หนังสือออกญาไชยาเมืองตะนาวศรี

จารึก

หนังสือออกญาไชยาเมืองตะนาวศรี

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

หนังสือออกญาไชยาเมืองตะนาวศรี

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

หนังสือออกญาไชยาเมืองตะนาวศรี อนุญาตให้พ่อค้าเดนมาร์คเข้ามาค้าขายยังประเทศไทย, เอกสารโบราณ อักษรและภาษาไทย สมัยอยุธยา แผ่นที่ ๓

อักษรที่มีในจารึก

ไทยอยุธยา

ศักราช

พุทธศักราช ๒๑๖๔

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๒๒ บรรทัด

วัตถุจารึก

กระดาษ

ลักษณะวัตถุ

แผ่นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๑๗.๕ ซ.ม. ยาว ๒๘.๗ ซ.ม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) ในหนังสือ ประชุมจดหมายเหตุอยุธยาภาค ๑ กำหนดเป็น “หนังสือออกญาไชยาเมืองตะนาวศรี อนุญาตให้พ่อค้าเดนมาร์คเข้ามาค้าขายยังประเทศไทย”
๒) ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๑๒ ฉบับที่ ๕ (มกราคม ๒๕๑๒) กำหนดเป็น “เอกสารโบราณ อักษรและภาษาไทย สมัยอยุธยา แผ่นที่ ๓”

ปีที่พบจารึก

สมัยรัชกาลที่ ๕

สถานที่พบ

หอจดหมายเหตุแห่งชาติ ประเทศเดนมาร์ค

ผู้พบ

Mr. H.N. Andersen กงสุลสยามที่เมืองโคเปนเฮเกน

ปัจจุบันอยู่ที่

หอจดหมายเหตุแห่งชาติ ประเทศเดนมาร์ค

พิมพ์เผยแพร่

๑) The Journal of the Siam Society (JSS) Vol. XXXI Part I (March 1939) : 1-15.
๒) ประชุมจดหมายเหตุอยุธยาภาค ๑ (พระนคร : มปท., ๒๕๑๐), ๗.
๓) วารสาร ศิลปากร ปีที่ ๑๒ ฉบับที่ ๕ (มกราคม ๒๕๑๒) : ๑๑๕-๑๑๗.

ประวัติ

ในจดหมายโต้ตอบระหว่างรัชกาลที่ ๕ กับ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ระหว่างวันที่ ๑๔-๒๑ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๕๓ ได้กล่าวถึงการสืบหาต้นฉบับหนังสือสัญญาระหว่างไทยและเดนมาร์คที่มีขึ้นตั้งแต่สมัยอยุธยา โดยกรมพระยาดำรง ฯ ทรงระบุในจดหมายว่า “มิสเตอร์ แฮนเดอร์ซัน” (H.N. Andersen) กงสุลสยามที่เมืองโคเปนเฮเกน เป็นผู้ช่วยค้นหาและถ่ายภาพเอกสารส่งมาให้ ๓ ฉบับ ได้แก่ ฉบับที่ ๑ ศุภอักษรออกยาไชยาธิบดีศรีรณรงคฤาไชยอภัยพิริยบรากรมพาหุ ออกยาตนาวศรีมหานคร ถึงเรธอธิลมาศ (ฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย เรียกว่า “หนังสือออกญาไชยาเมืองตะนาวศรี”) ฉบับที่ ๒ หนังสือออกพระจอมเมืองศรีราชโกษา ออกหลวงจินดาราชยกกระบัตร ถึง เรธอธิลมาศ (ฐานข้อมูลจารึกฯ เรียกว่า “หนังสือออกพระจอมเมืองศรีราชโกษา ๑”) ฉบับที่ ๓ หนังสือออกพระจอมเมืองศรีราชโกษา ถึง เรธอธิลมาศ (ฐานข้อมูลจารึกฯ เรียกว่า “หนังสือออกพระจอมเมืองศรีราชโกษา ๒”) กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ได้ทูลเกล้าฯ ถวายชุดหนึ่ง และเก็บรักษาไว้ที่หอสมุด วชิรญาณอีกหลายชุด ต่อมามีการตีพิมพ์ข้อมูลและคำอ่านของเอกสารทั้ง ๓ ฉบับในบทความชื่อว่า “Early Trade relations between Denmark and Siam” ใน The Journal of the Siam Society Vol. XXXI Part I (March 1939) เมื่อ พ.ศ. ๒๔๘๒ โดย พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าธานีนิวัติ และ พันตรี เอริก ไซเดนฟาเดน (Erik Seidenfaden) และมีการตีพิมพ์ใน ประชุมจดหมายเหตุสมัยอยุธยา ภาค ๑ โดย คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์วัฒนธรรมและโบราณคดี สำนักนายกรัฐมนตรี เมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๐ ต่อมา ประสาร บุญประคอง ได้ทำการอ่านเอกสารทั้ง ๓ ฉบับและตีพิมพ์อีกครั้ง ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๑๒ ฉบับที่ ๕ โดยใช้ภาพถ่ายจาก นางสมศรี โชติช่วง บรรณารักษ์โท กองจดหมายเหตุแห่งชาติ ซึ่งเดินทางไปดูงานด้านการจดหมายเหตุที่หอจดหมายเหตุแห่งชาติ ประเทศเดนมาร์ค เมื่อเดือนเมษายน พ.ศ. ๒๕๑๐

เนื้อหาโดยสังเขป

ออกญาไชยาธิบดีศรีรณรงค์ฤาไชย เมืองตะนาวศรี อนุญาตให้พ่อค้าชาวเดนมาร์คเข้ามาค้าขายที่เมืองตะนาวศรีโดยมีการลดหย่อนค่าจังกอบและฤาชาให้เป็นพิเศษ

ผู้สร้าง

ออกญาไชยาเมืองตะนาวศรี

การกำหนดอายุ

กำหนดอายุโดยคำนวณจากศักราชที่ปรากฏในตอนท้ายของจารึกว่า “วันศุกรเดีอนอาย้แรมสีบสามค่ำ รกา ตรีนิศก” ซึ่งในที่นี้คือ จ.ศ. ๙๒๓ ตรงกับ พ.ศ. ๒๑๖๔ ในรัชกาลสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม (ครองราชย์ พ.ศ. ๒๑๖๓-๒๑๗๑)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๗, จาก :
๑) His Highness Prince Dhani Nivat and Major Erik Seidenfaden, “Early Trade relations between Denmark and Siam,” The Journal of the Siam Society (JSS) Vol. XXXI Part I (March 1939) : 1-15.
๒) ประสาร บุญประคอง, “คำอ่านภาพถ่ายเอกสารโบราณ อักษรและภาษาไทย สมัยอยุธยา,” ศิลปากร ๑๒, ๕ (มกราคม ๒๕๑๒) : ๑๑๕-๑๑๗.
๓) สำนักนายกรัฐมนตรี, “หนังสือออกญาไชยาเมืองตะนาวศรี อนุญาตให้พ่อค้าเดนมาร์คเข้ามาค้าขายยังประเทศไทย” ใน ประชุมจดหมายเหตุ สมัยอยุธยา ภาค ๑ (พระนคร : มปท., ๒๕๑๐), ๗.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170