จารึกเจ้าวัดบริพารภิกษุ

จารึก

จารึกเจ้าวัดบริพารภิกษุ

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกเจ้าวัดบริพารภิกษุ

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

เลขที่ ๒๘/๒๕๒๖, หลักที่ ๒๙๔ จารึกเจ้าวัดบริพารภิกษุ

อักษรที่มีในจารึก

ธรรมล้านนา

ศักราช

พุทธศักราช ๑๙๙๙-๒๐๐๕

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๖ บรรทัด

วัตถุจารึก

ทองคำ

ลักษณะวัตถุ

แผ่นทองคำรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า มีสภาพชำรุดเนื้อทองบางส่วนขาดหาย

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๒.๔ ซม. ยาว ๖.๘ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “สท. ๕๔”
๒) พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ รามคำแหง จังหวัดสุโขทัย กำหนดเป็น “เลขที่ ๒๘/๒๕๒๖”
๓) ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ กำหนดเป็น “จารึกเจ้าวัดบริพารภิกษุ”
๔) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๗ กำหนดเป็น “หลักที่ ๒๙๔ จารึกเจ้าวัดบริพารภิกษุ”

ปีที่พบจารึก

วันที่ ๑๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๖

สถานที่พบ

บริเวณเมืองเก่า ตำบลเมืองเก่า อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย

ผู้พบ

นางสาวพัชรี โกมลธิติ

ปัจจุบันอยู่ที่

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ รามคำแหง จังหวัดสุโขทัย

พิมพ์เผยแพร่

๑) จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๒๐๑-๒๐๓.
๒) ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๗ (กรุงเทพฯ : สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี, ๒๕๓๔), ๗๐-๗๒.

ประวัติ

จารึกหลักนี้มีประวัติว่านายดำรงค์ สุวรรณเมฆินทร์ ได้มอบให้พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ รามคำแหง จังหวัดสุโขทัย เนื่องในโอกาสฉลองครบรอบ ๗๐๐ ปีลายสือไทย โดย นางสาวพัชรี โกมลฐิติ หัวหน้าพิพิธภัณฑสถานฯ เป็นผู้รับมอบในวันที่ ๑๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๖ กองหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร ได้ขึ้นทะเบียนวัตถุไว้เป็นหมายเลข สท. ๕๔ นางสาวก่องแก้ว วีระประจักษ์ ได้อ่านและจัดทำคำอ่าน จารึกหลักนี้ลงพิมพ์เผยแพร่เป็นครั้งแรก ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ ซึ่งกองหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร เป็นผู้พิมพ์เผยแพร่ แต่อย่างไรก็ตาม ในการนำ จารึกเจ้าวัดบริพารภิกษุ มาลงพิมพ์ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๗ ศาสตราจารย์ ดร. ประเสริฐ ณ นคร ได้ตรวจแก้ทั้งคำอ่านจารึกและคำอ่านแบบปัจจุบัน ให้ถูกต้องและเข้าใจได้ดีขึ้น

เนื้อหาโดยสังเขป

ข้อความจารึกเล่าว่า เมื่อท่านเจ้าวัดบริพารภิกษุได้เป็นเจ้าอาวาสมาได้สี่ปีเศษ นายญี่งามและคณะได้ร่วมกันบรรจุพระธาตุ ๓ แห่ง ที่บลังรุ้งแห่งหนึ่ง บลังเกตแห่งหนึ่ง และนิรันตะแห่งหนึ่ง ในที่นี้ยังไม่อาจสรุปได้แน่นอนว่า ที่กล่าวว่าบรรจุพระธาตุ ๓ แห่งนั้น หมายถึงบรรจุพระธาตุ ๓ องค์ลงในที่สามแห่งของพระเจดีย์เดียวกัน หรือ บลังรุ้ง บลังเกต และนิรันตะ เป็นชื่อเรียกเจดีย์แต่ละองค์

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

ศาสตราจารย์ ดร. ประเสริฐ ณ นคร ได้มีความเห็นเพิ่มเติมว่า จากลักษณะรูปตัวอักษร และการวิเคราะห์บริบททางประวัติศาสตร์ จารึกเจ้าวัดบริพารภิกษุ น่าจะทำขึ้นระหว่างพุทธศักราช ๑๙๙๙ ถึง ๒๐๐๕

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : ตรงใจ หุตางกูร, วชรพร อังกูรชัชชัย และดอกรัก พยัคศรี, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๖, จาก :
๑) ก่องแก้ว วีระประจักษ์, “จารึกเจ้าวัดบริพารภิกษุ,” ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ : อักษรธรรมและอักษรไทย พุทธศตวรรษที่ ๑๙-๒๔ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๒๐๑-๒๐๓.
๒) ก่องแก้ว วีระประจักษ์, “หลักที่ ๒๙๔ จารึกเจ้าวัดบริพารภิกษุ,” ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๗ : ประมวลจารึกที่พบในประเทศไทยและต่างประเทศ (กรุงเทพฯ : คณะกรรมการชำระประวัติศาสตร์ไทยและจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และโบราณคดี สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี, ๒๕๓๔), ๗๐-๗๒.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170