จารึกดวงตราประทับจากปราสาทเขาน้อย

จารึก

จารึกดวงตราประทับจากปราสาทเขาน้อย

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกดวงตราประทับจากปราสาทเขาน้อย

อักษรที่มีในจารึก

ขอมโบราณ

ศักราช

พุทธศตวรรษ ๑๖

ภาษา

สันสกฤต

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๑ บรรทัด

วัตถุจารึก

เหล็กหุ้มสำริด

ลักษณะวัตถุ

ดวงตราประทับ

ขนาดวัตถุ

เส้นผ่าศูนย์กลาง ๑๕ มิลลิเมตร

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “ปจ. ๒๘”
๒) ในวารสารศิลปากร ปีที่ ๓๒ ฉบับที่ ๖ (มกราคม-กุมภาพันธ์ ๒๕๓๒) กำหนดเป็น “จารึกดวงตราประทับจากปราสาทเขาน้อย”

ปีที่พบจารึก

มกราคม ๒๕๓๒

สถานที่พบ

ปราสาทเขาน้อย วัดเขาน้อยสีชมพู บ้านเขาน้อย ตำบลคลองน้ำใส อำเภออรัญประเทศ (ข้อมูลเดิมว่า จังหวัดปราจีนบุรี) จังหวัดสระแก้ว

ผู้พบ

เจ้าหน้าที่กองโบราณคดี

ปัจจุบันอยู่ที่

ไม่ปรากฏหลักฐาน

พิมพ์เผยแพร่

วารสารศิลปากร ปีที่ ๓๒ ฉบับที่ ๖ (มกราคม-กุมภาพันธ์ ๒๕๓๒) : ๒๒-๒๓.

ประวัติ

จารึกดวงตราประทับนี้ เจ้าหน้าที่กองโบราณคดีได้พบ ขณะทำการขุดค้น ณ บริเวณปราสาทเขาน้อย อำเภออรัญประเทศ จังหวัดปราจีนบุรี ลักษณะของจารึกเป็นดวงตราประทับรูปวงกลม อยู่ที่ปลายด้าม วัตถุคล้ายมีด ทำด้วยเหล็กหุ้มด้วยสำริดขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑๕ มิลลิเมตร

เนื้อหาโดยสังเขป

เป็นจารึกบนดวงตราประทับ มีจารึกคำเดียวคือ “เกฺษะ” ซึ่งแปลความหมายได้หลายอย่าง แต่ความหมายที่เหมาะสมและกลมกลืนที่สุดคือ พึงอนุญาต, ควรอนุญาต สันนิษฐานว่าดวงตราประทับนี้น่าจะใช้เป็นคำสั่งของผู้มีอำนาจ เพื่ออนุญาตให้บุคคลใดบุคคลหนึ่งทำกิจอย่างใดอย่างหนึ่ง เป็นต้น

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

๑. อักษร “ก” ของจารึกดวงตราประทับ มีรูปใกล้เคียงกับอักษร “ก” ในจารึกบ้านพังพวย จังหวัดปราจีนบุรี (ข้อมูลปัจจจุบันเป็น จังหวัดสระแก้ว) ต่างกันแต่ไส้กลางของรูปอักษรจารึกบ้านพังพวยจะจดกับส่วนโค้งของเส้นบนเท่านั้น แต่จะเหมือนกันทุกประการกับอักษร “ก” ในจารึกวัดตาพระยา จังหวัดปราจีนบุรี (ข้อมูลปัจจุบันเป็น จังหวัดสระแก้ว) ซึ่งมีอายุอยู่ในพุทธศตวรรษที่ ๑๖
๒. ลักษณะการซ้อนของพยัญชนะ “กฺ” “ษ” = “กฺษ” ในจารึกดวงตราประทับ กับการซ้อน “กฺ” “ษ” “กฺษ” ของจารึกวัดตาพระยาเหมือนกันมาก จะต่างกันเพียงเล็กน้อยเฉพาะจุดม้วนที่ส่วนล่างของเส้นอักษร “ษ” เท่านั้น คงเนื่องจากจารึกดวงตราประทับมีเนื้อที่แคบ จึงไม่สามารถทำรูปม้วนได้ หรือไม่ก็ชำรุดหักหายไป

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๘, จาก :
ชะเอม แก้วคล้าย, “จารึกดวงตราประทับจากปราสาทเขาน้อย,” ศิลปากร ๓๒, ๖ (มกราคม-กุมภาพันธ์ ๒๕๓๒) : ๒๒-๒๓.

ภาพประกอบ

ภาพคัดจำลองอักษรจารึกจาก : วารสารศิลปากร ปีที่ ๓๒ ฉบับที่ ๖ (มกราคม-กุมภาพันธ์ ๒๕๓๒)

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170