จารึก

The Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
  • images
  • images

จารึกสองแคว

จารึก

จารึกสองแคว

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกสองแคว

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

หลักที่ ๑๐ ศิลาจารึก จ.ศ. ๗๖๖ จังหวัดสุโขทัย, ศิลาจารึกสองแคว พุทธศักราช ๑๙๔๗

อักษรที่มีในจารึก

ขอมสุโขทัย

ศักราช

พุทธศักราช ๑๙๔๗

ภาษา

ไทย, บาลี

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๒ ด้าน มี ๖๘ บรรทัด ด้านที่ ๑ มี ๓๕ บรรทัด ด้านที่ ๒ มี ๓๓ บรรทัด

วัตถุจารึก

หินชนวน

ลักษณะวัตถุ

แผ่นรูปใบเสมา

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๔๗ ซม. สูง ๑๐๐ ซม. หนา ๑๑ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “สท. ๑๐”
๒) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๑ กำหนดเป็น “หลักที่ ๑๐ ศิลาจารึก จ.ศ. ๗๖๖ จังหวัดสุโขทัย”
๓) ในหนังสือ จารึกสมัยสุโขทัย กำหนดเป็น “ศิลาจารึกสองแคว พุทธศักราช ๑๙๔๗”

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

หน้าพระอุโบสถ วัดบวรนิเวศวิหาร แขวงบวรนิเวศ เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร กรุงเทพมหานคร

พิมพ์เผยแพร่

๑) ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๑ ([กรุงเทพฯ] : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๒๑), ๑๒๘-๑๓๔.
๒) จารึกสมัยสุโขทัย (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๖), ๓๔๘-๓๕๕.

ประวัติ

ศิลาจารึกนี้ ไม่ปรากฏว่ามาจากไหน (แต่ข้อความในบรรทัดที่ ๑๙ ด้านที่ ๑ แสดงว่าเดิมจารึกนี้อยู่ที่สองแคว คือ พิษณุโลก) ได้ตั้งอยู่หน้าพระอุโบสถวัดบวรนิเวศหลายปีมาแล้ว เพิ่งได้ย้ายเอามาไว้ในหอพระสมุดสำหรับพระนคร เมื่อปลายเดือนมีนาคม พ.ศ. ๒๔๖๖ ด้านที่ ๑ มี ๓๙ บรรทัด เป็นอักษรขอมสุโขทัย ภาษาไทย ๒ บรรทัดครึ่ง เป็นอักษรขอมสุโขทัย ภาษาบาลี ๖ บรรทัด แล้วอักษรไทยสุโขทัย ภาษาไทยอีก ๓๐ บรรทัดครึ่ง ด้านที่ ๒ มี ๓๓ บรรทัด เป็นอักษรไทย ภาษาไทย ๒๑ บรรทัด อักษรขอมสุโขทัย ภาษาบาลี ๘ บรรทัด แล้วอักษรไทยสุโขทัย ภาษาไทยอีก ๔ บรรทัด แต่ ๔ บรรทัดหลังนี้เข้าใจว่าได้จารึกภายหลัง เพราะตัวหนังสือไม่เหมือนกับบรรทัดอื่นๆ ข้างต้น

เนื้อหาโดยสังเขป

ศิลาจารึกหลักนี้ชำรุดมาก อ่านได้น้อยคำ ในตอนต้นมี จ.ศ. ๗๖๖ ปีวอก ตอนปลายมีชื่อพระธรรมราชา เห็นจะเป็นพระธรรมราชาที่ ๓ มูลเหตุที่ได้จารึกก็ไม่ปรากฏ หรือจะปรากฏก็อ่านไม่ได้ คำจารึกที่เหลืออยู่บ้างเล็กน้อยอ่านพอได้ใจความว่า เป็นเรื่องท่านเจ้าพันสร้างถาวรวัตถุต่างๆ ในเมืองเชลียง เมืองสองแคว เมืองเชียงใหม่ และเมืองสุโขทัย

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

ข้อความจารึก ด้านที่ ๑ บรรทัดที่ ๑-๒ ระบุ จ.ศ. ๗๖๖ ซึ่งตรงกับ พ.ศ. ๑๙๔๗

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : วชรพร อังกูรชัชชัย และดอกรัก พยัคศรี, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๖, จาก :
๑) ยอร์ช เซเดส์, “ศิลาจารึกสองแคว พุทธศักราช ๑๙๔๗,” ใน จารึกสมัยสุโขทัย (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๖), ๓๔๘-๓๕๕.
๒) ยอร์ช เซเดส์, “หลักที่ ๑๐ ศิลาจารึก จ.ศ. ๗๖๖,” ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๑ : เป็นจารึกกรุงสุโขทัยที่ได้พบก่อน พ.ศ. ๒๕๓๔ (กรุงเทพฯ : คณะกรรมการพิจารณาและจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์, สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๒๑), ๑๒๘-๑๓๔.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170