วัดสันป่าสักเริ่มเก็บรักษาวัตถุทางวัฒนธรรมมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2536 โดยชาวบ้านบริจาคบ้าง บางโอกาสก็ขอจากชาวบ้านมาเก็บไว้เนื่องจากเกรงว่าจะสูญหายไปหมดในภายหลัง เนื่องจากชาวบ้านเลิกใช้แล้วในชีวิตประจำวัน อาคารจะแสดงใช้ศาลาบาตรด้านทิศเหนือยาวตลอดแนว ขนาดเนื้อที่ 150 ตารางเมตร จัดเก็บวัตถุทางวัฒนธรรมอย่างมีระเบียบ ตีไม้ไผ่ระแนงกั้นระหว่างเสา จัดแสดงของใหญ่ๆ เช่น คุตีข้าว เสวียนใส่ข้าว(จักสาน) ครกมอง เกวียน 2 เล่ม ศาลาด้านหน้ากุฏิเจ้าอาวาส 20 ตารางเมตร เป็นศาลาชั่วคราวตีตาข่ายโปร่ง จัดเก็บเครื่องใช้ทางวัฒนธรรมต่างๆ เช่น เครื่องจักสาน เครื่องมือเกษตร เครื่องดนตรี ธนบัตร และเหรียญ เป็นต้น ทางเดินทางหน้าวิหารจัดแสดงแท่นหินทรายเจาะรู ซึ่งเข้าใจว่าเป็นฐานเสาหล่อน้ำสำหรับหอธรรม แท่นหินทรายเหล่านี้เจ้าอาวาสได้มาจากวัดร้างในที่สาธารณะของหมู่บ้านที่อยู่เลยวัดไปทางใต้ประมาณ 100 เมตร

จ. เชียงใหม่

ศูนย์วัฒนธรรมอำเภอฝาง โรงเรียนฝางชินูปถัมภ์ จัดตั้งแต่ปี 2534 เคยรวบรวมข้าวของไว้มากแต่ปัจจุบันกระจัดกระจายสูญหายไปเกือบหมดเนื่องจากย้ายสถานที่จัดแสดงอยู่บ่อยครั้ง จนกระทั่งปัจจุบันนำข้าวของต่าง ๆ ไปจัดแสดงในอาคารห้องสมุด เนื้อที่ประมาณ 220 ตารางเมตร จัดแสดงวัตถุไว้ที่โต๊ะนิทรรศการกลางห้อง อาทิ ชุดเครื่องมือทำเครื่องเงิน ซึ่งบรรณารักษ์เก็บรักษาไว้อย่างดีทั้งชุด นอกจากนั้นยังมีตัวอย่างเครื่องจักสาน เครื่องมือจับปลา อุปกรณ์ทอผ้า ล้อเกวียน และแผ่นไม้แกะสลักท้ายเกวียน อย่างละชิ้นสองชิ้น

จ. เชียงใหม่

กุฏิเจ้าอาวาส เป็นอาคารก่ออิฐถือปูน 2 ชั้น ในส่วนรับแขกของกุฏิเจ้าอาวาส ตั้งตู้ใส่วัตถุเครื่องใช้ของวัดและวัตถุทางวัฒนธรรมต่างๆ อาทิ มูยาดินเผา ไม้หลาบหมอนวัวต่างแกะสลัก ขวานหินมีบ่า ขวานหินกระเทาะ เศียรพระพุทธรูปสัมฤทธิ์ พระพิมพ์ดินเผา กรามช้าง ขันเงินเปลือกหอย เครื่องจักสาน ตาชั่ง แอบหมาก ไหเหล้า(ภาชนะดินเผา) โกฐไม้หีบผ้าเครื่องหวาย เครื่องชั้งโลหะ ฯลฯ จัดแสดงเป็นกลุ่มอย่างง่ายๆ ข้าวของส่วนใหญ่ท่านเจ้าอาวาสเก็บสะสมเอาไว้ทีละเล็กทีละน้อย บางส่วนญาติโยมนำมาถวายให้ ปัจจุบันยังไม่ได้จัดตั้งเป็นพิพิธภัณฑ์เต็มรูปแบบ จัดแสดงให้ญาติโยมพอดูได้ไปก่อน แต่ก็จะเก็บต่อไป ถ้ามีงบประมาณจึงปรับปรุงอาคารที่มีอยู่เป็นที่ตั้งพิพิธภัณฑ์ถาวร

จ. เชียงใหม่

จ. เชียงใหม่

ศูนย์วัฒนธรรมพื้นบ้าน โรงเรียนเวียงแหงวิทยาคม จัดสร้างตั้งแต่ปี พ.ศ.2526 โดยเริ่มสะสมวัตถุทางวัฒนธรรมทีละเล็กละน้อย นำไปจัดแสดงในมุมหนึ่งของห้องพักอาจารย์หมวดสังคมศึกษาในพื้นที่ขนาด 15 ตารางเมตร จัดแสดงในลักษณะนิทรรศการถาวร ปรับพื้นที่ด้วยหินกรวดแม่น้ำ สำหรับตั้งเสาซุ้ม ของที่จัดแสดงได้รับบริจาคและมีของชิ้นดีๆ ที่มีคุณค่า เช่น คนโท น้ำต้นดินเผารุ่นเก่าหลายใบ เครื่องจักสานที่เป็นเครื่องมือจับปลาประเภท แซะ ไซ ข้องใส่ปลา และกระบุง ตะกร้าต่างๆ

จ. เชียงใหม่

เนื่องจากทางอำเภอฮอดขอให้โรงเรียนเป็นศูนย์วัฒนธรรมของอำเภอฮอด จึงได้ดำริสร้างเรือนพื้นถิ่นด้วยงบบริจาค และกำลังแรงงานจากผู้ปกครอง ในวันเปิดได้เรียนเชิญเจ้าดวงเดือน ณ เชียงใหม่ ประธานสภาวัฒนธรรม จังหวัดเชียงใหม่ มาทำพิธีเปิด ในวันที่ 7 ธันวาคม 2542 ลักษณะอาคารเป็นเรือนไม้ที่สร้างจำลองเรือนพื้นถิ่น ขนาด 2 ห้องนอน เนื้อที่ในห้องจัดแสดงรวมประมาณ 64 ตารางเมตร ภายในจัดแสดงข้าวของที่ได้รับบริจาคมา ได้แก่ เครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น เครื่องจักสานประเภท กระบุง ตะกร้า เครื่องมือจับปลา เช่น ตุ้ม ไซ แซะ มีตู้เล็กๆ จัดเก็บเชี่ยนหมาก ขัน(เครื่องเขิน) เตารีด กำปั่นเหล็ก เป็นต้น ตะเกียงจ้าวพายุแบบเก่าแขวนในลักษณะใช้งานจริง นอกจากนี้ยังสร้างยุ้งข้าวเล็กๆ ทางทิศใต้ของเรือน ใต้ถุนยุ้งแสดงกี่ทอผ้า ด้านหลังยุ้งมีศาลามุงด้วยใบตองตึง ใช้เป็น โรงตำข้าว โดยใช้ครกมอง

จ. เชียงใหม่

ชุมชนฮอดแห่งนี้อพยพย้ายถิ่นมาอันเนื่องมาจากการสร้างเขื่อนภูมิพลและมาอยู่ ณ ที่ตั้งปัจจุบัน ต่อมาชุมชนฮอดรวมกับวัดหลวงฮอดจัดสร้างพิพิธภัณฑ์ขึ้นเมื่อปี พ.ศ.2516 เพื่อเก็บรักษาโบราณวัตถุของทางวัดที่มีมากมายหลายชิ้น โดยเก็บรักษาไว้ในอาคารกุฏิสงฆ์ ซึ่งมีตู้เหล็กใส่กุญแจหลายชั้นรักษาอยู่และมีผู้ถือกุญแจเป็นกรรมการวัดจำนวน 20 คน อาคารพิพิธภัณฑ์เป็นอาคารชั้นเดียวใต้ถุนสูง จัดเก็บศิลปวัตถุพระพุทธรูปทำจากผลึกแก้วสีต่างๆ แหวนทองคำ บาตรจำลองทำด้วยทองคำ ของเหล่านี้เก็บไว้ในหีบไม้ใส่กุญแจและใส่ในตู้เหล็กใส่กุญแจและเก็บไว้ในห้องใส่กุญแจ แต่ของเหล่านี้ได้ถูกขโมยตัดกุญแจลักเอาไปจนหมดในวันที่ 16 พฤศจิกายน พ.ศ.2540 จึงเหลือแต่พระพุทธรูปสัมฤทธิ์ ศิลปะล้านนาองค์ใหญ่ในวิหารอีก 5 องค์ และพระพุทธรูปยืนทำด้วยไม้แกะสลักอีก 2 องค์ ทั้งหมดอยู่ในวิหารและกรรมการวัดได้จัดทำลูกกรงใส่กุญแจไว้ ซึ่งก็ยังดูไม่แน่นหนาเท่าที่ควร นอกจากนั้นยังมีหีบธรรมอีก 6 ใบ ภาพถ่ายโบราณและไม้แกะสลัก และอาวุธ เช่นหอกเหล็กที่ยังเหลือเท่านั้น

จ. เชียงใหม่

หออนุรักษ์มรดกล้านนา โรงเรียนวัดงิ้วเฒ่า สร้างขึ้นเมื่อปี 2531 ก่อนหน้านี้ทางโรงเรียนเคยสร้างบ้านจำลองของเผ่ากะเหรี่ยงและลีซอ เพื่อเป็นบ้านพักให้นักเรียนชาวเผ่ากะเหรี่ยงและลีซอพักอาศัยได้จริงด้วย เนื่องจากหอพักไม่พอเพียง อย่างไรก็ดีเมื่อบ้านจำลองที่สร้างไว้ผุพังเกือบหมดเนื่องจากปลวกกิน โรงเรียนจึงได้รวบรวมข้าวของเครื่องใช้ที่จัดแสดงในบ้านเหล่านั้นมาเก็บไว้ที่หออนุรักษ์มรดกล้านนาที่สร้างขึ้นใหม่ โดยซื้อยุ้งข้าวหรือหลองข้าวมาปรับปรุงดัดแปลงเป็นที่จัดแสดง โดยทำเป็นศาลาโปร่งใต้ถุนสูง เนื่องจากที่ตั้งอยู่บนเนินเขา จึงได้กรุตาข่ายพรางแสงโดยรอบเพื่อรักษาไม่ให้วัตถุจัดแสดงเสียหายเนื่องจากลมที่พัดแรงและแสงแดด ส่วนใต้ถุนเรือนใช้เป็นที่นั่งพักผ่อนของนักเรียน มีการฝึกจัดประดับตกแต่งต้นไม้ ดอกไม้และใช้ทำกิจกรรมอื่นๆ ด้วย ถ้ามีผู้ขอชมจะต้องใช้บันไดปีนขึ้นไปดูบนยุ้ง ปกติจะชักบันไดเก็บไว้

จ. เชียงใหม่

ศูนย์วัฒนธรรมภูมิปัญญาชาวบ้าน โรงเรียนวัดแม่แพะ สร้างขึ้นราวพ.ศ. 2539 เนื่องจากรื้อบ้านพักครู แล้วมีไม้เหลือมาก จึงนำมาจัดสร้างอาคารศูนย์วัฒนธรรมแห่งนี้ โดยใช้งบคณะกรรมการโรงเรียน ชาวบ้าน คณะครูและผู้มีจิตศรัทธาบริจาครวมกัน แรงงานที่ใช้ในการก่อสร้างเป็นแรงงานช่วยเหลือจากชาวบ้าน ลักษณะอาคารเป็นอาคาร 2 ชั้น ชั้นล่างก่ออิฐถือปูนชั้นบนเป็นไม้ ชั้นล่างทำเป็นห้องสมุด ชั้นบนเป็นห้องจัดแสดง 3 ห้อง แต่เดิมเมื่อแรกเปิดมีของบริจาคมาก แต่ปัจจุบันเจ้าของเอากลับไปเพราะของเก่ามีราคามากขึ้น ปัจจุบันของที่จัดแสดงจึงน้อยลง อาทิ มงคลช้างทำด้วยหวายเส้นยาว หลาวสำหรับหามฟ่อนข้าวที่เกี่ยวแล้ว หีดอ้อย และอุปกรณ์ทำนา เป็นต้น นอกจากนี้ยังจัดนิทรรศการรูปภาพในห้องด้านทิศใต้ แสดงภาพเขียนฝีมือนักเรียน เช่น ภาพในทศชาติ ห้องกลางเป็นนิทรรศการภาพเกี่ยวกับประวัติและกิจกรรมของโรงเรียน

จ. เชียงใหม่

พิพิธภัณฑ์วัดป่างิ้ว จัดสร้างเมื่อปี พ.ศ.2538 เป็นศาลาไม้สักใต้ถุนสูง จัดแสดงวัตถุข้าวของเครื่องใช้ในอดีต เช่น ตะเกียงโบราณ หม้อน้ำ เตารีดเก่า เชี่ยนหมาก น้ำต้น พานทองเหลือง ขันทองเหลือง ตาชั่ง ซอ ซึง หีบฝ้าย สัปคับช้าง เป็นต้น บริเวณรอบศาลาจัดแสดงเกวียน และศาลาเล็ก จัดแสดงครกมอง วัดป่างิ้วมีอุโบสถแบบอุทกสีมา และรอบสระได้จัดพระพุทธรูปปางต่างๆ 56 ปาง ซึ่งมีทั้งทำจากปูนปั้นและสัมฤทธิ์เรียงรายอยู่รอบสระ

จ. เชียงใหม่

ศูนย์สืบสานวัฒนธรรมท้องถิ่นสะเมิง โรงเรียนสะเมิงพิทยาคม ก่อสร้างขึ้นด้วยงบสนับสนุนจากองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่ สมทบกับสุขาภิบาลสะเมิงใต้ โดยมอบให้นางประนอม เชื้อศักดาหงษ์ ผู้อำนวยการโรงเรียนสะเมิงพิทยาคม จัดสร้างอาคารศูนย์สืบสานวัฒนธรรมท้องถิ่นสะเมิงขึ้น แล้วเสร็จในปี 2538 เป็นอาคารใต้ถุนสูง ปัจจุบันใช้เป็นที่พักของอาจารย์หมวดสังคมและใช้สอนวิชาพระพุทธศาสนา ส่วนที่จัดแสดงข้าวของต่าง ๆ จัดแสดงไว้ในอาคารชั่วคราวเป็นอาคารชั้นเดียว ปลูกสร้างอยู่ข้างอาคารศูนย์สืบสาน วัตถุที่จัดแสดงได้แก่ เครื่องเขินโบราณ เครื่องใช้ในชีวิตประจำวันในสมัยก่อน เช่น เคียวเกี่ยวข้าว ฮอกแขวนขอวัว ควาย เครื่องวัวต่างๆ เช่น หลาบหมอน อุปกรณ์ทอผ้า เครื่องดนตรี อุปกรณ์ทำนา เครื่องมือจับสัตว์ สุ่มปลาไหล ข้าวของพื้นบ้านส่วนหนึ่งที่ได้รับบริจาคจากผู้ปกครอง นักเรียน และประชาชนในชุมชน

จ. เชียงใหม่

ศูนย์ศิลปหัตถกรรม โรงเรียนบ้านแม่ลานคำ สร้างขึ้นในปี พ.ศ.2542 เพื่อเก็บรักษาศิลปวัฒนธรรมที่เป็นของใช้ในวิถีชีวิตชาวบ้านให้นักเรียนได้ศึกษา ของส่วนใหญ่ได้รับบริจาคและบางส่วนขอยืมมาจัดแสดง อาคารจัดแสดงเป็นอาคารไม้ชั้นเดียว มีเนื้อที่ขนาด 42 ตารางเมตร ให้เป็นหอภาพและจัดแสดงศิลปวัตถุตามมุมต่างๆ อาทิ เครื่องจักสาน เสื้อผ้าเครื่องแต่งกาย เครื่องมือจับปลา แห อวน เครื่องเรือนโบราณ จัดวางแยกตามประเภทของวัตถุ มีแผ่นป้ายคำอธิบายประกอบ

จ. เชียงใหม่