จารึก

The Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
  • images
  • images

จารึกที่อนุสาวรีย์สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ ๒

จารึก

จารึกที่อนุสาวรีย์สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ ๒

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกที่อนุสาวรีย์สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ ๒

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

อย. ๓๕ จารึกบนหินอ่อน, หลักที่ ๒๒๘ จารึกบนหินอ่อน

อักษรที่มีในจารึก

ไทยธนบุรี-รัตนโกสินทร์

ศักราช

พุทธศักราช ๒๔๒๔

ภาษา

อังกฤษ, ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๒ ด้าน มี ๓๑ บรรทัด ด้านที่ ๑ มี ๑๕ บรรทัด ด้านที่ ๒ มี ๑๖ บรรทัด

วัตถุจารึก

หินอ่อนสีขาว

ลักษณะวัตถุ

แผ่นรูปสี่เหลี่ยม ด้านบนมีลักษณะเป็นวงโค้ง

ขนาดวัตถุ

ด้านที่ ๑ กว้าง ๗๘ ซม. สูง ๑๒๒ ซม. หนา ๘ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “อย. ๓๕ จารึกบนหินอ่อน“
๒) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๒ กำหนดเป็น “หลักที่ ๒๒๘ จารึกบนหินอ่อน”

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

อนุสาวรีย์สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ ในพระราชวังบางปะอิน ตำบลบ้านเลน อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

อนุสาวรีย์สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ ในพระราชวังบางปะอิน ตำบลบ้านเลน อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

พิมพ์เผยแพร่

ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๒ (พระนคร : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๒๑), ๑๐๐-๑๐๑.

ประวัติ

จารึกหลักนี้ ตรี อมาตยกุล และ ประสาร บุญประคอง เป็นผู้อ่าน โดยมีการตีพิมพ์ลงใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๒ ใน พ.ศ. ๒๕๒๑ โดยเรียกว่า “หลักที่ ๒๒๘ จารึกบนหินอ่อน” อนุสาวรีย์แห่งนี้สร้างจากหินอ่อน ฐานเป็นแท่นสี่เหลี่ยม รอบฐานมีโซ่เหล็กล้อมรอบ ภายในบรรจุพระสรีรังคารของสมเด็จ พระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดให้สร้างขึ้น เพื่อเป็นอนุสรณ์แห่งความรักที่พระองค์มีต่อพระอัครมเหสีซึ่งสวรรคตจากอุบัติเหตุเรือล่ม ขณะเสด็จพระราชดำเนินยังพระราชวังบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เมื่อ พ.ศ. ๒๔๒๓ (ดูรายละเอียดเพิ่มเติมในเชิงอรรถอธิบาย) มีจารึก ๒ ด้าน ด้านที่ ๑ เป็นอักษรไทย ภาษาไทย ส่วนด้านที่ ๒ เป็นภาษาอังกฤษ จารึกด้วยอักษรโรมัน นอกจากอนุสาวรีย์แห่งนี้แล้ว ในบริเวณพระราชอุทยานสราญรมย์ กรุงเทพฯ ก็มีอนุสาวรีย์ที่รัชกาลที่ ๕ โปรดให้สร้างขึ้นเพื่อเป็นที่ระลึกแด่สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์และสมเด็จเจ้าฟ้าหญิงกรรณาภรณ์เพ็ชรรัตน์ พระราชธิดาซึ่งสวรรคตในคราวเดียวกัน (ดูรายละเอียดได้ใน “จารึกอนุสาวรีย์สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรีตน์ ๑”)

เนื้อหาโดยสังเขป

กล่าวถึงการสร้างอนุสาวรีย์แห่งนี้ เพื่อเป็นที่ระลึกแห่งความรัก แด่สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ โดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าเจ้าอยู่หัว เมื่อ พ.ศ. ๒๔๒๔

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

กำหนดจากศักราชที่ปรากฏในจารึกว่า “จุลศักราช ๑๒๔๓” ตรงกับ พ.ศ. ๒๔๒๔ ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (ร. ๕) แห่งราชวงศ์จักรี (ครองราชย์ พ.ศ. ๒๔๑๑-๒๔๕๓)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย: พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๘, จาก:
๑) ตรี อมาตยกุล และ ประสาร บุญประคอง, “หลักที่ ๒๒๘ จารึกบนหินอ่อน,” ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๒ (พระนคร : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๒๑), ๑๐๐-๑๐๑.
๒) สมบัติ จำปาเงิน, รัชกาลที่ ๕ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (กรุงเทพฯ : บริษัท ๒๐๒๐ เวิล์ด มีเดีย จำกัด, ๒๕๔๒).
๓) ส. พลายน้อย, พระบรมราชินีและเจ้าจอมมารดา, พิมพ์ครั้งที่ ๔ (กรุงเทพฯ : รวมสาสน์, ๒๕๔๑).
๔) ส. พลายน้อย, วังเจ้านาย (กรุงเทพฯ : เมืองโบราณ, ๒๕๓๙).
๕) นงค์นุช ไพรพิบูลยกิจ, พระราชวังโบราณ (กรุงเทพฯ : บริษัท ศูนย์เสริมปัญญาไทย จำกัด, ๒๕๔๑).

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170