จารึก

The Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
  • images

คำอ่าน-แปล

จารึกพระเจ้าอินแปง

จารึก

จารึกพระเจ้าอินแปง

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 9 มี.ค. 2550 16:50:28 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกพระเจ้าอินแปง

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

ศิลาจารึกพระเจ้าอินแปง อบ./๑๔, จารึกวัดป่าใหญ่ ๒

อักษรที่มีในจารึก

ธรรมอีสาน

ศักราช

พุทธศักราช ๒๓๕๐

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๒๔ บรรทัด

วัตถุจารึก

ศิลา

ลักษณะวัตถุ

รูปใบเสมา

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๖๐ ซม. สูง ๕๙ ซม. หนา ๑๙ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “อบ. ๑๑”
๒) ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๒๔ ฉบับที่ ๖ (มกราคม ๒๕๐๖) กำหนดเป็น “ศิลาจารึกพระเจ้าอินแปง อบ./๑๔”
๓) ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ กำหนดเป็น “จารึกพระเจ้าอินแปง”
๔) ในหนังสือ ศิลาจารึกอีสานสมัยไทย-ลาว กำหนดเป็น “จารึกวัดป่าใหญ่ ๒”

ปีที่พบจารึก

วันที่ ๑๕ เมษายน พ.ศ. ๒๕๒๐

สถานที่พบ

วัดมหาวนาราม อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี

ผู้พบ

เจ้าหน้าที่งานบริการหนังสือภาษาโบราณ กองหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร

ปัจจุบันอยู่ที่

วิหารพระเจ้าอินแปง วัดมหาวนาราม อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี

พิมพ์เผยแพร่

๑) วารสารศิลปากร ปีที่ ๒๔ ฉบับที่ ๖ (มกราคม ๒๕๒๔) : ๕๖-๖๔.
๒) จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๒๕๓-๒๕๗.
๓) ศิลาจารึกอีสานสมัยไทย-ลาว (กรุงเทพฯ : คุณพินอักษรกิจ, ๒๕๓๐), ๓๗๒-๓๗๖.

ประวัติ

จารึกพระเจ้าอินแปงนี้ เจ้าหน้าที่งานบริการหนังสือภาษาโบราณ กองหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร ได้พบที่วิหารพระเจ้าอินแปง วัดมหาวนาราม อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี ขณะสำรวจเอกสารโบราณในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เมื่อวันที่ ๑๕ เมษายน พ.ศ. ๒๕๒๐

เนื้อหาโดยสังเขป

ข้อความจารึกกล่าวถึงนามเจ้าเมืองอุบลสองพระนาม คือ พระปทุม และพระพรหมวรราชสุริยวงศ์และนามพระเถระผู้ใหญ่ คือ พระมหาราชครูศรีสัทธรรมวงศา ว่าได้สร้างวัดป่าหลวงมณีโชติศรีสวัสดิ์สัสดี (วัดป่าใหญ่) และสร้างพระพุทธรูปอินแปง พร้อมทั้งได้อุทิศทาสโอกาสและที่นาจังหันแก่พระพุทธรูปด้วย

ผู้สร้าง

พระมหาราชครูศรีสัทธรรมวงศา

การกำหนดอายุ

ข้อความจารึกบรรทัดที่ ๖ ระบุ จ.ศ. ๑๑๖๙ ซึ่งตรงกับ พ.ศ. ๒๓๕๐ อันเป็นสมัยที่พระพรหมวรราชสุริยวงศ์ (พรหม) เป็นเจ้าเมืองอุบลราชธานี ซึ่งขณะนั้นเป็นประเทศราชขึ้นต่อราชอาณาจักรไทย ตรงกับสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก รัชกาลที่ ๑ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ (พ.ศ. ๒๓๒๕-๒๓๕๒)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๕๐, จาก :
๑) เติม วิภาคย์พจนกิจ, ประวัติศาสตร์อีสาน, พิมพ์ครั้งที่ ๓ (กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, ๒๕๔๒), ๙๑-๑๒๘.
๒) เทิม มีเต็ม และประสาร บุญประคอง, “จารึกพระเจ้าอินแปง,” ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ : อักษรธรรมและอักษรไทย พุทธศตวรรษที่ ๑๙-๒๔ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๒๕๓-๒๕๗.
๓) เทิม มีเต็ม และประสาร บุญประคอง, “ศิลาจารึกพระเจ้าอินแปง อบ./๑๔,” ศิลปากร ๒๔, ๖ (มกราคม ๒๕๒๔) : ๕๖-๖๔.
๔) ธวัช ปุณโณทก, “จารึกวัดป่าใหญ่ ๒,” ใน ศิลาจารึกอีสานสมัยไทย-ลาว : ศึกษาทางด้านอักขรวิทยาและประวัติศาสตร์อีสาน (กรุงเทพฯ : คุณพินอักษรกิจ, ๒๕๓๐), ๓๗๒-๓๗๖.
๕) ฝ่ายวิชาการ สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์, ๕๓ พระมหากษัตริย์ไทย : ธ ทรงครองใจไทยทั้งชาติ (กรุงเทพฯ : โอเดียนสโตร์, ๒๕๔๓), ๒๖๑-๒๘๗.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170