จารึก

The Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
  • images

คำอ่าน-แปล

ชุดคำค้น 21 คำ

อายุ-จารึก พ.ศ. 1180, อายุ-จารึกพุทธศตวรรษที่ 12, ยุคสมัย-จารึกสมัยเจนละ, ยุคสมัย-จารึกสมัยเจนละ-พระเจ้าภววรมันที่ 2, วัตถุ-จารึกบนหิน, วัตถุ-จารึกบนหินทราย, ลักษณะ-จารึกบนแท่งสี่เหลี่ยม, ที่อยู่ปัจจุบัน-จารึกเขาน้อยสีชมพู สระแก้ว, ศาสนา-จารึกในศาสนาพราหมณ์-ฮินดู, ศาสนา-จารึกในศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ลัทธิไวษณพนิกาย, เรื่อง-การสรรเสริญเทพเจ้า, เรื่อง-การสรรเสริญเทพเจ้า-พระวิษณุ, เรื่อง-การสรรเสริญบุคคล, เรื่อง-การสรรเสริญบุคคล-พระศรีภววรมัน, เรื่อง-พิธีกรรมทางศาสนา, เรื่อง-พิธีกรรมทางศาสนา-กัลปนา, เรื่อง-การบริจาคและการทำบุญ, เรื่อง-การบริจาคและการทำบุญ-ถวายข้าพระ, บุคคล-พระศรีภววรมัน, บุคคล-เชยษฐปุรสวามี, บุคคล-โกลญเชยษฐปุระ,

จารึกเขาน้อย

จารึก

จารึกเขาน้อย

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกเขาน้อย

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

Khãu Nôi (K. 506), ศิลาจารึกเขาน้อย

อักษรที่มีในจารึก

ปัลลวะ

ศักราช

พุทธศักราช ๑๑๘๐

ภาษา

เขมร, สันสกฤต

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๓๕ บรรทัด

วัตถุจารึก

หินทราย

ลักษณะวัตถุ

แท่งสี่เหลี่ยม มีเดือยหัวท้าย

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๓๘ ซม. สูง ๑๓๙ ซม. หนา ๑๔ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “ปจ. ๑๖”
๒) ในหนังสือ Inscriptions du Cambodge vol. V กำหนดเป็น “Khãu Nôi (K. 506)”
๓) ในหนังสือ ปราสาทเขาน้อย จังหวัดปราจีนบุรี กำหนดเป็น “ศิลาจารึกเขาน้อย”

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐานแต่มหาวิทยาลัยศิลปากรส่งสำเนาให้กองหอสมุดแห่งชาติเมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๙

สถานที่พบ

วัดเขาน้อยสีชมพู หมู่ ๖ บ้านคลองน้ำใส ตำบลคลองน้ำใส อำเภออรัญประเทศ (ข้อมูลเดิมคือ จังหวัดปราจีนบุรี) จังหวัดสระแก้ว

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

วัดเขาน้อยสีชมพู หมู่ ๖ บ้านคลองน้ำใส ตำบลคลองน้ำใส อำเภออรัญประเทศ (ข้อมูลเดิมคือ จังหวัดปราจีนบุรี) จังหวัดสระแก้ว

พิมพ์เผยแพร่

๑) Inscriptions du Cambodge vol. V (Hanoi : Imprimerie d'Extrême-Orient, 1953), 23-24.
๒) ปราสาทเขาน้อย จังหวัดปราจีนบุรี (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๓๓), ๑๑๕-๑๒๑.

ประวัติ

ในปี พ.ศ. ๒๔๙๖ ศิลาจารึกเขาน้อย ถูกกล่าวถึงในหนังสือ Inscriptions du Cambodge vol. V ซึ่งในครั้งนั้น ศ. ยอร์ช เซเดส์ ได้คัดความเพียงบางส่วนของจารึกมาตีพิมพ์ ต่อมา พ.ศ. ๒๕๑๓ ม.จ. สุภัทรดิศ ดิศกุล ทรงแปลข้อเขียนของ ศ. ยอร์ช เซเดส์และนำไปตีพิมพ์ลงในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ ต่อมา เมื่อวันที่ ๑๗ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๙ ภาควิชาภาษาตะวันออก คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร ได้นำเอาสำเนาจารึก ๒ หลัก หลักละ ๓ สำเนา ซึ่งได้แก่สำเนาของ “จารึกวัดกุดแต้” ซึ่งมี ๑๐ บรรทัด จารด้วยอักษรปัลลวะ ภาษาสันสกฤต ส่วนสำเนาอีกชุดเป็นของ “จารึกวัดเขาน้อยสีชมพู” มี ๓๕ บรรทัด จารด้วยอักษรปัลลวะ เป็นภาษาสันสกฤต ๙ บรรทัด และเป็นภาษาเขมร ๒๖ บรรทัด เมื่อตรวจสอบสำเนาจารึกดังกล่าวแล้ว พบว่า “จารึกวัดเขาน้อยสีชมพู” ดังกล่าว ตรงกับ “จารึกเขาน้อย” (Khãu Nôi (K. 506)) ที่ ศ.ยอร์ช เซเดส์ ได้กล่าวถึงในหนังสือ Inscriptions du Cambodge vol. V นั่นเอง ต่อมาจึงได้มีการอ่านและแปลจารึกวัดเขาน้อยสีชมพู โดย นายชะเอม แก้วคล้าย และ นายบุญเลิศ เสนานนท์ และได้ถูกนำไปตีพิมพ์ในหนังสือ ปราสาทเขาน้อย จังหวัดปราจีนบุรี ในปี พ.ศ. ๒๕๓๓ เนื่องในโอกาสสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเป็นประธานในพิธีเปิดนิทรรศการพิเศษ เนื่องในวันอนุรักษ์มรดกไทย ๔ เมษายน ๒๕๓๓ โดยในการพิมพ์ครั้งนี้ได้ให้ชื่อใหม่ว่า “ศิลาจารึกเขาน้อย”

เนื้อหาโดยสังเขป

(๑) เนื้อหาส่วนที่เป็นภาษาสันสกฤต กล่าวสรรเสริญพระวิษณุ และพระศรีภววรมัน นอกจากนี้ยังกล่าวถึง เชยษฐปุรสวามี ว่าเป็นผู้ประกอบพิธีกรรมเกี่ยวกับพระเวทเพื่อบูชาพระวิษณุ
(๒) เนื้อหาส่วนที่เป็นภาษาเขมร กล่าวถึงขุนนางผู้หนึ่งตำแหน่ง โกลญเชยษฐปุระ แต่ข้อความบางส่วนลบเลือน และส่วนใหญ่เป็นรายชื่อสิ่งของและข้าทาส จึงสันนิษฐานได้ว่า ในส่วนนี้อาจเป็นรายชื่อสิ่งของและข้าทาสที่เหล่าขุนนางที่เกี่ยวข้องอุทิศถวายแด่เทวสถาน

ผู้สร้าง

มรตาญโขลญเชยษฐปุระ

การกำหนดอายุ

กำหนดอายุตามปีมหาศักราช ๕๕๙ ซึ่งปรากฏในจารึก ตรงกับ พ.ศ. ๑๑๘๐

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : ตรงใจ หุตางกูร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๗, จาก :
๑) G. Cœdès, “Groupe des Inscriptions des Collines de la Région d’Arãn (K. 505-507),” in Inscriptions du Cambodge vol. V (Hanoi : Imprimerie d'Extrême-Orient, 1953), 23-24.
๒) ชะเอม แก้วคล้าย และบุญเลิศ เสนานนท์, “ศิลาจารึกเขาน้อย,” ใน ปราสาทเขาน้อย จังหวัดปราจีนบุรี (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๓๓), ๑๑๕-๑๒๑.
๓) ยอร์ช เซเดส์, “หลักที่ ๑๑๙ ศิลาจารึกขอมในประเทศไทย,” แปลและตรวจโดย ม.จ. สุภัทรดิศ ดิศกุล และฉ่ำ ทองคำวรรณ, ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ : ประมวลจารึกที่พบในภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออกและภาคกลางของประเทศไทย อันจารึกด้วยอักษรและภาษาไทย, ขอม, มอญ, บาลีสันสกฤต (พระนคร : คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๓), ๒๒๕-๒๒๘.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170