จารึก

The Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
  • images

คำอ่าน-แปล

จารึกพลับพลาจตุรมุข

จารึก

จารึกพลับพลาจตุรมุข

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกพลับพลาจตุรมุข

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

จารึกอักษรไทย ภาษาไทย สมัยอยุธยา ได้มาจากวังจันทรเกษม จ. พระนครศรีอยุธยา, หลักที่ ๙๒ ศิลาจารึกอักษรและภาษาไทย

อักษรที่มีในจารึก

ไทยอยุธยา

ศักราช

พุทธศักราช ๒๓๐๑

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๑๑ บรรทัด

วัตถุจารึก

หินชนวนสีเขียว

ลักษณะวัตถุ

แผ่นรูปสี่เหลี่ยม

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๔๗ ซม. สูง ๕๒ ซม. หนา ๖ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “อย. ๘”
๒) ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๗ ฉบับที่ ๖ (มีนาคม ๒๕๐๗) กำหนดเป็น “จารึกอักษรไทย ภาษาไทย สมัยอยุธยา ได้มาจากวังจันทรเกษม จ. พระนครศรีอยุธยา”
๓) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ กำหนดเป็น “หลักที่ ๙๒ ศิลาจารึกอักษรและภาษาไทย”

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จันทรเกษม จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

พิมพ์เผยแพร่

๑) วารสารศิลปากร ปีที่ ๗ ฉบับที่ ๖ (มีนาคม ๒๕๐๗) : ๔๒-๔๔.
๒) ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ (พระนคร : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๓), ๓๗-๔๐.

ประวัติ

จารึกแผ่นนี้ถูกพบในบริเวณพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ วังจันทรเกษม จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ได้รับการพิมพ์เผยแพร่ครั้งแรกใน วารสารศิลปากร ปีที่ ๗ ฉบับที่ ๖ พ.ศ. ๒๕๐๗ ชื่อบทความ “คำอ่านศิลาจารึกอักษรไทย ภาษาไทย สมัยอยุธยา ได้มาจากวังจันทรเกษม จ. พระนครศรีอยุธยา” และตีพิมพ์อีกครั้งใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ ใน พ.ศ. ๒๕๑๓ โดยเรียกว่า “หลักที่ ๙๒ ศิลาจารึกอักษรและภาษาไทย”

เนื้อหาโดยสังเขป

สาปแช่งผู้ที่จะคดโกงเอาของสงฆ์และข้าพระไป โดยขอให้ยักษ์ทั้งหลายมาเอาชีวิต อย่าให้ได้พบพระรัตนตรัย และตกนรกอเวจี ตอนท้ายบอกวันเดือนปีและศักราชซึ่งตรงกับ พ.ศ. ๒๓๐๑

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

กำหนดอายุจากวันเดือนปีที่ปรากฏบนจารึกในบรรทัดสุดท้ายว่า “วันจันทร์ เดือน ๘ ขึ้น ๑๕ ค่ำ จุลศักราช ๑๑๒๐ ปีขาล สัมฤทธิศกฯ” ตรงกับรัชกาลสมเด็จพระเจ้าอุทุมพร (ดูรายละเอียดใน เชิงอรรถอธิบาย)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๗, จาก :
๑) ประสาร บุญประคอง, “คำอ่านจารึกอักษรไทย ภาษาไทย สมัยอยุธยา ได้มาจากวังจันทรเกษม จ. พระนครศรีอยุธยา,” ศิลปากร ๗, ๖ (มีนาคม ๒๕๐๗) : ๔๒-๔๔.
๒) ประสาร บุญประคอง, “หลักที่ ๙๒ ศิลาจารึกอักษร และภาษาไทย,” ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ : ประมวลจารึกที่พบในภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออกและภาคกลางของประเทศไทย อันจารึกด้วยอักษรและภาษาไทย, ขอม, มอญ, บาลีสันสกฤต (พระนคร : คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๓), ๓๗-๔๐.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170