จารึกวัดโพธิ์คลาน

จารึก

จารึกวัดโพธิ์คลาน

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกวัดโพธิ์คลาน

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

จารึกบนขอบระฆัง อักษรและภาษาไทย, หลักที่ ๑๑๔ จารึกบนขอบระฆัง

อักษรที่มีในจารึก

ไทยอยุธยา

ศักราช

พุทธศักราช ๒๑๘๑

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๒ บรรทัด (จารึกอยู่รอบขอบระฆัง)

วัตถุจารึก

สำริด

ลักษณะวัตถุ

ระฆัง

ขนาดวัตถุ

เส้นผ่าศูนย์กลาง ๔๕ ซม. สูง ๘๒ ซม. เส้นรอบวงระฆัง ๑๔๑ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “สพ. ๑๑”
๒) ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๑๑ ฉบับที่ ๒ (กรกฎาคม ๒๕๑๐) กำหนดเป็น “จารึกบนขอบระฆัง อักษรและภาษาไทย”
๓) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ กำหนดเป็น “หลักที่ ๑๑๔ จารึกบนขอบระฆัง”

ปีที่พบจารึก

มกราคม พ.ศ. ๒๕๑๐

สถานที่พบ

วัดโพธิ์คลาน ตำบลพิหารแดง อำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี

ผู้พบ

หน่วยศิลปากรที่ ๒ จังหวัดสุพรรณบุรี

ปัจจุบันอยู่ที่

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี

พิมพ์เผยแพร่

๑) วารสารศิลปากร ปีที่ ๑๑ ฉบับที่ ๒ (กรกฎาคม ๒๕๑๐) : ๘๔-๘๕.
๒) ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ (พระนคร : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๓), ๑๕๓-๑๕๔.

ประวัติ

จารึกนี้อยู่บนขอบระฆังสำริดซึ่งพบที่วัดโพธิ์คลาน ตำบลวิหารแดง อำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี ได้รับการพิมพ์เผยแพร่ในวารสารศิลปากร ปีที่ ๑๑ เล่ม ๒ พ.ศ. ๒๕๑๐ ชื่อบทความ "คำอ่านจารึกบนขอบระฆัง อักษรและภาษาไทย" อ่านโดย ประสาร บุญประคอง ศาสตราจารย์ ดร. ประเสริฐ ณ นคร กล่าวถึงความสำคัญของจารึกนี้ว่าสามารถช่วยยืนยันถึงวันเถลิงศก (วันแรกของปี) จ.ศ. ๑๐๐๑ และยืนยันว่าปีพุทธศักราชเริ่มต้นปีในเดือน ๖ แรม ๑ ค่ำ (ในสมัยพระเจ้าปราสาททองมีการลบศักราชเพื่อแก้เคล็ดโดยการเปลี่ยนนักษัตรถอยหลังไป ๓ ปี จากปีขาล สัมฤทธิศก เป็น ปีกุน สัมฤทธิศก เนื่องจากความเชื่อที่ว่าเมื่อจุลศักราชครบ ๑,๐๐๐ ปี จะเกิดเหตุการณ์ร้ายแรงขึ้น ทำให้เกิดความสับสนเป็นอย่างมากในเรื่องของศักราช)

เนื้อหาโดยสังเขป

พระยารามและออกหมื่นเทพได้ทำการหล่อระฆังขึ้นมอบแด่พระพุทธศาสนาเพื่อให้ตนได้พบพระศรีอารย์ในภายหน้า มีการบอกจำนวนทรัพย์ที่ใช้ และศักราชในตอนท้าย (พ.ศ. ๒๑๘๑)

ผู้สร้าง

พระยารามและออกหมื่นเทพ

การกำหนดอายุ

กำหนดอายุจากศักราชที่ปรากฏบนจารึกในบรรทัดที่ ๒ ว่า “….ศักราชได้แล้ว ๒๑๘๑ ปี….” (พ.ศ. ๒๑๘๑) ซึ่งตรงกับรัชกาลสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง (ครองราชย์ระหว่าง พ.ศ. ๒๑๗๒-๒๑๙๙)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๗, จาก :
๑) ประสาร บุญประคอง, “คำอ่านจารึกบนขอบระฆัง อักษรและภาษาไทย,” ศิลปากร ๑๑, ๒ (กรกฎาคม ๒๕๑๐) : ๘๔-๘๕.
๒) ประสาร บุญประคอง, “หลักที่ ๑๑๔ จารึกบนขอบระฆัง,” ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ : ประมวลจารึกที่พบในภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออกและภาคกลางของประเทศไทย อันจารึกด้วยอักษรและภาษาไทย, ขอม, มอญ, บาลีสันสกฤต (พระนคร : คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๓), ๑๕๓-๑๕๔.
๓) ผาสุข อินทราวุธ, พุทธศาสนาและประติมาณวิทยา (เอกสารอัดสำเนา) (กรุงเทพฯ : ภาควิชาโบราณคดี คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๓๐), ๘๓-๘๖.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170