จารึก

The Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
  • images

คำอ่าน-แปล

จารึกพระเจ้าสุริยวรมันที่ ๑

จารึก

จารึกพระเจ้าสุริยวรมันที่ ๑

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกพระเจ้าสุริยวรมันที่ ๑

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

Stèle Provenant de la Province de Prachinburi (K. 991)

อักษรที่มีในจารึก

ขอมโบราณ

ศักราช

พุทธศักราช ๑๕๕๑

ภาษา

เขมร, สันสกฤต

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๓๓ บรรทัด

วัตถุจารึก

ศิลา

ลักษณะวัตถุ

รูปใบเสมา

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๔๐ ซม. สูง ๗๒ ซม. หนา ๑๓ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “ปจ. ๑๐”
๒) ในหนังสือ Inscriptions du Cambodge vol. VII กำหนดเป็น “Stèle Provenant de la Province de Prachinburi (K. 991)”
๓) ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๓ กำหนดเป็น “จารึกพระเจ้าสุริยวรมันที่ ๑”

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

จังหวัดสระแก้ว

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

หอพระสมุดวชิรญาณ กองหอสมุดแห่งชาติ กรุงเทพมหานคร

พิมพ์เผยแพร่

๑) Inscriptions du Cambodge vol. VII (Hanoi : Imprimerie d'Extrême-Orient, 1964), 191-193.
๒) จารึกในประเทศไทย เล่ม ๓ (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๑๔๘-๑๕๓.

ประวัติ

ท่านศาสตราจารย์ ยอร์ช เซเดส์ (George Coedes) ได้พิมพ์และอ่านจารึกจากจังหวัดปราจีนบุรีไว้ในหนังสือเรื่อง ศิลาจารึกประเทศเขมร (Inscriptions du Cambodge) เล่มที่ ๗ ค.ศ. ๑๙๔๑ หน้า ๑๙๑-๑๙๓ ว่า จารึกหลักนี้ได้มาจากจังหวัดปราจีนบุรี ปัจจุบันอยู่ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร เป็นจารึก ๓๓ บรรทัด คือ ภาษาสันสกฤต ๔ บรรทัด ภาษาเขมร ๒๙ บรรทัด ใช้ตัวอักษรซึ่งมีอายุอยู่ในราวพุทธศตวรรษที่ ๑๖ อักษรลบเลือนไปมาก ศาสตราจารย์ เซเดส์ จึงถ่ายถอดเฉพาะตัวอักษรที่ค่อนข้างแน่นอน และแปลเฉพาะบรรทัดแรกๆ

เนื้อหาโดยสังเขป

ได้กล่าวถึงการอุทิศที่ดินซึ่งประกอบด้วยอาศรมแห่งเดียว หรือหลายแห่ง และทาสหญิงชายตามพระราชโองการของพระเจ้าสุริยวรมันที่ ๑ จากนั้นได้กล่าวถึงขอบเขตของที่ดินซึ่งเป็นสถานที่อุทิศในคราวนี้

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

จารึกภาษาสันสกฤต ๔ บรรทัดแรกซึ่งดูเหมือนจะไม่ใช่ตอนเริ่มต้นของศิลาจารึก และอาจจะเป็นโศลกสุดท้าย ๔ บทมากกว่านั้นได้กล่าวถึงบุคคล ๓ ท่าน ซึ่งนามได้ขาดหายไปคือ .... ตีนทรวรมัน พี่ชายแห่ง... ตีนทรลักษมี ลุงทางด้านมารดาแห่ง .... วรรธนะนามเหล่านี้น่าจะต่อเติมได้เป็น นรปตีนทรวรมัน เชษฐาของพระนางนฤปตีนทรลักษมี และปิตุลาของวีรวรรธนะ (ดังที่มีปรากฏอยู่ในจารึกแห่งปราสาทเบง) ยิ่งกว่านรปตีนทรวรมัน ซึ่งปรากฏอยู่ในจารึกภาษาเขมร ซึ่งมีศักราช ๙๒-ปรากฏอยู่ ศักราชนี้ใกล้เคียงกับศักราชที่ปรากฏอยู่ในจารึกของปราสาทเบง คือ มหาศักราช ๙๓๐ (เท่ากับ พ.ศ. ๑๕๕๑)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๗, จาก :
๑) Goerge Cœdès, “Stèle Provenant de la Province de Prachinburi (K. 991),” in Inscriptions du Cambodge vol. VII (Hanoi : Imprimerie d'Extrême-Orient, 1964), 191-193.
๒) ยอร์ซ เซเดส์ และ ม.จ. สุภัทรดิศ ดิศกุล, “จารึกพระเจ้าสุริยวรมันที่ ๑,” ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม ๓ : อักษรขอม พุทธศตวรรษที่ ๑๕-๑๖ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๑๔๘-๑๕๓.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170