จารึกแผ่นทองแดงวัดไชยวัฒนาราม

จารึก

จารึกแผ่นทองแดงวัดไชยวัฒนาราม

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกแผ่นทองแดงวัดไชยวัฒนาราม

อักษรที่มีในจารึก

ขอมอยุธยา

ศักราช

พุทธศักราช ๒๑๙๒

ภาษา

ไทย, บาลี

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๖ บรรทัด

วัตถุจารึก

แผ่นทองแดง

ลักษณะวัตถุ

รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๑๒ ซม. ยาว ๔๘ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “อย. ๗๖-๘๐”
๒) ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๓๕ ฉบับที่ ๖ (๒๕๓๕) กำหนดเป็น “จารึกแผ่นทองแดงวัดไชยวัฒนาราม”

ปีที่พบจารึก

วันที่ ๒๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๓๕

สถานที่พบ

บริเวณท้ายทอยพระพุทธรูปทรงเครื่อง องค์ที่ ๗ วัดชัยวัฒนาราม ตำบลบ้านป้อม อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

ผู้พบ

นายประทีป เพ็งตะโก

ปัจจุบันอยู่ที่

บริเวณท้ายทอยพระพุทธรูปทรงเครื่อง องค์ที่ ๗ วัดไชยวัฒนาราม ตำบลบ้านป้อม อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

พิมพ์เผยแพร่

วารสารศิลปากร ปีที่ ๓๕ ฉบับที่ ๖ (๒๕๓๕) : ๑๐๓-๑๐๘.

ประวัติ

เมื่อวันที่ ๒๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๓๕ นายประทีป เพ็งตะโก นักโบราณคดี ๕ และ นายถนอมศักดิ์ แจ่มวิมล นักวิชาการช่างศิลป์ ๕ เจ้าหน้าที่อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา พบจารึกขณะทำการสำรวจและศึกษาลวดลายปูนปั้นประดับพระพุทธรูปทรงเครื่อง ประดิษฐานที่เมรุทิศ เมรุรายรอบพระปรางค์ วัดไชยวัฒนาราม แผ่นจารึกอยู่ในลักษณะม้วนแบบตะกรุด บรรจุอยู่ตรงพระอุระด้านพระปฤษฎางค์ ซึ่งใกล้กับท้ายทอย มีลายปูนปั้นรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนช่วงที่เป็นกรองศอปิดทับอยู่ ตัวจารึกบรรจุอยู่ในลักษณะแปะติดกับแกนพระพุทธรูปซึ่งทำด้วยไม้ มีปูนหุ้มภายนอก พบครั้งแรกจำนวน ๒ ชิ้น เมื่อวันที่ ๒๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๓๕ คือ พระพุทธรูปหมายเลข ๒ และหมายเลข ๑๑ ซึ่งตำแหน่งที่พบตรงกัน คือ บริเวณท้ายทอยและจารึกม้วนอยู่ในภาพเดียวกันด้วย เมื่อตรวจสอบลักษณะสภาพของพระพุทธรูปทรงเครื่ององค์อื่นๆ ซึ่งประดิษฐานอยู่ที่เมรุทิศ เมรุราย โดยรอบปรางค์ประธานแล้ว เชื่อว่าน่าจะยังมีจารึกหลงเหลือจากการถูกทำลายอีก หัวหน้าอุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา จึงดำเนินการขออนุมัติไห้ดำเนินการได้ โดยมอบหมายให้ นายณรงค์ โคกสันเที้ยะ นายช่างศิลปกรรม ๖ เป็นผู้ดำเนินการ จึงได้พบจารึกเพิ่มอีก ๓ ชิ้น ที่พระพุทธรูปหมายเลข ๔, ๗ และ ๙ เมื่อวันที่ ๑๒ มีนาคม ๒๕๓๕ จำนวนจารึกที่พบทั้งหมด ๕ แผ่น จารึก ๓ ชิ้น ที่พบคราวหลังนี้ มีอยู่ ๑ ชิ้น คลี่ออกแล้วและอ่านได้ความว่า เป็นคำจารึกที่จารึกด้วยอักษรขอม ภาษาบาลีและภาษาไทย ขึ้นต้นด้วย พระธรรมบท สมฺพุทฺเธ จำนวน ๑ บรรทัด ต่อด้วยบท ปฏิจฺจสมุปฺปาท อีก ๔ บรรทัด ส่วนบรรทัดสุดท้ายบอกวัน เดือน ปี แรกสร้าง เมื่อ วันพุธ เดือน ๔ ขึ้น ๑๕ ค่ำ ปีจอ พุทธศักราช ๒๑๙๒ ซึ่งตรงกับวันทางสุริยคติ วันที่ ๑๖ มีนาคม

เนื้อหาโดยสังเขป

เนื้อหาในจารึกแสดงหลักธรรมที่สำคัญที่สุดของพุทธศาสนา คือ ปฏิจจสมุปบาท ซึ่งว่าด้วยกฎธรรมชาติของชีวิต ส่วนประกอบของปฏิจจสมุปบาท ได้แก่ อวิชชา สังขาร วิญญาณ นามรูป สฬายตนะ ผัสสะ เวทนา ตัณหา อุปาทาน ภพ ชาติ และชรามรณะ

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

จารึกด้านที่ ๑ บรรทัดที่ ๖ บอกพุทธศักราช ๒๑๙๒

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๗, จาก :
“จารึกแผ่นทองแดง วัดไชยวัฒนาราม,” ศิลปากร ๓๕, ๖ (๒๕๓๕) : ๑๐๓-๑๐๘.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170