จารึกสมบัติขันธเสมาวัดกู่แก้ว

จารึก

จารึกสมบัติขันธเสมาวัดกู่แก้ว

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกสมบัติขันธเสมาวัดกู่แก้ว

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

ลพ./๒๕, พช. ๑๓, ๓๔๓, ศิลาจารึก ลพ. ๒๕ อักษรไทยฝักขามและไทยเหนือ ภาษาไทยและบาลี

อักษรที่มีในจารึก

ฝักขาม

ศักราช

พุทธศักราช ๒๑๐๒

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๒ ด้าน มี ๒๗ บรรทัด ด้านที่ ๑ มี ๑๐ บรรทัด ด้านที่ ๒ มี ๑๗ บรรทัด

วัตถุจารึก

หินทราย สีเทา

ลักษณะวัตถุ

รูปใบเสมา

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๓๔ ซม. สูง ๖๐ ซม. หนา ๑๗ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “ลพ. ๒๕”
๒) พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หริภุญไชย จังหวัดลำพูน กำหนดเป็น “ลพ./๒๕, พช. ๑๓, ๓๔๓”
๓) ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๑๗ ฉบับที่ ๖ (มีนาคม ๒๕๑๘) กำหนดเป็น “ศิลาจารึก ลพ. ๒๕ อักษรไทยฝักขามและไทยเหนือ ภาษาไทยและบาลี”
๔) ในหนังสือ วิเคราะห์ศิลาจารึกในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หริภุญไชย กำหนดเป็น “จารึกสมบัติขันธเสมาวัดกู่แก้ว”

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หริภุญชัย จังหวัดลำพูน

พิมพ์เผยแพร่

๑) วารสารศิลปากร ปีที่ ๑๗ ฉบับที่ ๖ (มีนาคม ๒๕๑๗) : ๕๙-๖๑.
๒) วิเคราะห์ศิลาจารึกในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติหริภุญไชย (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๓๓), ๖๔-๖๕.

ประวัติ

-

เนื้อหาโดยสังเขป

เป็นเรื่องการผูกพัทธสีมาที่วัดกู่แก้ว ดังความที่จารึกว่า “พระสงฆ์ ๑๕ องค์ มีมหาเถรหลวงเจ้าป่า ตนได้ ๔๔ พรรษา พระมหาสามีเจ้าป่าแดง ได้ ๑๐ พรรษา และมหาสวนคำ ๒๗ พรรษา ได้เป็นประธานแก่สงฆ์สมมติขันธสีมา มหาสีมา ในป่ากู่แก้ว” จารึกหลักนี้ ถ้ายุติตามศักราชแล้ว ตกราว พ.ศ. ๒๑๐๒ นั้น ทางล้านนาได้ตกเป็นประเทศราชของพม่า ซึ่งพระเจ้าหงสาวดีบุเรงนอง เข้ายึดครองเมืองเชียงใหม่ไว้ได้แต่ปี พ.ศ. ๒๑๐๑ จาก ตำนานเมืองเชียงใหม่ และใน พงศาวดารโยนก ดังนั้นการผูกพัทธสีมาตามจารึกนี้ ควรจะอยู่ในระยะที่หมดสายราชตระกูลกษัตริย์ที่เคยครองราชสมบัติสืบๆ กันมา ตั้งแต่พระยาเม็งรายเป็นปฐมวงศ์นั้น

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

ข้อความจารึกด้านที่ ๑ บรรทัดที่ ๒ ระบุ จ.ศ. ๙๒๑ ซึ่งตรงกับ พ.ศ. ๒๑๐๒ อันเป็นรัชสมัยของพระเมกุฏิสุทธิวงศ์ (พ.ศ. ๒๐๙๔-๒๑๐๗)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๙, จาก :
๑) จำปา เยื้องเจริญ, เทิม มีเต็ม และคงเดช ประพัฒน์ทอง, “จารึกสมบัติขันธเสมาวัดกู่แก้ว,” ใน วิเคราะห์ศิลาจารึกในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติหริภุญไชย, พิมพ์ครั้งที่ ๒ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๓๓), ๖๔-๖๕.
๒) เทิม มีเต็ม และประสาร บุญประคอง, “คำอ่านศิลาจารึก ลพ./๒๕ อักษรไทยฝักขามและไทยเหนือ ภาษาไทยและบาลี,” ศิลปากร ๑๗, ๖ (มีนาคม ๒๕๑๗) : ๕๙-๖๑.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170