จารึกวัดมะกอก

จารึก

จารึกวัดมะกอก

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกวัดมะกอก

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

Inscription de Kok Cheng (Ta Praya) (K. 999)

อักษรที่มีในจารึก

ขอมโบราณ

ศักราช

พุทธศตวรรษ ๑๖

ภาษา

เขมร

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๑๓ บรรทัด

วัตถุจารึก

ศิลา ประเภทหินทรายสีน้ำตาล

ลักษณะวัตถุ

รูปใบเสมา ชำรุดปลายหักทั้ง ๒ ด้าน

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๓๓ ซม. สูง ๔๘ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “ปจ. ๑๙”
๒) กองพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กำหนดเป็น “๑๓/๒๕๑๐”
๓) ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๓ กำหนดเป็น “จารึกวัดมะกอก”
๔) ในหนังสือ Nouvelles Inscriptions du Cambodge II กำหนดเป็น “Inscription de Kok Cheng (Ta Praya) (K. 999)”

ปีที่พบจารึก

พุทธศักราช ๒๕๐๘

สถานที่พบ

วัดมะกอก บ้านโคกเพร็ก ตำบลทัพเสด็จ (ข้อมูลเดิมว่า ตำบลโคกแวง) อำเภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว

ผู้พบ

เจ้าหน้าที่สถานีตำรวจ อำเภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว

ปัจจุบันอยู่ที่

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร กรุงเทพมหานคร

พิมพ์เผยแพร่

๑) วารสาร ศิลปากร ปีที่ ๑๖ ฉบับที่ ๔ (พฤศจิกายน ๒๕๑๕) : ๖๓-๖๗.
๒) จารึกในประเทศไทย เล่ม ๓ (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๒๖๔-๒๖๘.
๓) Nouvelles Inscriptions du Cambodge II (Paris : École Française d’Extrême-Orient, 1996), 124-126.

ประวัติ

เจ้าหน้าที่สถานีตำรวจ อำเภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว ได้นำศิลาจารึกหลักนี้มาจากวัดมะกอก ตำบลโคกแวง (ข้อมูลใหม่ว่า ตำบลทัพเสด็จ) อำเภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว และได้นำมามอบให้กองพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เมื่อวันที่ ๕-๗ กรกฎาคม ๒๕๐๘ กองพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ให้เลขทะเบียนเป็นเลขที่ ๑๓/๒๕๑๐ ศาสตราจารย์ยอร์ช เซเดส์ ได้ลงทะเบียนไว้ในหนังสือ ศิลาจารึกประเทศเขมร (Inscriptions du Cambodge) เลขที่ K. 999 แต่ยังมิได้อ่าน-แปล ศิลาจารึกหลักนี้ได้เคยมีผู้อ่าน-แปลครั้งแรกในคราวแสดงนิทรรศการศิลปกรรม จังหวัดปราจีนบุรี เมื่อวันที่ ๑๔ ตุลาคม ถึง ๑๔ ธันวาคม ๒๕๑๔ ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร แต่การอ่านครั้งนี้ยังไม่สมบูรณ์ ซึ่งคงจะเป็นเพราะต้องกระทำด้วยความเร่งรีบ และมิได้ตีพิมพ์เป็นหลักฐานทางวิชาการ ต่อมา นางสาวอุไรศรี วรศะริน ได้อ่าน-แปล และพิมพ์เผยแพร่ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๑๖ ฉบับที่ ๔ พฤศจิกายน ๒๕๑๕ ใช้ชื่อเรื่องว่า “คำอ่านศิลาจารึก ตำบลโคกแวง จังหวัดปราจีนบุรี” แต่ในการจัดพิมพ์ครั้งนี้ ได้เปลี่ยนไปใช้ชื่อจารึกตามสถานที่พบ จึงใช้ชื่อว่า ศิลาจารึกวัดมะกอก

เนื้อหาโดยสังเขป

เป็นพระบรมราชโองการของพระมหากษัตริย์ ต่อข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ ให้มาจารึกพระบรมราชโองการของพระองค์ ไว้ที่ สาธุปาลิ

ผู้สร้าง

วาบศิขาพรหม และอาจารย์พัชรธรรม

การกำหนดอายุ

จารึกบรรทัดที่ ๔ ปรากฏคำว่า “ศฺรี ราเชนฺทฺรวรฺมฺม” ซึ่งก็คือ พระเจ้าราเชนทรวรมันที่ ๒ ที่ครองราชย์ตั้งแต่ พ.ศ. ๑๔๘๗-๑๕๑๑ นั่นเอง จึงสันนิษฐานได้ว่าจารึกหลักนี้คงจะถูกสร้างขึ้นในรัชกาลของพระองค์

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๗, จาก :
๑) Saveros Pou, “Inscription de Kok Cheng (Ta Praya) (K. 999),” in Nouvelles Inscriptions du Cambodge II (Paris : École Française d’Extrême-Orient, 1996), 124-126.
๒) อุไรศรี วรศะริน, “คำอ่านศิลาจารึก ตำบลโคกแวง จังหวัดปราจีนบุรี,” ศิลปากร ๑๖, ๔ (พฤศจิกายน ๒๕๑๕) : ๖๓-๖๗.
๓) อุไรศรี วรศะริน, “จารึกวัดมะกอก,” ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม ๓ : อักษรขอม พุทธศตวรรษที่ ๑๕-๑๖ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๒๖๔-๒๖๘.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170