จารึกฐานประติมากรรมโคกบัลลังก์

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

ปจ. 29

อักษรที่มีในจารึก

ขอมโบราณ

ศักราช

พุทธศักราช 1569

ภาษา

สันสกฤต

ด้าน/บรรทัด

จำนวน 1 ด้าน มี 2 บรรทัด

วัตถุจารึก

ศิลาประเภทศิลา ประเภทหินทราย

ลักษณะวัตถุ

หินทรายแท่งสี่เหลี่ยมยาว เหลือเห็นรูปอักษรบริเวณริมซ้ายเพียง 5 บรรทัด

ขนาดวัตถุ

กว้างด้านละ 25 ซม. ยาว 97 ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

1) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “ปจ. 29”
2) ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม 3 (2559) กำหนดเป็น “จารึกฐานประติมากรรมโคกบัลลังก์”

ปีที่พบจารึก

มีนาคม 2532

สถานที่พบ

โบราณสถานโคกบัลลังก์ หมู่ที่ 3 บ้านหนองปรือ ตำบลทัพราช อำเภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว

ผู้พบ

หน่วยศิลปากรที่ 5 จังหวัดฉะเชิงเทรา

ปัจจุบันอยู่ที่

คลังพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ปราจีนบุรี ตำบลหน้าเมือง อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี

พิมพ์เผยแพร่

1) นิตยสารศิลปากร ปีที่ 33 ฉบับที่ 4 (ก.ย.-ต.ค. 2532), 39-43.
2) จารึกในประเทศไทย เล่ม 3 (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, 2559), 248-250.

ประวัติ

โคกบัลลังก์เป็นเนินโบราณสถาน ตั้งอยู่ในเขตบ้านหนองปรือ หมู่ที่ 3 ตำบลทัพราช อำเภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว พบฐานเทวรูป จำนวน 3 ฐาน ฐานที่มีจารึกทำจากหินทราย เป็นฐานสี่เหลี่ยมยาว 97 ซม. ตรงกลางมีช่องสี่เหลี่ยมสำหรับสวมแกนเทวรูป ที่ด้านหน้าของฐานเทวรูปนี้มีจารึกอักษร จำนวน 2 บรรทัด จึงให้ชื่อว่า “จารึกฐานประติมากรรมโคกบัลลังก์”

เนื้อหาโดยสังเขป

ข้อความในจารึกกล่าวถึงฤกษ์ราศีที่บุตรของวาพศิตกรได้ประดิษฐานประติมากรรม

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., 2569, จาก :
ชะเอม แก้วคล้าย, “จารึกฐานประติมากรรมโคกบัลลังก์,” ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม 3 : อักษรขอมโบราณ พุทธศตวรรษที่ 14-16 (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, 2559), 248-250.

ภาพประกอบ

ภาพถ่ายความละเอียดสูงจากการสำรวจภาคสนาม : ภาควิชาภาษาตะวันออก คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร, สำรวจเมื่อ 26 เมษายน 2569 โดย ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)