จารึกวัดอโสการาม

จารึก

จารึกวัดอโสการาม

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกวัดอโสการาม

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

ศิลาจารึก อักษรไทย ภาษาไทย จากวัดอโสการาม สุโขทัย (ด้านที่ ๑), ศิลาจารึก อักษรขอม ภาษามคธ จากวัดอโสการาม สุโขทัย (ด้านที่ ๒), หลักที่ ๙๓ ศิลาจารึกวัดอโสการาม, ศิลาจารึกวัดอโสการาม พุทธศักราช ๑๙๔๒

อักษรที่มีในจารึก

ไทยสุโขทัย

ศักราช

พุทธศักราช ๑๙๔๒

ภาษา

ไทย, บาลี

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๒ ด้าน มี ๙๘ บรรทัด ด้านที่ ๑ มี ๔๗ บรรทัด ด้านที่ ๒ มี ๕๑ บรรทัด

วัตถุจารึก

หินแปร

ลักษณะวัตถุ

แผ่นรูปใบเสมา

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๕๔ ซม. สูง ๑๓๔ ซม. หนา ๑๕ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “สท. ๒๖”
๒) ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๘ ฉบับที่ ๒ (กรกฎาคม ๒๕๐๗) กำหนดเป็น “ศิลาจารึก อักษรไทย ภาษาไทย จากวัดอโสการาม สุโขทัย” (ด้านที่ ๑)
๓) ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๙ ฉบับที่ ๓ (กันยายน ๒๕๐๘) กำหนดเป็น “ศิลาจารึก อักษรขอม ภาษามคธ จากวัดอโสการาม สุโขทัย” (ด้านที่ ๒)
๔) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ กำหนดเป็น “หลักที่ ๙๓ ศิลาจารึกวัดอโสการาม”
๕) ในหนังสือ จารึกสมัยสุโขทัย กำหนดเป็น “ศิลาจารึกวัดอโสการาม พุทธศักราช ๑๙๔๒”

ปีที่พบจารึก

พุทธศักราช ๒๔๙๘

สถานที่พบ

วัดสลัดได (ในจารึกปรากฏชื่อวัดอโสการาม) ตำบลเมืองเก่า อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย

ผู้พบ

กองโบราณคดี กรมศิลปากร

ปัจจุบันอยู่ที่

หอพระสมุดวชิรญาณ กองหอสมุดแห่งชาติ กรุงเทพมหานคร

พิมพ์เผยแพร่

๑) วารสาร ศิลปากร ปีที่ ๘ ฉบับที่ ๒ (กรกฎาคม ๒๕๐๗) : ๖๑-๖๖.
๒) วารสาร ศิลปากร ปีที่ ๙ ฉบับที่ ๓ (กันยายน ๒๕๐๘) : ๗๑-๗๘.
๓) ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ (พระนคร : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๓), ๔๑-๕๖.
๔) จารึกสมัยสุโขทัย (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๖), ๓๑๙-๓๓๔.

ประวัติ

ศิลาจารึกหลักนี้ กองโบราณคดี กรมศิลปากร พบที่วัดสลัดได (ในจารึกปรากฏชื่อวัดอโสการาม) ตำบลเมืองเก่า อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย เมื่อประมาณปี พ.ศ. ๒๔๙๘ เดิมศิลาจารึกวัดอโสการาม เก็บรักษาและตั้งแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ รามคำแหง จังหวัดสุโขทัย ต่อมาปี พ.ศ. ๒๕๑๕ นายนุ่ม อยู่ในธรรม อดีตรองอธิบดีกรมศิลปากร สั่งให้เจ้าหน้าที่นำศิลาจารึกวัดอโสการาม จากพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ รามคำแหง ลงมาเก็บรักษาไว้ที่หอพระสมุดวชิราวุธ (หอสมุดแห่งชาติเดิม) ถนนหน้าพระธาตุ กรุงเทพฯ เพื่อให้เจ้าหน้าที่ผู้อ่านจารึกทำการอ่าน และตรวจสอบเลขศักราชที่ยังคลาดเคลื่อนอยู่ โดยมีศาสตราจารย์ ดร. ประเสริฐ ณ นคร, นายประสาร บุญประคอง, นายเทิม มีเต็ม ร่วมกันดำเนินการ

เนื้อหาโดยสังเขป

ด้านที่ ๑ กล่าวถึงสมเด็จพระราชเทพีศรีจุฬาลักษณ์ พระอัครมเหสี สมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราช ทรงมีพระราชศรัทธาประดิษฐานพระสถูปไว้ในวัดอโสการาม ด้านที่ ๒ ท่านกวีราชบัณฑิตศรีธรรมไตรโลก ได้รจนาเป็นภาษาบาลี กล่าวถึงการบำเพ็ญกุศลในวัดอโสการาม และการตั้งความปรารถนาเป็นบุรุษ ความเป็นผู้ที่สมบูรณ์ด้วยรูป ยศ และอายุของสมเด็จพระราชเทพีศรีจุฬาลักษณ์

ผู้สร้าง

กวีราชบัณฑิตศรีธรรมไตรโลก

การกำหนดอายุ

ด้านที่ ๑ บรรทัดที่ ๑-๒ ปรากฏศักราช เป็นจุลศักราช ๗๖๑ ตรงกับ พุทธศักราช ๑๙๔๒

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : วชรพร อังกูรชัชชัย และดอกรัก พยัคศรี, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๖, จาก :
๑) ประสาร บุญประคอง, “คำอ่านศิลาจารึก อักษรไทย ภาษาไทย จากวัดอโสการาม สุโขทัย,” ศิลปากร ๘, ๒ (กรกฎาคม ๒๕๐๗) : ๖๑-๖๖.
๒) ประสาร บุญประคอง, “คำอ่านศิลาจารึก อักษรขอม ภาษามคธ จากวัดอโสการาม สุโขทัย,” ศิลปากร ๙, ๓ (กันยายน ๒๕๐๘) : ๗๑-๗๘.
๓) ประสาร บุญประคอง, ประเสริฐ ณ นคร และแสง มนวิทูร, “ศิลาจารึกวัดอโสการาม พุทธศักราช ๑๙๔๒,” ใน จารึกสมัยสุโขทัย (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๖), ๓๑๙-๓๓๔.
๔) ประสาร บุญประคอง, ประเสริฐ ณ นคร และแสง มนวิทูร, “หลักที่ ๙๓ ศิลาจารึกวัดอโสการาม,” ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ : ประมวลจารึกที่พบในภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออกและภาคกลางของประเทศไทย อันจารึกด้วยอักษรและภาษาไทย, ขอม, มอญ, บาลีสันสกฤต (พระนคร : คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๓), ๔๑-๕๖.

ภาพประกอบ

ภาพสำเนาจารึกจาก : ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ (พระนคร : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๓)

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170