จารึก

The Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
  • images

คำอ่าน-แปล

จารึกฐานพระพุทธรูปปางมารวิชัย วัดพระธาตุแช่แห้ง ๓ (นน. ๓๕)

จารึก

จารึกฐานพระพุทธรูปปางมารวิชัย วัดพระธาตุแช่แห้ง ๓ (นน. ๓๕)

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกฐานพระพุทธรูปปางมารวิชัย วัดพระธาตุแช่แห้ง ๓ (นน. ๓๕)

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

นน. ๓๕, ย. ๓, จารึกฐานพระพุทธรูปปางมารวิชัย วัดพระธาตุแช่แห้ง

อักษรที่มีในจารึก

ธรรมล้านนา

ศักราช

พุทธศตวรรษ ๒๔

ภาษา

ไทย, บาลี

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๓ บรรทัด

วัตถุจารึก

ไม้ลงรักปิดทอง

ลักษณะวัตถุ

ฐานพระพุทธรูปปางมารวิชัย

ขนาดวัตถุ

ฐานกว้าง ๒๖ ซม. สูง ๕ ซม. (ความสูงของพระพุทธรูปรวมฐาน ๖๓ ซม.)

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “นน. ๓๕”
๒) พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ น่าน กำหนดเป็น “ย. ๓”
๓) ในหนังสือ เมืองน่าน : โบราณคดี ประวัติศาสตร์ และศิลปะ กำหนดเป็น “จารึกฐานพระพุทธรูปปางมารวิชัย วัดพระธาตุแช่แห้ง”

ปีที่พบจารึก

พ.ศ. ๒๕๒๓

สถานที่พบ

วัดพระธาตุแช่แห้ง ตำบลม่วงตึ๊ด อำเภอเมือง จังหวัดน่าน

ผู้พบ

กรมศิลปากร

ปัจจุบันอยู่ที่

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ น่าน ตำบลในเวียง อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน

พิมพ์เผยแพร่

เมืองน่าน : โบราณคดี ประวัติศาสตร์ และศิลปะ (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๓๐), ๒๗๒-๒๗๓.

ประวัติ

นายสุรศักดิ์ ศรีสำอาง ภัณฑารักษ์งานวิชาการ กองพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ และนายเทิม มีเต็ม นักภาษาโบราณ งานบริการหนังสือภาษาโบราณ กองหอสมุดแห่งชาติ ร่วมกันสำรวจโบราณวัตถุในจังหวัดน่าน ๒ ครั้ง ครั้งแรกระหว่างวันที่ ๒๕ ตุลาคม ถึง ๓ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๓ ครั้งที่ ๒ ระหว่างวันที่ ๒-๑๒ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๒๙ ได้พบจารึกฐานพระพุทธรูปจำนวน ๔๓ องค์ จารึกบนหีบพระธรรม ๓ ใบ และจารึกบนบานประตูวิหาร ๒ บาน จารึกดังกล่าวมีทั้งที่จารด้วยอักษรไทย สมัยสุโขทัย อักษรฝักขาม และอักษรธรรมล้านนา สำหรับจารึกฐานพระพุทธรูปปางมารวิชัย วัดพระธาตุแช่แห้ง ถูกพบตั้งแต่การสำรวจครั้งแรก ในวันที่ ๒ พฤศจิกายน ๒๕๒๓ โดยมีการตีพิมพ์คำอ่านในหนังสือ “เมืองน่าน โบราณคดี ประวัติศาสตร์ และศิลปะ” ซึ่งกรมศิลปากรจัดพิมพ์เนื่องในโอกาสสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ น่าน เมื่อวันที่ ๑๔ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๓๐

เนื้อหาโดยสังเขป

พ่อเจ้าฟ้าหลวงโปรดให้สร้างพระพุทธรูปองค์นี้ขึ้นเพื่อเป็นที่กราบไหว้ของคนและเทวดา โดยขอให้เป็นปัจจัยไปสู่นิพพาน

ผู้สร้าง

พ่อเจ้าฟ้าหลวง (เจ้าอัตถวรปัญโญ?)

การกำหนดอายุ

เทิม มีเต็ม กำหนดอายุไว้ว่าน่าจะถูกสร้างขึ้นในครึ่งแรกของพุทธศตวรรษที่ ๒๔ โดยพิจารณาจากสรรพนาม “พ่อเจ้าฟ้าหลวง” ที่ปรากฏในจารึกซึ่งสันนิษฐานว่าน่าจะหมายถึงเจ้าอัตถวรปัญโญ ดังที่พงศาวดารเมืองน่านระบุว่าได้รับการสถาปนาขึ้นเป็นสมเด็จเจ้าฟ้าเมื่อ พ.ศ. ๒๓๔๘ สรรพนามของพระองค์ที่ปรากฏในจารึกอื่นๆ เช่น จารึกฐานพระพุทธรูปวัดศรีบุญเรือง เรียกว่า “พระยาหลวง” และจารึกหีบพระธรรม วัดบุญยืน เรียกว่า “มหาราชหลวง”

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : พันธุ์ทิพย์  ธีระเนตร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๘, จาก :
เทิม  มีเต็ม, “จารึกฐานพระพุทธรูปปางมารวิชัย วัดพระธาตุแช่แห้ง,” ใน เมืองน่าน :  โบราณคดี ประวัติศาสตร์ และศิลปะ (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๓๐), ๒๗๒-๒๗๓.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170