จารึก

The Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
  • images
  • images

ชุดคำค้น 20 คำ

อายุ-จารึก พ.ศ. 2115, อายุ-จารึก พ.ศ. 2113, อายุ-จารึกพุทธศตวรรษที่ 22, ยุคสมัย-จารึกสมัยอาณาจักรล้านช้าง, ยุคสมัย-จารึกสมัยอาณาจักรล้านช้าง-สมเด็จพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชมหาราช, ยุคสมัย-จารึกสมัยอาณาจักรล้านช้าง-พระยาแสนสุรินทร์ลือชัย, วัตถุ-จารึกบนหิน, วัตถุ-จารึกบนหินทราย, ลักษณะ-จารึกบนใบเสมา, ศาสนา-จารึกในพระพุทธศาสนา, ที่อยู่ปัจจุบัน-จารึกวัดผดุงสุข หนองคาย, เรื่อง-การบริจาคและการทำบุญ, เรื่อง-การบริจาคและการทำบุญ-ถวายที่ดิน, เรื่อง-พิธีกรรมตามความเชื่อ, เรื่อง-พิธีกรรมตามความเชื่อ-สาปแช่ง, บุคคล-กษัตริย์และผู้ครองเมืองปากห้วยหลวง, บุคคล-กษัตริย์และผู้ครองอาณาจักรล้านช้าง, บุคคล-กษัตริย์และผู้ครองอาณาจักรล้านช้าง-พระยาแสนสุรินทร์ลือชัย, บุคคล-พระยาปากเจ้า, บุคคล-พระยาแสนสุรินทร์ลือชัย,

จารึกวัดผดุงสุข ๒ (ศิลาจารึกวัดถิ่นดุ่ง)

จารึก

จารึกวัดผดุงสุข ๒ (ศิลาจารึกวัดถิ่นดุ่ง)

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกวัดผดุงสุข ๒ (ศิลาจารึกวัดถิ่นดุ่ง)

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

ศิลาจารึกวัดผดุงสุข ผ. ๒

อักษรที่มีในจารึก

ไทยน้อย

ศักราช

พุทธศักราช ๒๑๑๕

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๒ ด้าน มี ๒๗ บรรทัด ด้านที่ ๑ มี ๑๖ บรรทัด ด้านที่ ๒ มี ๑๑ บรรทัด

วัตถุจารึก

ศิลา ประเภทหินทราย

ลักษณะวัตถุ

รูปใบเสมา

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๕๐ ซม. สูง ๗๕ ซม. หนา ๑๒.๕ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “นค. ๑๑”
๒) ในหนังสือ อักษรไทยน้อย กำหนดเป็น “ศิลาจารึกวัดผดุงสุข ผ. ๒”
๓) ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ กำหนดเป็น “จารึกวัดผดุงสุข ๒”
๔) ในหนังสือ ศิลาจารึกอีสานสมัยไทย-ลาว กำหนดเป็น “ศิลาจารึกวัดผดุงสุข ๒”

ปีที่พบจารึก

วันที่ ๒๐ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๑๘

สถานที่พบ

วัดผดุงสุข ตำบลวัดหลวง อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย

ผู้พบ

เจ้าหน้าที่งานบริการหนังสือภาษาโบราณ กองหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร

ปัจจุบันอยู่ที่

วัดผดุงสุข ตำบลวัดหลวง อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย

พิมพ์เผยแพร่

๑) อักษรไทยน้อย (กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๒๒), ๑๒๒-๑๒๔.
๒) จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๓๑๗-๓๒๑.
๓) ศิลาจารึกอีสานสมัยไทย-ลาว (กรุงเทพฯ : คุณพินอักษรกิจ, ๒๕๓๐), ๒๖๗-๒๖๙.

ประวัติ

ศิลาจารึกวัดผดุงสุขนี้ มี ๒ หลัก เจ้าหน้าที่งานบริการหนังสือภาษาโบราณ กองหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร ได้พบที่วัดผดุงสุข ตำบลวัดหลวง อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย ขณะสำรวจเอกสารโบราณในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เมื่อวันที่ ๒๑ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๑๘ อาจารย์ธวัช ปุณโณทก กล่าวถึงจารึกหลักนี้ว่า เดิมปักอยู่หน้าพระประธาน ภายหลังสร้างโบสถ์ใหม่ย้ายมาปักไว้ด้านหลังโบสถ์

เนื้อหาโดยสังเขป

ด้านที่ ๑ พระยาปากเจ้า (เจ้าเมืองปากห้วยหลวง) และเจ้านายอื่นๆ ได้อุทิศที่ดินแก่พระเถระฝ่ายอรัญวาสี เมื่อปี พ.ศ. ๒๑๑๓ ด้านที่ ๒ ปรากฏนามพระสุมังคลไอยโกโพธิสัตว์ ข้อความต่อจากนี้ชำรุด ตอนท้ายกล่าวถึงการอุทิศที่ดิน และอาณาเขตของที่ดินที่อุทิศ ใน ปี พ.ศ. ๒๑๑๕

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

ข้อความจารึกด้านที่ ๑ บรรทัดที่ ๑ ระบุ จ.ศ. ๙๓๒ ซึ่งตรงกับ พ.ศ. ๒๑๑๓ และข้อความจารึกด้านที่ ๒ บรรทัดที่ ๗ ระบุศักราช ๙๓๔ คือ จ.ศ. ๙๓๔ ตรงกับ พ.ศ. ๒๑๑๕ อันเป็นช่วงปลายสมัยพระเจ้าไชยเชษฐาธิราช (พ.ศ. ๒๐๙๓-๒๑๑๕) ถึงต้นสมัยพระสุมังคลไอยโกโพธิสัตว์ (พระยาแสนสุรินทร์ลือชัย) (ครั้งที่ ๑ ; พ.ศ. ๒๑๑๕-๒๑๑๗) ปกครองราชอาณาจักรล้านช้าง

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๕๐, จาก :
๑) ธวัช ปุณโณทก, “ศิลาจารึกวัดผดุงสุข ๒,” ใน ศิลาจารึกอีสานสมัยไทย-ลาว : ศึกษาทางด้านอักขรวิทยาและประวัติศาสตร์อีสาน (กรุงเทพฯ : คุณพินอักษรกิจ, ๒๕๓๐), ๒๖๗-๒๖๙.
๒) ธวัช ปุณโณทก, อักษรไทยน้อย : การศึกษาในด้านอักษรวิทยา (กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๒๒), ๑๒๒-๑๒๔.
๓) บุญนาค สะแกนอก, “จารึกวัดผดุงสุข ๒,” ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ : อักษรธรรมและอักษรไทย พุทธศตวรรษที่ ๑๙-๒๔ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๓๑๗-๓๒๑.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170