จารึกวัดเขมา

จารึก

จารึกวัดเขมา

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกวัดเขมา

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

หลักที่ ๑๔ ศิลาจารึกวัดเขมา จังหวัดสุโขทัย, ศิลาจารึกวัดเขมา พุทธศักราช ๒๐๗๙

อักษรที่มีในจารึก

ไทยสุโขทัย

ศักราช

พุทธศตวรรษ ๒๐๗๙

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๒ ด้าน มี ๕๙ บรรทัด ด้านที่ ๑ มี ๔๑ บรรทัด ด้านที่ ๒ มี ๑๘ บรรทัด

วัตถุจารึก

หินชนวน

ลักษณะวัตถุ

แผ่นรูปใบเสมา (ชำรุด)

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๖๓ ซม. สูง ๒๐๐ ซม. หนา ๒๐ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “สท. ๑๑”
๒) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๑ กำหนดเป็น “หลักที่ ๑๔ ศิลาจารึกวัดเขมา จังหวัดสุโขทัย”
๓) ในหนังสือ จารึกสมัยสุโขทัย กำหนดเป็น “ศิลาจารึกวัดเขมา พุทธศักราช ๒๐๗๙”

ปีที่พบจารึก

พุทธศักราช ๒๔๓๐

สถานที่พบ

วัดเขมา ริมถนนพระร่วง จังหวัดสุโขทัย

ผู้พบ

นายพลโท พระยาสโมสรสรรพการ (ทัด ศิริสัมพันธ์) เมื่อครั้งเป็นหลวงสโมสรสรรพการ และหลวงกำจัดไพรินทร์ (เล็ก ปัทมศริน)

ปัจจุบันอยู่ที่

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร กรุงเทพมหานคร

พิมพ์เผยแพร่

๑) ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๑ ([กรุงเทพฯ] : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๒๑), ๑๔๘-๑๕๔.
๒) จารึกสมัยสุโขทัย (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๖), ๒๑๐-๒๑๘.

ประวัติ

ศิลาจารึกวัดเขมา พบเมื่อ พ.ศ. ๒๔๓๐ แล้วถูกส่งไปยังพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร ต่อมาในปี พ.ศ. ๒๔๕๑ จึงย้ายไปไว้ในหอพระสมุดสำหรับพระนคร คำจารึกอ่านเป็นครั้งแรกโดย ศ. ยอร์ช เซเดส์ และถูกนำไปตีพิมพ์รวมอยู่ในหนังสือ ประชุมจารึก ภาคที่ ๑ เป็นจารึกกรุงสุโขทัยที่ได้พบก่อน พ.ศ. ๒๔๖๗ เมื่อ ปี พ.ศ. ๒๔๖๗ และหนังสือเล่มนี้ ถูกตีพิมพ์ซ้ำอีกครั้งในปี พ.ศ. ๒๕๒๑ โดยคณะกรรมการพิจารณาและจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี โดยได้แปลตรวจทานคำอ่านและคำแปลใหม่อีกครั้ง โดยมอบหมายให้ ศ. ดร. ประเสริฐ ณ นคร, ศ. ม.จ. สุภัทรดิศ ดิศกุล, ดร. อุไรศรี วรสริน, นายตรี อมาตยกุล, นายทองสืบ ศุภะมาร์ค, นายเฉลียว จันทรทรัพย์ และนายประสาร บุญประคอง เป็นคณะอนุกรรมการในการตรวจทาน ต่อมากรมศิลปากรได้นำงานที่ชำระในครั้งนั้น มาตีพิมพ์รวมอยู่ในหนังสือจารึกสมัยสุโขทัย ในปี พ.ศ. ๒๕๒๗

เนื้อหาโดยสังเขป

คำจารึกตอนต้นชำรุดมากอ่านไม่ใคร่ได้ความ เท่าที่ยังเหลืออยู่เป็นเรื่องเจ้าเทพรูจี อุปสมบทเป็นภิกษุ และภายหลังได้บำเพ็ญกุศลต่างๆ พร้อมด้วยญาติและพวกสัตบุรุษ เมื่อปี พ.ศ. ๒๐๗๙

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

ในจารึกปรากฏมหาศักราชที่ชำรุดอยู่คือ ศักราช ๑๔ . ๘ ซึ่งเลขหลักสิบชำรุดหายไป แต่อย่างไรก็ตาม เราทราบว่าในจารึกนี้ระบุปีนักษัตรคือปีวอก ดังนั้น เมื่อพิจารณารอบปีที่ตรงกันระหว่างปีนักษัตรกับมหาศักราชแล้ว ศักราชที่ชำรุดดังกล่าวจึงน่าจะตรงกับ ปีวอก มหาศักราช ๑๔๕๘ ซึ่งตรงกับ พุทธศักราช ๒๐๗๙

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : ตรงใจ หุตางกูร, วชรพร อังกูรชัชชัย และดอกรัก พยัคศรี, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๖, จาก:
๑) ยอร์ช เซเดส์, “ศิลาจารึกวัดเขมา พุทธศักราช ๒๐๗๙,” ใน จารึกสมัยสุโขทัย (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๖), ๒๑๐-๒๑๘.
๒) ยอร์ช เซเดส์, “หลักที่ ๑๔ ศิลาจารึกวัดเขมา จังหวัดสุโขทัย,” ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๑ : เป็นจารึกกรุงสุโขทัยที่ได้พบก่อน พ.ศ. ๒๔๖๗ ([กรุงเทพฯ] : คณะกรรมการพิจารณาและจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๒๑), ๑๔๘-๑๕๔.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170