จารึก

The Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
  • images

คำอ่าน-แปล

จารึกบนแผ่นหินอ่อน ในพิพิธภัณฑ์พระพุทธบาท ๑

จารึก

จารึกบนแผ่นหินอ่อน ในพิพิธภัณฑ์พระพุทธบาท ๑

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกบนแผ่นหินอ่อน ในพิพิธภัณฑ์พระพุทธบาท ๑

อักษรที่มีในจารึก

ไทยธนบุรี-รัตนโกสินทร์

ศักราช

พุทธศักราช ๒๔๐๓

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๓๔ บรรทัด

วัตถุจารึก

หินอ่อน สีขาว

ลักษณะวัตถุ

แผ่นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๕๕ ซม. สูง ๗๕ ซม. หนา ๒.๕ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น "สบ. ๓"
๒) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ กำหนดเป็น "หลักที่ ๑๔๐ จารึกบนแผ่นหินอ่อน ในพิพิธภัณฑ์พระพุทธบาท"

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

พิพิธภัณฑ์พระพุทธบาท จังหวัดสระบุรี

พิมพ์เผยแพร่

ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ (กรุงเทพฯ : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๗), ๒๔ - ๒๖.

ประวัติ

ศิลาจารึกนี้ นายประสาร บุญประคอง เป็นผู้อ่าน โดยมีการตีพิมพ์ลงใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ ในพ.ศ. ๒๕๑๗ โดยเรียกว่า "หลักที่ ๑๔๐ จารึกบนแผ่นหินอ่อนในพิพิธภัณฑ์พระพุทธบาท"

เนื้อหาโดยสังเขป

(๑) กล่าวย้อนไปถึงเหตุการณ์ใน พ.ศ. ๒๓๗๐ ซึ่งเจ้าฟ้ามงกุฏทรงอัญเชิญพระพุทธรูปจากกรุงเทพมหานครมาประดิษฐาน ณ ถ้ำวิมานจักรี เพื่อให้ผู้คนได้นมัสการ (ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ใน "จารึกถ้ำวิมานจักรี") (๒) หลังจากเจ้าฟ้ามงกุฏทรงขึ้นครองราชย์เป็นรัชกาลที่ ๔ ได้ทรงสร้างและซ่อมแซมวัดทั้งในและนอกกรุงเทพมหานคร รวมถึงพระพุทธรูปในถ้ำวิมานจักรี โดยโปรดให้ทำแท่นหินแทนของเดิมซึ่งเป็นแท่นปูน แล้วเสด็จมาปิดทองใน พ.ศ. ๒๔๐๓

ผู้สร้าง

พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (ร. ๔)

การกำหนดอายุ

กำหนดอายุจากศักราชล่าสุดที่ปรากฏในจารึก คือ พ.ศ. ๒๔๐๓ ซึ่งตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๔) (ครองราชย์ พ.ศ. ๒๓๙๓ - ๒๔๑๑)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย: พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๘, จาก:
๑) ประสาร บุญประคอง, "หลักที่ ๑๔๐ จารึกบนแผ่นหินอ่อนในพิพิธภัณฑ์พระพุทธบาท," ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ : ประมวลจารึกสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ที่พบในภาคเหนือ ภาคตะวันออก และภาคกลาง (กรุงเทพฯ : คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๗), ๒๔ - ๒๖.
๒) ชาญวิทย์ เกษตรศิริ, บรรณาธิการ, ประชุมประกาศรัชกาลที่ ๔ = Collected proclamations of King Mongkut (กรุงเทพฯ : มูลนิธิโตโยต้าประเทศไทย, ๒๕๔๗).

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170