จารึกเขาเต่า วัดประยูรวงศาวาส ๒

จารึก

จารึกเขาเต่า วัดประยูรวงศาวาส ๒

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกเขาเต่า วัดประยูรวงศาวาส ๒

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

ธบ. ๒ จารึกเขาเต่าวัดประยูรวงศ, หลักที่ ๑๖๖ จารึกบนแผ่นหินอ่อน

อักษรที่มีในจารึก

ไทยธนบุรี-รัตนโกสินทร์

ศักราช

พุทธศักราช ๒๔๒๘

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๑๙ บรรทัด

วัตถุจารึก

หินอ่อน สีขาว

ลักษณะวัตถุ

แผ่นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๒๗ ซม. สูง ๕๐ ซม. หนา ๓ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “ธบ. ๒ จารึกเขาเต่าวัดประยูรวงศ์”
๒) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ กำหนดเป็น “หลักที่ ๑๖๖ จารึกบนแผ่นหินอ่อน”

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

วัดประยูรวงศาวาส แขวงวัดกัลยาณ์ เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

อนุสาวรีย์เขาเต่า วัดประยูรวงศาวาส แขวงวัดกัลยาณ์ เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร

พิมพ์เผยแพร่

ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ (กรุงเทพฯ : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๗), ๖๖.

ประวัติ

ศิลาจารึกนี้ นายประสาร บุญประคอง เป็นผู้อ่านโดยมีการตีพิมพ์ลงใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ ใน พ.ศ. ๒๕๑๗ โดยเรียกว่า “หลักที่ ๑๖๖ จารึกบนแผ่นหินอ่อน” ปัจจุบันอยู่ที่อนุสาวรีย์เขาเต่า วัดประยูรวงศาวาส แขวงวัดกัลยาณ์ เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร นอกจากจารึกนี้แล้ว ก็ยังมีจารึกอีก ๓ หลักที่อยู่ในบริเวณเดียวกัน กล่าวถึงเรื่องเดียวกัน โดยใช้อักษรและภาษาต่างๆ คือ อักษรขอม ภาษาบาลี อักษรไทย ภาษาไทย และอักษรโรมัน ภาษาอังกฤษ (ดูรายละเอียดใน “จารึกเขาเต่าวัดประยูร ๑, ๓, ๔”)

เนื้อหาโดยสังเขป

พ.ศ. ๒๔๒๘ พระยาภาสกรวงศ์ ได้ปฏิสังขรณ์อนุสาวรีย์รูปปืนใหญ่ บริเวณเขาเต่า วัดประยูรวงศาวาส ซึ่งสร้างขึ้นโดยสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ผู้เป็นบิดาเมื่อ พ.ศ. ๒๓๗๙ เพื่อระลึกถึงเหตุการณ์ที่ปืนใหญ่ระเบิดเมื่อคราวฉลองวัด (จารึกหลักนี้เป็นคำแปลของจารึกภาษาบาลีที่ตั้งอยู่ในบริเวณเดียวกัน คือ จารึกเขาเต่า วัดประยูรวงศาวาส ๑)

ผู้สร้าง

พระยาภาสกรวงศ์

การกำหนดอายุ

กำหนดอายุจากศักราชล่าสุดที่ปรากฏในจารึกว่า “..ปีระกาสัปดศกลุศักรา ชะประมาณนับพันสอง เสศปีสัตตารส ..” คือ จุลศักราช ๑๒๔๗ ตรงกับ พ.ศ. ๒๔๒๘ ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (ร. ๕) แห่งราชวงศ์จักรี (ครองราชย์ พ.ศ. ๒๔๑๑-๒๔๕๓)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๘, จาก :
ประสาร บุญประคอง, “หลักที่ ๑๖๖ จารึกบนแผ่นหินอ่อน,” ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ : ประมวลจารึกสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ที่พบในภาคเหนือ ภาคตะวันออก และภาคกลาง (กรุงเทพฯ : คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๗), ๖๖.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170