จารึกปราสาทหินพนมรุ้ง ๖

จารึก

จารึกปราสาทหินพนมรุ้ง ๖

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกปราสาทหินพนมรุ้ง ๖

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

Stele de Phnom Rung (ชิ้นที่ ๑ = K. 1072, ชิ้นที่ ๒ = K. 1091, ชิ้นที่ ๓ และ ๔ = K. 1071)

อักษรที่มีในจารึก

ขอมโบราณ

ศักราช

พุทธศตวรรษ ๑๖

ภาษา

เขมร, สันสกฤต

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๒๐ บรรทัด เป็น ๔ ชิ้น ชิ้นที่ ๑ มี ๙ บรรทัด ชิ้นที่ ๒ มี ๒ บรรทัด ชิ้นที่ ๓ มี ๓ บรรทัด ชิ้นที่ ๔ มี ๖ บรรทัด

วัตถุจารึก

ศิลา ประเภทหินทราย

ลักษณะวัตถุ

เป็นชิ้นส่วนของหลักจารึกซึ่งชำรุดแตกเป็นชิ้น

ขนาดวัตถุ

ไม่แน่นอน แต่ละชิ้นประมาณขนาดได้ กว้าง ๑๔ ซม. สูง ๒๓ ซม. หนา ๑๓ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “บร. ๑๓”
๒) ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๓ กำหนดเป็น “จารึกปราสาทหินพนมรุ้ง ๖”
๓) ในหนังสือ Nouvelles Inscriptions du Cambodge II กำหนดเป็น “Stele de Phnom Rung (ชิ้นที่ ๑ = K. 1072, ชิ้นที่ ๒ = K. 1091, ชิ้นที่ ๓ และ ๔ = K. 1071)”

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

ปราสาทหินพนมรุ้ง ตำบลตาเป๊ก อำเภอเฉลิมพระเกียรติ (ข้อมูลเดิมว่า อำเภอนางรอง) จังหวัดบุรีรัมย์

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

ปราสาทหินพนมรุ้ง ตำบลตาเป๊ก อำเภอเฉลิมพระเกียรติ (ข้อมูลเดิมว่า อำเภอนางรอง) จังหวัดบุรีรัมย์

พิมพ์เผยแพร่

๑) จารึกพบที่ปราสาทพนมรุ้ง (กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๒๑), ๓๙-๔๔, ๖๖.
๒) จารึกในประเทศไทย เล่ม ๓ (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๒๗๓-๒๗๙.

ประวัติ

ศิลาจารึกนี้เป็นกลุ่มจารึกที่แตกออกจากหลักศิลาใหญ่ ลักษณะเป็นเศษศิลาชิ้นเล็กชิ้นน้อย มีขนาดและรูปร่างแตกต่างกันไป ศาสตราจารย์ ยอร์ช เซเดส์ ได้ลงทะเบียนไว้ในหนังสือ Nouvelles Inscriptions du Cambodge II โดยแยกจารึกเหล่านี้ออกเป็น ๓ กลุ่ม หรือ ๓ หลัก เมื่อเปรียบเทียบกับจารึก บร. ๑๓ ทั้ง ๔ ชิ้น แล้วจะมีลำดับดังนี้
บร. ๑๓ ชิ้นที่ ๑ บรรทัดที่ ๑-๒ ตรงกับ K. 1072 ด้าน A
บร. ๑๓ ชิ้นที่ ๑ บรรทัดที่ ๓-๙ ตรงกับ K. 1072 ด้าน B
บร. ๑๓ ชิ้นที่ ๒ บรรทัดที่ ๑-๒ ตรงกับ K. 1091 ด้าน
บร. ๑๓ ชิ้นที่ ๓ บรรทัดที่ ๑-๘ ตรงกับ K. 1071 ด้าน A
บร. ๑๓ ชิ้นที่ ๔ บรรทัดที่ ๑-๖ ตรงกับ K. 1071 ด้าน B

เนื้อหาโดยสังเขป

ข้อความไม่สมบูรณ์ทั้ง ๔ ชิ้น ชิ้นที่ ๑ กล่าวห้ามไม่ให้ผู้ใดล่วงล้ำเข้าไปในอาณาเขตของอาศรม จากนั้นก็กล่าวถึงอาณาเขตของอาศรม ชิ้นที่ ๒ มีคำจารึกอยู่ ๒ คำ จับใจความไม่ได้ ชิ้นที่ ๓ กล่าวถึงการถวายสิ่งของและทาสแด่เทวสถาน ชิ้นที่ ๔ เป็นคำสาปแช่งผู้ที่ล่วงละเมิด

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

หอสมุดแห่งชาติได้กำหนดไว้ว่าจารึกหลักนี้เป็นจารึกอักษรขอมโบราณ อายุพุทธศตวรรษที่ ๑๖

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๗, จาก :
๑) สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี, จารึกพบที่ปราสาทพนมรุ้ง (กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๒๑), ๓๙-๔๔, ๖๖.
๒) อำไพ คำโท, “จารึกปราสาทหินพนมรุ้ง ๖,” ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม ๓ : อักษรขอม พุทธศตวรรษที่ ๑๕-๑๖ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๒๗๓-๒๗๙.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170