จารึกที่ผนังพระอุโบสถวัดนิเวศธรรมประวัติ ๑

จารึก

จารึกที่ผนังพระอุโบสถวัดนิเวศธรรมประวัติ ๑

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกที่ผนังพระอุโบสถวัดนิเวศธรรมประวัติ ๑

อักษรที่มีในจารึก

ไทยธนบุรี-รัตนโกสินทร์

ศักราช

พุทธศักราช ๒๔๒๑

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๒๓ บรรทัด

วัตถุจารึก

หินอ่อนสีขาว

ลักษณะวัตถุ

แผ่นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๑๓๓ ซม. สูง ๗๔ ซม. หนา ๓ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “อย. ๔๗ จารึกหินอ่อน”
๒) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ กำหนดเป็น “หลักที่ ๑๘๐ จารึกที่ผนังพระอุโบสถวัดนิเวศธรรมประวัติ”

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

วัดนิเวศธรรมประวัติ ตำบลบ้านเลน อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

พระอุโบสถวัดนิเวศธรรมประวัติ ตำบลบ้านเลน อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

พิมพ์เผยแพร่

ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ (กรุงเทพฯ : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๗), ๙๐-๙๔.

ประวัติ

จารึกหลักนี้ นายประสาร บุญประคอง เป็นผู้อ่าน โดยมีการตีพิมพ์ลงใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ ใน พ.ศ. ๒๕๑๗ โดยเรียกว่า “หลักที่ ๑๘๐ จารึกที่ผนังพระอุโบสถวัดนิเวศธรรมประวัติ” ปัจจุบันอยู่ที่ผนังพระอุโบสถวัดนิเวศธรรมประวัติ ตำบลบ้านเลน อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

เนื้อหาโดยสังเขป

พ.ศ. ๒๔๒๑ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดให้พระศรีสุนทรโวหาร เจ้ากรมพระอาลักษณ์ จารึกประวัติการสร้างวัดนิเวศธรรมประวัติ เพื่อติดไว้ในพระอุโบสถด้านขวา-ซ้าย ด้านละ ๑ แผ่น โดยมีเนื้อความต่อเนื่องกัน จารึกหลักนี้กล่าวย้อนถึงเหตุการณ์สมัยประเจ้าปราสาททอง ในสมัยอยุธยา และการปฏิสังขรณ์วัดชุมพลนิกายารามโดยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จากนั้นจึงกล่าวถึงประวัติวัดนิเวศธรรมประวัติตั้งแต่มูลเหตุการสร้าง, ฤกษ์การก่อพระอุโบสถใน พ.ศ. ๒๔๒๐, รายละเอียดเกี่ยวกับสถาปัตกรรมภายในวัด, การเสด็จพระราชดำเนินมาบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ, การปลูกต้นพระมหาโพธิ รวมถึงการโปรดให้หล่อพระพุทธรูปคันธารราษฎร์ใน พ.ศ. ๒๔๒๑

ผู้สร้าง

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๕)

การกำหนดอายุ

กำหนดจากศักราชที่ปรากฏในจารึกว่า “พระพุทธสาสนกาล เปนอดีตภาคล่วงแล้ว ๒๔๒๑” คือ พ.ศ. ๒๔๒๑

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย: พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๘, จาก:
๑) ประสาร บุญประคอง, “หลักที่ ๑๘๐ จารึกที่ผนังพระอุโบสถวัดนิเวศธรรมประวัติ,” ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ : ประมวลจารึกสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ที่พบในภาคเหนือ ภาคตะวันออก และภาคกลาง (กรุงเทพฯ : คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๗), ๙๐-๙๔.
๒) ธีระชัย ธนาเศรษฐ, กรุงศรีอยุธยา (กรุงเทพฯ : ธีรกิจ, ๒๕๓๗). ๑๖๖-๑๖๘.
๓) ชาญวิทย์ เกษตรศิริ, บรรณาธิการ, อยุธยา (กรุงเทพฯ : มูลนิธิโตโยต้าประเทศไทย, ๒๕๔๖).
๔) ราชบัณฑิตยสถาน, พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ (กรุงเทพฯ : นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่น, ๒๕๔๖).

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170