จารึกบนแผ่นดินเผา วัดเทพอุรุมภังค์

จารึก

จารึกบนแผ่นดินเผา วัดเทพอุรุมภังค์

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 25 ก.ค. 2562 17:52:30 )

ชื่อจารึก

จารึกบนแผ่นดินเผา วัดเทพอุรุมภังค์

อักษรที่มีในจารึก

ไทยธนบุรี-รัตนโกสินทร์

ศักราช

พุทธศักราช ๒๓๔๑

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๘ บรรทัด

วัตถุจารึก

แผ่นดินเผาเนื้อดิน (เผาด้วยอุณหภูมิต่ำ)

ลักษณะวัตถุ

แผ่นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส

ขนาดวัตถุ

กว้างด้านละ ๓๗ ซม. หนา ๓ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น "นบ. ๒ จารึกวัดเทพอุรุมภังค์ (วัดร้าง)"
๒) ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๑๐ ฉบับที่ ๓ (กันยายน ๒๕๐๙) กำหนดเป็น "จารึกบนแผ่นดินเผา"
๓) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ กำหนดเป็น "หลักที่ ๑๓๕ จารึกบนแผ่นดินเผา"

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

วัดเทพอุรุมภังค์ (วัดร้าง) ตำบลบางกระสอ อำเภอเมือง จังหวัดนนทบุรี

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

แผนกหนังสือตัวเขียนและจารึก กองหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร กรุงเทพมหานคร

พิมพ์เผยแพร่

๑) วารสารศิลปากร ปีที่ ๑๐ ฉบับที่ ๓ (กันยายน ๒๕๐๙) : ๑๐๐ - ๑๐๑.
๒) ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ (กรุงเทพฯ : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๗), ๑๔.

ประวัติ

ร.อ. อัมพร วิเศษจิตร ร.น. นายแพทย์แผนปัจจุบันชั้น ๑ อนามัยจังหวัดนนทบุรี พบจารึกนี้ที่วัดเทพอุรุมภังค์ (วัดร้าง) ตำบลบางกระสอ อำเภอเมือง จังหวัดนนทบุรี จึงมอบให้กรมศิลปากรเมื่อวันที่ ๒๐ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๙๙ นายประสาร บุญประคองเป็นผู้อ่าน โดยมีการตีพิมพ์ลงใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ ใน พ.ศ. ๒๕๑๗ โดยเรียกว่า "หลักที่ ๑๓๕ จารึกบนแผ่นดินเผา" ปัจจุบันอยู่ที่แผนกหนังสือตัวเขียนและจารึก กองหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร

เนื้อหาโดยสังเขป

เมื่อ พ.ศ. ๒๓๔๑ สมเด็จพระเจ้าหลานเธอเจ้าฟ้ากรมหลวงเทพหริรักษ์ โปรดให้นำพระตำหนักแพมาสร้างเป็นพระอุโบสถของวัดแห่งหนึ่ง เพื่อเป็นปัจจัยแก่พระโพธิญาณ

ผู้สร้าง

สมเด็จพระเจ้าหลานเธอเจ้าฟ้ากรมหลวงเทพหริรักษ์

การกำหนดอายุ

กำหนดจากศักราชที่ปรากฏบนจารึกว่า "สุภ่ม่ศ่ดุพรพุทสักก่ราชล่วงแลวได ๒๓๔๑…" (ศุภมัสดุ พระพุทธศักราชล่วงแล้วได้ ๒๓๔๑) คือ พ.ศ. ๒๓๔๑ ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (ร. ๑) แห่งราชวงศ์จักรี (ครองราชย์ พ.ศ. ๒๓๒๕ - ๒๓๕๒)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย: พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๘, จาก:
๑) ประสาร บุญประคอง, "คำอ่านจารึกบนแผ่นดินเผา," ศิลปากร ๑๐, ๓ (กันยายน ๒๕๐๙) : ๑๐๐ - ๑๐๑.
๒) ประสาร บุญประคอง, "หลักที่ ๑๓๕ จารึกบนแผ่นดินเผา," ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ : ประมวลจารึกสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ที่พบในภาคเหนือ ภาคตะวันออก และภาคกลาง (กรุงเทพฯ : คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๗), ๑๔.
๓) เจ้าพระยาทิพากรวงศมหาโกษาธิบดี (ขำ บุนนาค) ; นฤมล ธีรวัฒน์, ชำระต้นฉบับ ; นิธิ เอียวศรีวงศ์, บรรณาธิการ, พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๑ ฉบับเจ้าพระยาทิพากรวงศ์ (กรุงเทพฯ : อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง, ๒๕๓๙).

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170