หนังสือออกพระจอมเมืองศรีราชโกษา ๒

จารึก

หนังสือออกพระจอมเมืองศรีราชโกษา ๒

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

หนังสือออกพระจอมเมืองศรีราชโกษา ๒

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

หนังสือออกพระจอมเมืองศรีราชโกษากรมการเมืองตะนาวศรี, เอกสารโบราณ อักษรและภาษาไทย สมัยอยุธยา แผ่นที่ ๑

อักษรที่มีในจารึก

ไทยอยุธยา

ศักราช

ไม่ปรากฏศักราช

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๑๒ บรรทัด

วัตถุจารึก

กระดาษข่อย สีขาว ตัวอักษรเขียนด้วยดินสอ

ลักษณะวัตถุ

แผ่นรูปสี่เหลี่ยม

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๒๐. ๗ ซม. ยาว ๒๐.๕ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) ประชุมจดหมายเหตุอยุธยา ภาค ๑ กำหนดเป็น “หนังสือออกพระจอมเมืองศรีราชโกษากรมการเมืองตะนาวศรี”
๒) ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๑๒ ฉบับที่ ๕ (มกราคม ๒๕๑๒) กำหนดเป็น “เอกสารโบราณ อักษรและภาษาไทย สมัยอยุธยา แผ่นที่ ๑”

ปีที่พบจารึก

สมัยรัชกาลที่ ๕

สถานที่พบ

หอจดหมายเหตุแห่งชาติ ประเทศเดนมาร์ค

ผู้พบ

Mr. H. N. Andersen กงสุลสยามที่เมืองโคเปนเฮเกน

ปัจจุบันอยู่ที่

หอจดหมายเหตุแห่งชาติ ประเทศเดนมาร์ค

พิมพ์เผยแพร่

๑) The Journal of the Siam Society (JSS) Vol. XXXI Part I (March 1939) : 1-15.
๒) ประชุมจดหมายเหตุอยุธยาภาค ๑ (พระนคร : มปท., ๒๕๑๐), ๖.
๓) วารสาร ศิลปากร ปีที่ ๑๒ ฉบับที่ ๕ (มกราคม ๒๕๑๒) : ๑๐๙-๑๑๑.

ประวัติ

ในจดหมายโต้ตอบระหว่างรัชกาลที่ ๕ กับ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ระหว่างวันที่ ๑๔-๒๑ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๕๓ ได้กล่าวถึงการสืบหาต้นฉบับหนังสือสัญญาระหว่างไทยและเดนมาร์คที่มีขึ้นตั้งแต่สมัยอยุธยา โดยกรมพระยาดำรง ฯ ทรงระบุในจดหมายว่า "มิสเตอร์ แฮนเดอร์ซัน" (H.N.Andersen) กงสุลสยามที่เมืองโคเปนเฮเกน เป็นผู้ช่วยค้นหาและถ่ายภาพเอกสารส่งมาให้ ๓ ฉบับ ได้แก่ ฉบับที่ ๑ ศุภอักษรออกยาไชยาธิบดีศรีรณรงคฤาไชยอภัยพิริยบรากรมพาหุ ออกยาตนาวศรีมหานคร ถึงเรธอธิลมาศ (ฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย เรียกว่า "หนังสือออกญาไชยาเมืองตะนาวศรี") ฉบับที่ ๒ หนังสือออกพระจอมเมืองศรีราชโกษา ออกหลวงจินดาราชยกกระบัตร ถึง เรธอธิลมาศ (ฐานข้อมูลจารึกฯ เรียกว่า "หนังสือออกพระจอมเมืองศรีราชโกษา ๑) ฉบับที่ ๓ หนังสือออกพระจอมเมืองศรีราชโกษา ถึง เรธอธิลมาศ (ฐานข้อมูลจารึกฯ เรียกว่า "หนังสือออกพระจอมเมืองศรีราชโกษา ๒) กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ได้ทูลเกล้า ฯ ถวายชุดหนึ่ง และเก็บรักษาไว้ที่หอสมุด วชิรญาณอีกหลายชุด ต่อมามีการตีพิมพ์ข้อมูลและคำอ่านของเอกสารทั้ง ๓ ฉบับในบทความชื่อว่า "Early Trade relations between Denmark and Siam" ใน The Journal of the Siam Society Vol.XXXI Part I (March 1939) เมื่อ พ.ศ. ๒๔๘๒ โดย พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าธานีนิวัติ และ พันตรี เอริก ไซเดนฟาเดน (Erik Seidenfaden) และมีการตีพิมพ์ในประชุมจดหมายเหตุสมัยอยุธยา ภาค ๑ โดย คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์วัฒนธรรมและโบราณคดี สำนักนายกรัฐมนตรี เมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๐ ต่อมา ประสาร บุญประคอง ได้ทำการอ่านเอกสารทั้ง ๓ ฉบับและตีพิมพ์อีกครั้ง ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๑๒ เล่ม ๕ โดยใช้ภาพถ่ายจาก นางสมศรี โชติช่วง บรรณารักษ์โท กองจดหมายเหตุแห่งชาติ ซึ่งเดินทางไปดูงานด้านการจดหมายเหตุที่ หอจดหมายเหตุแห่งชาติ ประเทศเดนมาร์ค เมื่อเดือนเมษายน พ.ศ. ๒๕๑๐ อนึ่ง เอกสารฉบับนี้ต้นฉบับค่อนข้างชำรุด สามารถอ่านได้เพียง ๑๒ บรรทัด แต่เนื้อหาเหมือนกับหนังสือออกพระจอมเมืองศรีราชโกษา ๑ ซึ่งมีสภาพสมบูรณ์กว่าจึงสามารถนำมาอ่านประกอบกันได้

เนื้อหาโดยสังเขป

ออกพระจอมเมืองศรีราชโกษา อนุญาตให้พ่อค้าชาวเดนมาร์คเข้ามาค้าขายที่เมืองตะนาวศรีได้โดยสะดวก

ผู้สร้าง

ออกพระจอมเมืองศรีราชโกษา

การกำหนดอายุ

หนังสือออกพระจอมเมืองศรีราชโกษา ๑ ซึ่งมีเนื้อหาเหมือนกับจดหมายฉบับนี้ระบุศักราชซึ่งตรงกับ พ.ศ. ๒๑๖๔ ในรัชกาลสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม (ครองราชย์พ.ศ. ๒๑๖๓-๒๑๗๑)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๗, จาก :
๑) His Highness Prince Dhani Nivat and Major Erik Seidenfaden, “Early Trade relations between Denmark and Siam”, The Journal of the Siam Society (JSS) Vol. XXXI Part I (March 1939) : 1-15.
๒) คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์วัฒนธรรมและโบราณคดี สำนักนายกรัฐมนตรี, “หนังสือออกพระจอมเมือง อนุญาตให้พ่อค้าเดนมาร์คเข้ามาค้าขายยังประเทศไทย” ใน ประชุมจดหมายเหตุ สมัยอยุธยา ภาค ๑ (พระนคร : โรงพิมพ์สำนักทำเนียบนายรัฐมนตรี, ๒๕๑๐), ๖.
๓) ประสาร บุญประคอง, “คำอ่านภาพถ่ายเอกสารโบราณ อักษรและภาษาไทย สมัยอยุธยา,” ศิลปากร ๑๒, ๕ (มกราคม ๒๕๑๒), ๑๐๙-๑๑๑.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170