จารึกห้วยมะอึ

จารึก

จารึกห้วยมะอึ

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 16 ต.ค. 2551 11:05:25 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกห้วยมะอึ

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

Stèle de Phu Khiao Kao ou Nong Hĭn Tăng (K. 512)

อักษรที่มีในจารึก

หลังปัลลวะ

ศักราช

พุทธศตวรรษ ๑๓-๑๔

ภาษา

สันสกฤต

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๔ บรรทัด

วัตถุจารึก

ศิลา

ลักษณะวัตถุ

-

ขนาดวัตถุ

-

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “ชย. ๒”
๒) ในหนังสือ Inscriptions du Cambodge vol. VII กำหนดเป็น “Stèle de Phu Khiao Kao ou Nong Hĭn Tăng (K. 512)”
๓) ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๑ กำหนดเป็น “จารึกห้วยมะอึ”

ปีที่พบจารึก

ประมาณ พ.ศ. ๒๔๖๕

สถานที่พบ

ห้วยมะอึ ตำบลบ้านยาง อำเภอเกษตรสมบูรณ์ (ข้อมูลเดิมว่า อำเภอผักปัง) จังหวัดชัยภูมิ

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

หนองหินตั้ง อำเภอเกษตรสมบูรณ์ จังหวัดชัยภูมิ

พิมพ์เผยแพร่

๑) Inscriptions du Cambodge vol. VII (Hanoi : Imprimerie d'Extrême-Orient, 1964), 71-75.
๒) จารึกในประเทศไทย เล่ม ๑ (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๒๖๗-๒๖๙.

ประวัติ

ในรายงานของ Erik Seidenfaden ใน BEFEO XII, 1922 (พ.ศ. ๒๔๖๕) กล่าวว่าได้ทราบมาว่าในเขตอำเภอผักปัง (อีกชื่อคือภูเขียว) ซึ่งต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นอำเภอเกษตรสมบูรณ์ บริเวณห้วยมะอึ แถวๆ กอไผ่ มีหินตั้ง กระจัดกระจายอยู่ ๑๓ หลัก แผนกโบราณคดีในขณะนั้น เรียกบริเวณนี้ว่า “หนองหินตั้ง” ซึ่งมีอยู่ ๒ หลัก ที่มีจารึกปรากฏอยู่ ต่อมา ศ. ยอร์ช เซเดส์ ได้ตีพิมพ์ข้อมูลดังกล่าวในหนังสือชุด Inscriptions du Cambodge vol. VII (พ.ศ. ๒๕๐๗) และกำหนดชื่อจารึกทั้ง ๒ หลักนี้ เป็น จารึกภูเขียวเขา หรือ หนองหินตั้ง โดยแยกเป็น K. 404 (จารึกภูเขียวเขา) และ K. 512 (จารึกหนองหินตั้ง) ต่อมา จารึก K. 404 ได้ถูกย้ายไปเก็บไว้ที่ศาลากลางเมืองชัยภูมิโดยพระยาราชเสนา แต่ จารึก K. 512 ยังคงอยู่ ณ ที่เดิม คือ ที่หนองหินตั้ง ในครั้งนั้น ศ.ยอร์ช เซเดส์ ได้กล่าวถึงจารึกหนองหินตั้ง K. 512 ว่าอักษรโดยมากลบเลือน แต่เห็นชัดเจนอยู่หนึ่งคำคือ คำว่า “โลก” ต่อมา หอสมุดแห่งชาติได้ตีพิมพ์ คำอ่านและคำแปลของจารึกหนองหินตั้ง ลงในหนังสือชุด จารึกในประเทศไทย เล่ม ๓ (พ.ศ. ๒๕๒๙) โดยมี อ. ชะเอม แก้วคล้าย เป็นผู้อ่านและแปล แต่ในการพิมพ์ครั้งนี้ เปลี่ยนชื่อจารึกตามแหล่งที่พบ จาก “จารึกหนองหินตั้ง” เป็น “จารึกห้วยมะอึ” (ชย. ๒)

เนื้อหาโดยสังเขป

เนื่องจากจารึกลบเลือนไปเกือบหมด จึงทำให้อ่านไม่ได้ใจความนัก เท่าที่อ่านได้มีปรากฏคำว่า โภคะ โลก และ ความหลุดพ้น น่าจะเป็นจารึกที่เกี่ยวข้องกับหลักธรรมทางศาสนา

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

จากรูปแบบของตัวอักษรแบบหลังปัลลวะ กำหนดอายุได้ราวพุทธศตวรรษที่ ๑๓-๑๔

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย: ตรงใจ หุตางกูร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ๒๕๔๗, ศมส., จาก :
๑) E. Seidenfaden, “Complément à l’inventaire descriptif des Monuments du Cambodge pour les quartre provinces du Siam Oriental,” Bulletin de l’École Française d’Éxtrême-Orient XII (1922) : 89-90.
๒) G. Cœdès, “Inscriptions de la province de Ch’aiyaph’um (Siam) (K. 403, 404, 512, 965, 977),” in Inscriptions du Cambodge vol. VII (Hanoi : Imprimerie d'Extrême-Orient, 1964), 71-75.
๓) ชะเอม แก้วคล้าย, “จารึกห้วยมะอึ,” ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม ๑ : อักษรปัลลวะ หลังปัลลวะ พุทธศตวรรษที่ ๑๒-๑๔ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๒๖๗-๒๖๙.
๔) ชะเอม แก้วคล้าย, “จารึกภูเขียว,” ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม ๓ : อักษรขอม พุทธศตวรรษที่ ๑๕-๑๖ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๕๗-๕๙.
๕) ชะเอม แก้วคล้าย, “ศิลาจารึกภูเขียว อ่านและแปลความใหม่,” ศิลปากร ๑๓, ๒ (พฤษภาคม-มิถุนายน ๒๕๓๒) : ๖๕-๖๖.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170