จารึกวัดผดุงสุข ๑

จารึก

จารึกวัดผดุงสุข ๑

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกวัดผดุงสุข ๑

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

ศิลาจารึกวัดผดุงสุข ผ. ๑

อักษรที่มีในจารึก

ไทยน้อย

ศักราช

พุทธศักราช ๒๑๐๖

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๒ ด้าน มี ๒๓ บรรทัด ด้านที่ ๑ มี ๑๕ บรรทัด ด้านที่ ๒ มี ๘ บรรทัด

วัตถุจารึก

ศิลา ประเภทหินทราย

ลักษณะวัตถุ

รูปใบเสมา

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๓๘ ซม. สูง ๕๗ ซม. หนา ๑๕ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “นค. ๑๐”
๒) ในหนังสือ อักษรไทยน้อย (มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๒๒) กำหนดเป็น “ศิลาจารึกวัดผดุงสุข ผ. ๑”
๓) ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ กำหนดเป็น “จารึกวัดผดุงสุข ๑”
๔) ในหนังสือ ศิลาจารึกอีสานสมัยไทย-ลาว กำหนดเป็น “ศิลาจารึกวัดผดุงสุข ๑”

ปีที่พบจารึก

วันที่ ๒๑ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๑๘

สถานที่พบ

วัดผดุงสุข ตำบลวัดหลวง อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย

ผู้พบ

เจ้าหน้าที่งานบริการหนังสือภาษาโบราณ กองหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร

ปัจจุบันอยู่ที่

วัดผดุงสุข ตำบลวัดหลวง อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย

พิมพ์เผยแพร่

๑) อักษรไทยน้อย (กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๒๒), ๑๒๐-๑๒๑.
๒) จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๓๓๑-๓๓๕.
๓) ศิลาจารึกอีสานสมัยไทย-ลาว (กรุงเทพฯ : คุณพินอักษรกิจ, ๒๕๓๐), ๒๔๑-๒๔๓.

ประวัติ

ศิลาจารึกวัดผดุงสุขนี้ มี ๒ หลัก เจ้าหน้าที่งานบริการหนังสือภาษาโบราณ กองหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร ได้พบที่วัดผดุงสุข ตำบลวัดหลวง อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย ขณะสำรวจเอกสารโบราณในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เมื่อวันที่ ๒๑ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๑๘ อาจารย์ธวัช ปุณโณทก กล่าวถึงจารึกหลักนี้ว่า เดิมอยู่หน้าฐานชุกชีพระประธานในโบสถ์ด้านซ้ายคู่กับหลักผดุงสุข ๒ โบกปูนติดกับฐานชุกชี ทำให้อักษรด้านหลังเสียหาย ปัจจุบันนำมาปักไว้ด้านหลังพระอุโบสถใหม่ คู่กับจารึกวัดผดุงสุข ๒

เนื้อหาโดยสังเขป

พระเจ้าไชยเชษฐาธิราช ได้อุทิศที่ดินแก่วัด และเป็นหลักฐานว่า พ.ศ. ๒๐๙๔ พระเจ้าไชยเชษฐาฯ ได้กลับจากเชียงใหม่มาครองหลวงพระบางแล้ว

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

ข้อความจารึกด้านที่ ๑ ด้านขวาของวงดวงชาตา ระบุศักราช ๙๑๓ คือ จ.ศ. ๙๓๑ ซึ่งตรงกับ พ.ศ. ๒๐๙๔ และข้อความจารึกด้านที่ ๒ บรรทัดที่ ๗ ระบุศักราช ๙๒๕ คือ จ.ศ. ๙๒๕ ซึ่งตรงกับ พ.ศ. ๒๑๐๖ อันเป็นสมัยที่พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชปกครองราชอาณาจักรล้านช้าง (พ.ศ. ๒๐๙๓-๒๑๑๕)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๕๐, จาก :
๑) ธวัช ปุณโณทก, “ศิลาจารึกวัดผดุงสุข ๑,” ใน ศิลาจารึกอีสานสมัยไทย-ลาว : ศึกษาทางด้านอักขรวิทยาและประวัติศาสตร์อีสาน (กรุงเทพฯ : คุณพินอักษรกิจ, ๒๕๓๐), ๒๔๑-๒๔๓.
๒) ธวัช ปุณโณทก, อักษรไทยน้อย : การศึกษาในด้านอักษรวิทยา (กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๒๒), ๑๒๐-๑๒๑.
๓) บุญนาค สะแกนอก, “จารึกวัดผดุงสุข ๑,” ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ : อักษรธรรมและอักษรไทย พุทธศตวรรษที่ ๑๙-๒๔ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๓๓๑-๓๓๕.
๔) สิลา วีระวงส์, เรียบเรียง ; สมหมาย เปรมจิตต์, แปล, ประวัติศาสตร์ลาว, พิมพ์ครั้งที่ ๓ (กรุงเทพฯ : มติชน, ๒๕๔๐), ๘๔-๑๐๖.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170