จารึก

The Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
  • images
  • images

ชุดคำค้น 17 คำ

อายุ-จารึก พ.ศ. 2180, อายุ-จารึกพุทธศตวรรษที่ 22, ยุคสมัย-จารึกสมัยอาณาจักรล้านช้าง, ยุคสมัย-จารึกสมัยอาณาจักรล้านช้าง-เจ้าต่อนคำ, วัตถุ-จารึกบนหิน, วัตถุ-จารึกบนหินทราย, ลักษณะ-จารึกบนใบเสมา, ศาสนา-จารึกในพระพุทธศาสนา, ที่อยู่ปัจจุบัน-จารึกที่วัดศรีมงคล หนองคาย, เรื่อง-การบริจาคและการทำบุญ, เรื่อง-การบริจาคและการทำบุญ-ถวายนา, เรื่อง-พิธีกรรมทางศาสนา, เรื่อง-พิธีกรรมทางศาสนา-กัลปนา, เรื่อง-พิธีกรรมตามความเชื่อ, เรื่อง-พิธีกรรมตามความเชื่อ-สาปแช่ง, บุคคล-กษัตริย์และผู้ครองอาณาจักรล้านช้าง-สมเด็จพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชมหาราช, บุคคล-พระเจ้าไชยเชษฐาธิราช,

จารึกวัดศรีมงคล

จารึก

จารึกวัดศรีมงคล

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกวัดศรีมงคล

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

จารึกวัดคงกระพันชาตรี ๑

อักษรที่มีในจารึก

ไทยน้อย

ศักราช

พุทธศักราช ๒๑๘๐

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๒ ด้าน มี ๒๕ บรรทัด ด้านที่ ๑ มี ๑๓ บรรทัด ด้านที่ ๒ มี ๑๒ บรรทัด

วัตถุจารึก

ศิลา ประเภทหินทราย

ลักษณะวัตถุ

รูปใบเสมา

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๔๘ ซม. สูง ๗๐ ซม. หนา ๑๑.๗ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “นค. ๕”
๒) ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ กำหนดเป็น “จารึกวัดศรีมงคล”
๓) ในหนังสือ ศิลาจารึกอีสานสมัยไทย-ลาว กำหนดเป็น “จารึกวัดคงกระพันชาตรี ๑”

ปีที่พบจารึก

วันที่ ๒๐ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๑๘

สถานที่พบ

วัดศรีมงคล ตำบลวัดหลวง อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย

ผู้พบ

เจ้าหน้าที่งานบริการหนังสือภาษาโบราณ กองหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร

ปัจจุบันอยู่ที่

วัดศรีมงคล ตำบลวัดหลวง อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย

พิมพ์เผยแพร่

๑) จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๓๕๘-๓๖๓.
๒) ศิลาจารึกอีสานสมัยไทย-ลาว (กรุงเทพฯ : คุณพินอักษรกิจ, ๒๕๓๐), ๓๒๑-๓๒๕.

ประวัติ

ศิลาจารึกวัดศรีมงคลนี้ เจ้าหน้าที่งานบริการหนังสือภาษาโบราณ กองหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร ได้พบที่วัดศรีมงคล ตำบลวัดหลวง อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย ขณะสำรวจเอกสารโบราณในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เมื่อวันที่ ๒๐ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๑๘ อาจารย์ธวัช ปุณโณทก กล่าวไว้ในหนังสือ ศิลาจารึกอีสานสมัยไทย-ลาว ว่า จารึกหลักนี้เดิมไม่ได้อยู่ที่นี่ ได้มีการเคลื่อนย้ายมาจากวัดร้างในละแวกเมืองห้วยหลวง ปรากฏชื่ออยู่ในศิลาจารึกว่า วัดศรีมงคล แต่สืบหาแหล่งที่ตั้งของวัดไม่ได้

เนื้อหาโดยสังเขป

ข้อความจารึกกล่าวถึงการกัลปนาเขตวัดศรีมงคล (เมืองห้วยหลวง) และถวายนาจังหันและได้อ้างถึงนาที่พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชถวายไว้กับวัดศรีมงคล ตอนท้ายมีการสาปแช่งผู้ที่ทำลายหรือยึดถือเอาทานวัตถุเหล่านั้นมาเป็นของตน

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

ข้อความจารึกด้านที่ ๒ บรรทัดที่ ๑๑-๑๒ ระบุจุลศักราช ๙๙๙ ซึ่งตรงกับ พ.ศ. ๒๑๘๐ อันเป็นสมัยที่พระหม่อมแก้วปกครองราชอาณาจักรล้านช้าง (พ.ศ. ๒๑๗๐-๒๑๘๑)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๙, จาก :
๑) ธวัช ปุณโณทก, “จารึกวัดคงกระพันชาตรี ๑,” ใน ศิลาจารึกอีสานสมัยไทย-ลาว : ศึกษาทางด้านอักขรวิทยาและประวัติศาสตร์อีสาน (กรุงเทพฯ : คุณพินอักษรกิจ, ๒๕๓๐), ๓๒๑-๓๒๕.
๒) บุญนาค สะแกนอก, “จารึกวัดศรีมงคล,” ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ : อักษรธรรมและอักษรไทย พุทธศตวรรษที่ ๑๙-๒๔ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๓๕๘-๓๖๓.
๓) สิลา วีระวงส์, เรียบเรียง ; สมหมาย เปรมจิตต์, แปล, ประวัติศาสตร์ลาว, พิมพ์ครั้งที่ ๓ (กรุงเทพฯ : มติชน, ๒๕๔๐), ๑๑๔-๑๑๖.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170