จารึกบ้านน้ำซับ

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

สก. 3

อักษรที่มีในจารึก

ปัลลวะ

ศักราช

พุทธศตวรรษ 12

ภาษา

เขมร

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน 1 ด้าน มี 2 บรรทัด

วัตถุจารึก

ศิลาประเภทหินทรายสีเหลือง

ลักษณะวัตถุ

รูปใบเสมาหรือทรงกลีบบัวยาว

ขนาดวัตถุ

กว้างบน 36 ซม. กว้างล่าง 47.3 ซม. สูง 83.5 ซม. หนา 11.5-13 ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

1) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “สก. 3”
2) ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม 1 (2559) กำหนดเป็น “จารึกบ้านน้ำซับ”

ปีที่พบจารึก

พ.ศ. 2545

สถานที่พบ

บริเวณที่ดินไร่ข้าวโพด หมู่ที่ 1 บ้านน้ำซับ ตำบลสระขวัญ อำเภอเมืองสระแก้ว จังหวัดสระแก้ว

ผู้พบ

นายสายัญ บัวแดง ราษฎรอยู่บ้านเลขที่ 356 หมู่ที่ 1 บ้านน้ำซับ ตำบลสระขวัญ อำเภอเมืองสระแก้ว จังหวัดสระแก้ว

ปัจจุบันอยู่ที่

ไร่ข้าวโพด ใกล้จุดที่ขุดพบ หมู่ที่ 1 บ้านน้ำซับ ตำบลสระขวัญ อำเภอเมืองสระแก้ว จังหวัดสระแก้ว

พิมพ์เผยแพร่

จารึกในประเทศไทย เล่ม 1 (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, 2559), 140-142.

ประวัติ

จารึกหลักนี้ นายสายัญ บัวแดง ราษฎรบ้านเลขที่ 356 หมู่ที่ 1 บ้านน้ำซับ ตำบลสระขวัญ อำเภอเมืองสระแก้ว จังหวัดสระแก้ว เป็นผู้พบขณะไถดินเพื่อปลูกข้าวโพด หลักจารึกจมอยู่ใต้ผิวดินลึกลงไปประมาณ 1 ศอก เมื่อนำจารึกขึ้นมาก็ได้หล่อฐานซีเมนต์ขึ้นปักจารึกไว้บนฐานนั้น สร้างหลังคาทำเป็นศาลเล็กๆ ตั้งจารึกไว้ใกล้กับบริเวณที่พบจารึก
เจ้าหน้าที่กลุ่มหนังสือตัวเขียนและจารึก สำนักหอสมุดแห่งชาติ ได้เดินทางไปสำรวจครั้งแรก เมื่อวันที่ 26 เมษายน พ.ศ. 2545 ครั้งนั้น ชาวบ้านที่มาชุมชุมอยู่หน้าศาลหลักจารึกไม่อนุญาตให้คณะสำรวจฯ ดำเนินการใดๆ การลงทะเบียนจารึกจึงค้างมาจนถึงวันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2551 คณะสำรวจจารึกกลุ่มหนังสือตัวเขียนและจารึก สำนักหอสมุดแห่งชาติ ได้เดินทางครั้งที่สอง โดยมี นายบัณฑิต ลิ่วชัยชาญ นักโบราณคดี สำนักงานศิลปากรที่ 5 จังหวัดปราจีนบุรี เป็นผู้นำทาง การเดินทางไปคราวนี้ คณะสำรวจฯ ได้ดำเนินการทำสำเนา ถ่ายภาพ และจัดทำทะเบียนจารึก ทำให้ทราบว่าจารึกหลักนี้เป็นประกาศบอกว่า สระน้ำแห่งนี้ มรตาญโกลญวัลละผู้ยิ่งใหญ่ประดุจสิงห์ให้ขุดขึ้น

เนื้อหาโดยสังเขป

ข้อความในจารึกกล่าวถึงบุคคลผู้หนึ่งนามว่า มารตาญโกลญวัลละ ว่าได้ให้ขุดสระน้ำแห่งนี้ขึ้น

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

รูปแบบอักษรว่าอยู่ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 12

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., 2568, จาก :
ก่องแก้ว วีระประจักษ์, “จารึกบ้านน้ำซับ,” ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม 1 : อักษรปัลลวะ อักษรหลังปัลลวะ พุทธศตวรรษที่ 11-14 (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, 2559), 140-142.

ภาพประกอบ

ภาพสำเนาจารึกจาก : จารึกในประเทศไทย เล่ม 1 (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, 2559)