จารึก

The Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
  • images
  • images

ชุดคำค้น 22 คำ

อายุ-จารึก พ.ศ. 2035, อายุ-จารึกพุทธศตวรรษที่ 21, ยุคสมัย-จารึกสมัยล้านนา, ยุคสมัย-จารึกสมัยล้านนา-พญายอดเชียงราย, วัตถุ-จารึกบนหิน, วัตถุ-จารึกบนหินทราย, วัตถุ-จารึกบนหินทรายสีเทา, ลักษณะ-จารึกบนใบเสมา, ที่อยู่ปัจจุบัน-จารึกวัดพระสิงห์ เชียงใหม่, ศาสนา-จารึกในพระพุทธศาสนา, เรื่อง-การบริจาคและการทำบุญ, เรื่อง-การบริจาคและการทำบุญ-สร้างวัดหรือศาสนสถาน, การบริจาคและการทำบุญ-ถวายข้าพระ, เรื่อง-การบริจาคและการทำบุญ-ถวายเงิน, เรื่อง-การบริจาคและการทำบุญ-ถวายทองคำ, เรื่อง-การบริจาคและการทำบุญ-ถวายที่ดิน, เรื่อง-พิธีกรรมทางศาสนา, เรื่อง-พิธีกรรมทางศาสนา-กัลปนา, เรื่อง-กษัตริย์และผู้ครองนคร-เมืองพิงเชียงใหม่, เรื่อง-กษัตริย์และผู้ครองนคร-เมืองพิงเชียงใหม่-พระยาอรรคราชภูมิบาล, บุคคล-พระยาอรรคราชภูมิบาล, บุคคล-อะตะปาเทวี,

จารึกวัดตโปทาราม

จารึก

จารึกวัดตโปทาราม

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกวัดตโปทาราม

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

ชม. ๑๓ จารึกอะตะปาเทวี, ชม. ๑๓ จารึกวัดตโปทาราม พ.ศ. ๒๐๓๕

อักษรที่มีในจารึก

ฝักขาม

ศักราช

พุทธศักราช ๒๐๓๕

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๒ ด้าน มี ๔๕ บรรทัด ด้านที่ ๑ มี ๒๓ บรรทัด ด้านที่ ๒ มี ๒๒ บรรทัด

วัตถุจารึก

หินทราย สีเทา

ลักษณะวัตถุ

รูปใบเสมา

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๕๗ ซม. สูง ๑๔๓ ซม. หนา ๒๓ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “ชม. ๑๓ จารึกอะตะปาเทวี”
๒) ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๑๓ ฉบับที่ ๖ (มีนาคม ๒๕๑๓) กำหนดเป็น “คำอ่านศิลาจารึก อักษรไทยฝักขาม ภาษาไทย”
๓) ในหนังสือ จารึกล้านนา ภาค ๒ เล่ม ๑ กำหนดเป็น “ชม. ๑๓ จารึกวัดตโปทาราม พ.ศ. ๒๐๓๕”

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

วัดลำเปิง (ตะโปทาราม) ตำบลศรีภูมิ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

ด้านหลังพระวิหารวัดพระสิงห์ ตำบลพระสิงห์ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่

พิมพ์เผยแพร่

๑) วารสารศิลปากร ปีที่ ๑๓ ฉบับที่ ๖ (มีนาคม ๒๕๑๓) : ๙๓-๑๐๐.
๒) จารึกล้านนา ภาค ๒ เล่ม ๑ : จารึกจังหวัดเชียงใหม่ ลำปาง ลำพูน และแม่ฮ่องสอน (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๕๑), ๔๐-๔๔.

ประวัติ

ศิลาจารึกหลักนี้ เดิมอยู่ที่วัดตะโปทาราม (วัดลำเปิง) ได้ย้ายเข้ามาไว้ที่วัดพระสิงห์พร้อมทั้งพระพุทธรูป ๑ องค์ เมื่อ พ.ศ. ๒๔๘๕

เนื้อหาโดยสังเขป

เมื่อปี พ.ศ. ๒๐๓๕ พระยาอรรคราชภูมิบาลได้ขึ้นครองเมืองพิงเชียงใหม่ ทรงมีอัครมเหสีชื่อ อะตะปาเทวี ครั้งนั้น พระนางอะตะปาเทวีได้ขอพระราชทานอนุญาตจากพระสวามีในอันที่จะสร้างวัดตะโปทาราม พระนางได้อาราธนาพระสงฆ์ประมาณร้อยรูปมาชุมนุม พร้อมด้วยเสนาอำมาตย์ข้าราชการเพื่อประดิษฐานแก้วสามประการไว้ ณ วัดแห่งนี้ ในพิธีมีการอุทิศที่ดิน เงิน ทองคำ และข้าพระจำนวนมาก

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

ตัวเลขด้านขวาของวงดวงชาตา ระบุ จ.ศ. ๘๕๔ และข้อความในจารึกด้านที่ ๑ บรรทัดที่ ๔-๕ ก็ระบุข้อความว่า “...มีจุลศักราชได้ แปดร้อยห้าสิบสี่ตัว” ซึ่งตรงกับ พ.ศ. ๒๐๓๕ อันเป็นสมัยที่พระเจ้ายอดเชียงรายปกครองเมืองเชียงใหม่ (พ.ศ. ๒๐๓๐-๒๐๓๘)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๕๗, จาก :
๑) โครงการวิจัย : การปริวรรตและชำระจารึกล้านนา, “ชม. ๑๓ จารึกวัดตโปทาราม พ.ศ. ๒๐๓๕,” ใน จารึกล้านนา ภาค ๒ เล่ม ๑ : จารึกจังหวัดเชียงใหม่ ลำปาง ลำพูน และแม่ฮ่องสอน (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๕๑), ๔๐-๔๔.
๒) โครงการวิจัย : การปริวรรตและชำระจารึกล้านนา, “บัญชีจารึก จังหวัดเชียงใหม่ ลำปาง ลำพูน และแม่ฮ่องสอน,” ใน จารึกล้านนา ภาค ๒ เล่ม ๑ : จารึกจังหวัดเชียงใหม่ ลำปาง ลำพูน และแม่ฮ่องสอน (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๕๑), (๒๙)-(๕๙).
๓) ประสาร บุญประคอง, “คำอ่านศิลาจารึก อักษรไทยฝักขาม ภาษาไทย,” ศิลปากร ๑๓, ๖ (มีนาคม ๒๕๑๓) : ๙๓-๑๐๐.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170