เชิงอรรถอธิบาย |
1. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : “ศุภมัสดุ” มาจากคำว่า ศุภํ+อัสตุ (สันสกฤต) หมายถึง ขอความดี / ความงามจงมี
2. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : “ปากใต้” คือ ปักษ์ใต้ในปัจจุบัน
3. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : “จิรังวถัง” หมายถึง ยาวนาน
4. เทิม มีเต็ม และประสาร บุญประคอง : คือ 10 เส้น 0 วา 0 ศอก 0 คืบ
5. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : “วา” เป็นมาตราวัด เท่ากับ 4 ศอก
6. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : หมายถึง พระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ
7. เทิม มีเต็ม และประสาร บุญประคอง : หมายถึง วันอาทิตย์ แรม 8 ค่ำ เดือน 4 ปีมะเส็ง เอกศก ตรงกับวันที่ 29 มีนาคม จ.ศ. 1111 (พ.ศ. 2292)
8. เทิม มีเต็ม และประสาร บุญประคอง : “เพลา 7 ชั้น” คำว่า “ชั้น” คือ “ชั้นฉาย” เป็นการสังเกตเวลาด้วยการวัดอย่างหนึ่ง ซึ่งเรียกว่า ”เหยียบชั้น” คือ เอาเท้าวัดเงาของตัวคนที่ยืนกลางแดด ครั้งโบราณกำหนดเวลาด้วยการวัดเงานั้นเป็นช่วงเท้า คือ 1 ชั้นฉายเท่ากับเงายาวชั่วรอยเท้า มีพิกัดอัตราดังนี้ 10 อักษรเป็น 1 เมล็ดงา 4 เมล็ดงาเป็น 1 เมล็ดข้าวเปลือก 4 เมล็ดข้าวเปลือกเป็น 1 องคุลี 15 องคุลีเป็น 1 ชั้นฉาย
9. เทิม มีเต็ม และประสาร บุญประคอง : ตรงกับวันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2292 ปีมะเส็ง เอกศก จ.ศ. 1111
10. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : “สับปบุรุษ”คือผู้ที่มีศรัทธาในพระศาสนา
11. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : “กรมขุนสุเรนทรพิทักษ์” คือ เจ้าฟ้านเรนทร์ พระราชโอรสของพระเจ้าอยู่หัวท้ายสระและกรมหลวงราชานุรักษ์ (พระอัครมเหสี)
12. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : “กรมขุนอนุรักษ์มนตรี” ต่อมาคือพระเจ้าเอกทัศน์ (ครองราชย์ 2301-2310)
13. เทิม มีเต็ม และประสาร บุญประคอง : “คณะปรก” คือ พระภิกษุสงฆ์ทำพิธีกรรมอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น นั่งภาวนาในพิธีปลุกเสก พุทธาภิเษก เรียกว่า “คณะปรก”
14. เทิม มีเต็ม และประสาร บุญประคอง : พัทธเสมา / พัทธสีมา หมายถึง เขตแดนที่คณะสงฆ์กำหนดขึ้น
15. เทิม มีเต็ม และประสาร บุญประคอง : ตรงกับวันที่ 13 สิงหาคม พ.ศ. 2296 (จ.ศ. 1115)
16. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : “เบญจศก” คือ ปีที่ลงท้ายด้วย 5 ในที่นี้คือ จ.ศ. 1115
17. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : “ไพร่” คือราษฎรทั่วไปทั้งชายและหญิงที่ไม่ได้เป็นเจ้านาย ขุนนาง ทาส และสงฆ์ ไพร่เป็นประชากรส่วนใหญ่ของอยุธยา ต้องขึ้นสังกัดมูลนายและถูกเกณฑ์แรงงานไปรับใช้ในระยะเวลาที่กำหนด
18. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : “รัก” คือ ชื่อต้นไม้ชนิดหนึ่ง ยางมีลักษณะเหนียว มีสีดำ ใช้ลงพื้น และทำงานประณีตศิลป์ต่างๆ
19. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : หมายถึง 14 ชั่ง 12 ตำลึง
20. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : หมายถึง 9 ชั่ง 14 ตำลึง 3 บาท 3 สลึง
21. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : หมายถึง 140 ชั่ง
22. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : หมายถึง 15 ตำลึง
23. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : หมายถึง 7 ตำลึง
24. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : หมายถึง 1 ชั่ง 3 บาท 2 ตำลึง 1 สลึง
25. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : หมายถึง 1ชั่ง 4 ตำลึง 2 สลึง
26. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : หมายถึง 27 ชั่ง 16 ตำลึง 2 บาท 2 สลึง
27. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : หมายถึง 6 ชั่ง 8 ตำลึง 3 บาท 3 สลึง
28. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : หมายถึง 34 ชั่ง 5 ตำลึง 2 บาท 1 สลึง
29. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : “อวย” หมายถึง ให้
30. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : “พระสรรเพชญพุทธเจ้า” หมายถึง พระพุทธเจ้าองค์ปัจจุบัน (โคตมพุทธ)
31. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : “พระศรีอาริยไมตรี”, พระศรีอาริยเมไตรย/ พระศรีอารย์ เป็นผู้ที่จะมาตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าหลังจากพระพุทธเจ้าองค์ปัจจุบันปรินิพพานไปได้ 5, 000 ปี
32. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : “อาทิ” หมายถึง ต้น เช่น เป็นอาทิ หมายถึง เป็นต้น
|