จารึกถ้ำวิมานจักรี

จารึก

จารึกถ้ำวิมานจักรี

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 27 ก.พ. 2563 16:51:22 )

ชื่อจารึก

จารึกถ้ำวิมานจักรี

อักษรที่มีในจารึก

ไทยธนบุรี-รัตนโกสินทร์

ศักราช

พุทธศักราช ๒๓๗๐

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๒๓ บรรทัด

วัตถุจารึก

ปูนซีเมนต์ผสมปูนขาว

ลักษณะวัตถุ

ปูนฉาบบนผนังถ้ำ

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๖๕ ซม. สูง ๙๐ ซม. หนา ๕ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “สบ. ๓“
๒) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ กำหนดเป็น “หลักที่ ๑๓๙ ลายเขียนที่ผนังถ้ำวิมานจักรี”

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

ถ้ำวิมานจักรี ตำบลขุนโขลน อำเภอพระพุทธบาท จังหวัดสระบุรี

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

ถ้ำวิมานจักรี ตำบลขุนโขลน อำเภอพระพุทธบาท จังหวัดสระบุรี

พิมพ์เผยแพร่

ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ (กรุงเทพฯ : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๗), ๒๒ - ๒๓.

ประวัติ

จารึกนี้ นายประสาร บุญประคอง เป็นผู้อ่าน โดยมีการตีพิมพ์ลงใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ ใน พ.ศ. ๒๕๑๗ โดยเรียกว่า “หลักที่ ๑๓๙ ลายเขียนที่ผนังถ้ำวิมานจักรี” ปัจจุบันยังคงอยู่ที่ผนังถ้ำวิมานจักรี ตำบลขุนโขลน อำเภอพระพุทธบาท จังหวัดสระบุรี

เนื้อหาโดยสังเขป

พระเจ้าน้องยาเธอเจ้าฟ้ามงกุฎ ทรงอัญเชิญพระพุทธรูปจากกรุงเทพมหานครมาประดิษฐานไว้ ณ ถ้ำพิมานจักรี เพื่อให้เทวดา ภิกษุสามเณร และประชาชนทั่วไปได้นมัสการ โดยอุทิศส่วนกุศลให้แก่บุคคลเหล่านั้นด้วย

ผู้สร้าง

เจ้าฟ้ามงกุฏ

การกำหนดอายุ

คำนวณจากปีนักษัตรและศกที่ปรากฏในบรรทัดแรกของจารึกว่า “..ปีกุนนักสัตวนพศก” ในที่นี้ตรงกับจุลศักราช ๑๑๘๙ คือ พ.ศ. ๒๓๗๐ ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (ร. ๓) แห่งราชวงศ์จักรี (ครองราชย์ พ.ศ. ๒๓๖๗ - ๒๓๙๓)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย: พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๘, จาก:
๑) ประสาร บุญประคอง, “หลักที่ ๑๓๙ ลายเขียนที่ผนังถ้ำวิมานจักรี,” ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ : ประมวลจารึกสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ที่พบในภาคเหนือ ภาคตะวันออก และภาคกลาง (กรุงเทพฯ : คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๗), ๒๒ - ๒๓.
๒) ราชบัณฑิตยสถาน, พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ (กรุงเทพฯ : นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่น, ๒๕๔๖).
๓) ใต้ร่มพระบารมี จักรีนฤบดินทร์ สยามินทราธิราช (กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน, ๒๕๔๗).

ภาพประกอบ

ภาพถ่ายจารึกจาก : ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ (กรุงเทพฯ : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๗)

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170