จารึกบ้านหัวขัว

จารึก

จารึกบ้านหัวขัว

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกบ้านหัวขัว

อักษรที่มีในจารึก

หลังปัลลวะ

ศักราช

พุทธศตวรรษ ๑๔-๑๕

ภาษา

สันสกฤต

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๔ บรรทัด

วัตถุจารึก

หินทราย

ลักษณะวัตถุ

ใบเสมา

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๘๒ ซม. สูง ๑๘๕ ซม. หนา ๓๕ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “ชย. ๔”
๒) ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๓๗ ฉบับที่ ๖ (พฤศจิกายน-ธันวาคม ๒๕๓๗) กำหนดเป็น “จารึกบ้านหัวขัว”

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

บ้านหัวขัว ตำบลหนองข่า อำเภอเกษตรสมบูรณ์ จังหวัดชัยภูมิ

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

หน่วยศิลปากรที่ ๖ อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา

พิมพ์เผยแพร่

วารสาร ศิลปากร ปีที่ ๓๗ ฉบับที่ ๖ (พฤศจิกายน-ธันวาคม ๒๕๓๗) : ๙๐-๙๕.

ประวัติ

ตามทะเบียนประวัติจารึกบอกว่า “เจ้าหน้าที่สำรวจเอกสารฯ งานบริการหนังสือภาษาโบราณ กองหอสมุดแห่งชาติ ได้ทำการสำรวจ เมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๘ ได้พบจารึกหลักนี้ เก็บรักษาอยูที่หน่วยศิลปากรที่ ๖ ตำบลในเมือง อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา” ทะเบียนประวัติได้ระบุไว้อย่างชัดเจนว่า “พบจารึกหลักนี้ที่บ้านหัวขัว ตำบลหนองข่า อำเภอเกษตรสมบูรณ์ จังหวัดชัยภูมิ ย้ายมาเก็บรักษาไว้ที่หน่วยศิลปากรที่ ๖ ตามทะเบียนวัตถุเลขที่ ๑๑๗/๒๕๑๑” แสดงว่า ได้พบจารึกหลักนี้ ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๑๑ หรือก่อนนั้น นายแทน ธีรพิจิตร หัวหน้าหน่วยศิลปากรที่ ๖ (ในขณะนั้น) ได้จัดส่งสำเนาจารึกมาให้กองหอสมุดแห่งชาติ เพื่อทำการอ่าน-แปล เมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๑ ต่อมาเจ้าหน้าที่เอกสารโบราณ กองหอสมุดแห่งชาติ ได้เดินทางไปสำรวจ และจัดทำสำเนาจารึกอีกครั้งหนึ่ง เมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๘

เนื้อหาโดยสังเขป

ข้อความในจารึก กล่าวถึงพระจันทราเทวี ว่าได้สร้างรูปพระอาจารย์ไศยชิน ซึ่งเป็นผู้สร้างกุศลไว้มาก

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

รูปแบบของตัวอักษรเป็นอักษรหลังปัลลวะ อายุราวพุทธศตวรรษที่ ๑๔-๑๕ (ในบทความเรื่อง “จารึกบ้านหัวขัว” ที่เขียนโดย อาจารย์ชะเอม แก้วคล้าย ได้กำหนดไว้เป็น รูปแบบอักษรเทวนาครีโบราณ อายุพุทธศตวรรษที่ ๑๖ แต่ทางคณะทำงานพัฒนาฐานข้อมูลฯ พิจารณาแล้วเห็นว่า รูปแบบอักษรเป็นรูปแบบอักษรหลังปัลลวะค่อนข้างชัดเจน อีกทั้งในทะเบียนจารึกที่รวบรวมโดยภาควิชาภาษาตะวันออก คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร ได้จัดจารึกหลักนี้ไว้เป็นจารึกอักษรหลังปัลลวะ อายุพุทธศตวรรษที่ ๑๔-๑๕ คณะทำงานพัฒนาฐานข้อมูลฯ จึงกำหนดตามนี้)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๘, จาก :
ชะเอม แก้วคล้าย, “จารึกบ้านหัวขัว,” ศิลปากร ๓๗, ๖ (พฤศจิกายน-ธันวาคม, ๒๕๓๗) : ๙๐-๙๕.

ภาพประกอบ

ภาพสำเนาจารึกจาก : ภาควิชาภาษาตะวันออก คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๔๕ (เลขทะเบียน CD; INS-TH-15, ไฟล์; ChP_012)

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170