จารึก

The Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
  • images
  • images

จารึกสุวรรณปราสาท

จารึก

จารึกสุวรรณปราสาท

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกสุวรรณปราสาท

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

ชม. ๘ จารึกพระบรมราชาธิบดีศรีสุริยวงศ์, จารึกบนแผ่นไม้สัก ในพุทธสถาน อักษรไทย (ฝักขาม) และไทยเหนือ ภาษาไทยและบาลี จ.ศ. ๑๑๖๖, ๑.๒.๒.๑ เชียงใหม่ พ.ศ. ๒๓๔๘, ชม. ๘ จารึกสุวรรณปราสาท พ.ศ. ๒๐๔๗

อักษรที่มีในจารึก

ฝักขาม

ศักราช

พุทธศักราช ๒๓๔๗

ภาษา

ไทย, บาลี

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๒ ด้าน มี ๔๐ บรรทัด ด้านที่ ๑ มี ๒๔ บรรทัด ด้านที่ ๒ มี ๑๖ บรรทัด

วัตถุจารึก

ไม้สัก

ลักษณะวัตถุ

รูปใบเสมา

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๔๓.๕ ซม. สูง ๑๐๖ ซม. หนา ๔ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “ชม. ๘ จารึกพระบรมราชาธิบดีศรีสุริยวงศ์”
๒) ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๑๕ ฉบับที่ ๖ (มีนาคม ๒๕๑๕) กำหนดเป็น “จารึกบนแผ่นไม้สัก ในพุทธสถาน อักษรไทย (ฝักขาม) และไทยเหนือ ภาษาไทยและบาลี จ.ศ. ๑๑๖๖”
๓) ในหนังสือ ประชุมจารึกล้านนา เล่ม ๒ กำหนดเป็น “๑.๒.๒.๑ เชียงใหม่ พ.ศ. ๒๓๔๘”
๔) ในหนังสือ จารึกล้านนา ภาค ๒ เล่ม ๑ กำหนดเป็น “ชม. ๘ จารึกสุวรรณปราสาท พ.ศ. ๒๐๔๗”

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

พุทธสถานเชียงใหม่ ตำบลช้างคลาน อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่

พิมพ์เผยแพร่

๑) วารสารศิลปากร ปีที่ ๑๕ ฉบับที่ ๖ (มีนาคม ๒๕๑๕) : ๘๗-๙๔.
๒) ประชุมจารึกล้านนา เล่ม ๒ (เชียงใหม่ : คลังข้อมูลจารึกล้านนา สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, ๒๕๔๑), ๗๗-๙๓.
๓) จารึกล้านนา ภาค ๒ เล่ม ๑ : จารึกจังหวัดเชียงใหม่ ลำปาง ลำพูน และแม่ฮ่องสอน  (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๕๑), ๑๓๙-๑๖๐.

ประวัติ

จารึกหลักนี้ได้มาจากพุทธสถาน ตำบลช้างคลาน อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ เจ้าหน้าที่กองหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร เดินทางไปสำรวจและอัดสำเนาจารึกมาเมื่อวันที่ ๕ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๑๓

เนื้อหาโดยสังเขป

ข้อความจารึกด้านที่ ๑ กล่าวถึงพระบรมราชาธิบดีศรีสุริยวงศ์, พระอัครราชเทวี และพระราชโอรส ว่าทรงมีความเลื่อมใสในพุทธศาสนา จึงมีบัญชาให้สร้างปราสาทตกแต่งด้วยทองคำ, สร้างพระพุทธรูป และนิมนต์พระพุทธธาตุเจ้ามาประดิษฐานไว้ ณ สุวรรณปราสาท ส่วนข้อความจารึกด้านที่สอง เป็นคำอธิษฐาน ภาษาบาลี

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

ข้อความจารึกด้านที่ ๑ บรรทัดที่ ๒ ระบุ จ.ศ. ๑๑๖๖ ซึ่งตรงกับ พ.ศ. ๒๓๔๗ อันเป็นสมัยที่พระเจ้าบรมราชาธิบดี (กาวิละ) ปกครองเมืองเชียงใหม่ (พ.ศ. ๒๓๒๔-๒๓๕๘)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ  ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๙, จาก :
๑) กรรณิการ์  วิมลเกษม, อักษรฝักขามที่พบในศิลาจารึกภาคเหนือ (กรุงเทพฯ : ภาควิชาภาษาตะวันออก คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๒๖), ๑๒.
๒) โครงการวิจัย : การปริวรรตและชำระจารึกล้านนา, “บัญชีจารึก จังหวัดเชียงใหม่ ลำปาง ลำพูน และแม่ฮ่องสอน,” ใน จารึกล้านนา ภาค ๒ เล่ม ๑ : จารึกจังหวัดเชียงใหม่ ลำปาง ลำพูน และแม่ฮ่องสอน  (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๕๑), (๒๙)-(๕๙).
๓) โครงการวิจัย : การปริวรรตและชำระจารึกล้านนา, “ชม. ๘ จารึกสุวรรณปราสาท พ.ศ. ๒๐๔๗,” ใน จารึกล้านนา ภาค ๒ เล่ม ๑ : จารึกจังหวัดเชียงใหม่ ลำปาง ลำพูน และแม่ฮ่องสอน  (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๕๑), ๑๓๙-๑๖๐.
๔) เทิม  มีเต็ม และทองสืบ  ศุภะมาร์ค, “คำอ่านจารึกบนแผ่นไม้สัก ในพุทธสถาน อักษรไทย (ฝักขาม) และไทยเหนือ ภาษาไทยและบาลี จ.ศ. ๑๑๖๖,” ศิลปากร ๑๕, ๖ (มีนาคม ๒๕๑๕) : ๘๗-๙๔.
๕) ฮันส์ เพนธ์, “๑.๒.๒.๑ เชียงใหม่ พ.ศ. ๒๓๔๘,” ใน ประชุมจารึกล้านนา เล่ม ๑ : จารึกในพิพิธภัณฑ์ฯ เชียงแสน (เชียงใหม่ : คลังข้อมูลจารึกล้านนา สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, ๒๕๔๑), ๗๗-๙๓.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170