเต็ม และคนอื่นๆ, “ศิลาจารึกสุโขทัยหลักใหม่ : วัดบูรพาราม,” ศิลปากร ๓๓, ๒ (พฤษภาคม-มิถุนายน ๒๕๓๒), ๓๘-๔๓.
๒) เทิม มีเต็ม และคนอื่นๆ, “หลักที่ ๒๘๖ จารึกวัดบูรพาราม,” ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๗ : ประมวลจารึกที่พบในประเทศไทยและต่างประเทศ (กรุงเทพฯ : คณะกรรมการชำระประวัติศาสตร์ไทยและจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และโบราณคดี สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี, ๒๕๓๔), ๑๑-๒๓.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170