จารึก

The Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
  • images
  • images

จารึกวัดป่ามะม่วง (ภาษาไทย) หลักที่ ๒

จารึก

จารึกวัดป่ามะม่วง (ภาษาไทย) หลักที่ ๒

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกวัดป่ามะม่วง (ภาษาไทย) หลักที่ ๒

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

หลักที่ ๗ จารึกวัดป่ามะม่วง อักษรไทย ภาษาไทย (ที่ ๒) จังหวัดสุโขไทย, ศิลาจารึกวัดป่ามะม่วง ภาษาไทย หลักที่ ๒ พุทธศักราช ๑๙๐๔

อักษรที่มีในจารึก

ไทยสุโขทัย

ศักราช

พุทธศักราช ๑๙๐๔

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๔ ด้าน มี ๙๕ บรรทัด จำนวน ๔ ด้าน ด้านที่ ๑ และ ๓ ชำรุด ด้านที่ ๒ มี ๔๔ บรรทัด ด้านที่ ๔ มี ๕๑ บรรทัด

วัตถุจารึก

หินทรายแปร

ลักษณะวัตถุ

หลักสี่เหลี่ยม

ขนาดวัตถุ

ด้านที่ ๑, ๓ กว้าง ๒๘ ซม. ด้าน ๒,๔ กว้าง ๑๒.๕ ซม. สูง ๑๓๒ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “สท. ๕”
๒) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๑ กำหนดเป็น “หลักที่ ๗ จารึกวัดป่ามะม่วง อักษรไทย ภาษาไทย (ที่ ๒) จังหวัดสุโขไทย”
๓) ในหนังสือ จารึกสมัยสุโขทัย กำหนดเป็น “ศิลาจารึกวัดป่ามะม่วง ภาษาไทย หลักที่ ๒ พุทธศักราช ๑๙๐๔”

ปีที่พบจารึก

พุทธศักราช ๒๔๕๘

สถานที่พบ

เข้าใจว่าแต่เดิมคงประดิษฐานอยู่ในป่ามะม่วง จังหวัดสุโขทัย

ผู้พบ

พระยารามราชภักดี (ใหญ่ ศรลัมพ์)

ปัจจุบันอยู่ที่

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร กรุงเทพมหานคร

พิมพ์เผยแพร่

๑) ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๑ ([กรุงเทพฯ] : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๒๑), ๑๐๕-๑๑๐.
๒) จารึกสมัยสุโขทัย (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๖), ๕๑-๕๗.

ประวัติ

พระยารามราชภักดี (ใหญ่ ศรลัมพ์) ผู้ว่าราชการเมืองสุโขทัย ส่งมายังหอพระสมุดฯ เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๕๘ ไม่ปรากฏหลักฐาน สถานที่พบศิลาจารึกหลักนี้ เข้าใจว่าแต่เดิมคงจะได้ประดิษฐานอยู่ในป่ามะม่วงมาก่อน เพราะจารึกด้านที่ ๒ บรรทัดที่ ๓๑-๓๖ ปรากฏข้อความว่า “ที่พระยาศรีสุริยพงศ์ธรรมราชาธิราชออกบวชและแผ่นดินป่ามะม่วงนี้ไหว”

เนื้อหาโดยสังเขป

จารึกด้านที่ ๑ กับด้านที่ ๓ ชำรุด อ่านจับใจความไม่ได้ ส่วนด้านที่ ๒ กับด้านที่ ๔ นั้นพออ่านได้บ้าง ข้อความที่จารึก ได้กล่าวถึงพระมหาธรรมราชาที่ ๑ ทรงสร้างถาวรวัตถุต่างๆ ในป่ามะม่วง และทรงผนวช

ผู้สร้าง

พระมหาธรรมราชาที่ ๑

การกำหนดอายุ

ข้อความจารึกด้านที่ ๔ บรรทัดที่ ๑๐-๑๑ บอกศักราช “ศักราชปีฉลู หนไทย ปีรวงเป้า” คือ จ.ศ. ๗๒๓ ซึ่งตรงกับ พ.ศ. ๑๙๐๔

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย: วชรพร อังกูรชัชชัย และดอกรัก พยัคศรี, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๖, จาก:
๑) ยอร์ช เซเดส์, “หลักที่ ๗ ศิลาจารึกวัดป่ามะม่วง ภาษาไทย อักษรไทย (ที่ ๒) จังหวัดสุโขไทย,” ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๑ : เป็นจารึกกรุงสุโขทัยที่ได้พบก่อน พ.ศ. ๒๔๖๗ ([กรุงเทพฯ] : คณะกรรมการพิจารณาและจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๒๑), ๑๐๕-๑๑๐.
๒) ยอร์ช เซเดส์, “ศิลาจารึกวัดป่ามะม่วง ภาษาไทย หลักที่ ๒ พุทธศักราช ๑๙๐๔,” ใน จารึกสมัยสุโขทัย (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๖), ๕๑-๕๗.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170