เชิงอรรถอธิบาย |
1. ยอร์ช เซเดส์ : “1279” เป็นมหาศักราช ตรงกับพุทธศักราช 1900
2. ยอร์ช เซเดส์ : “ออก 5 ค่ำ” ตามปฏิทินเป็นขึ้น 6 ค่ำ วันศุกร์ เดือน 8 ตรงกับ วันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 1900
3. ยอร์ช เซเดส์ : “หนไทย” แบบไทย
4. ยอร์ช เซเดส์ : “กัดเล้า (กัดเร้า)” ตรงกับชื่อศกและชื่อปีของไทยภาคเหนือ กัด = ฉศก, เล้า = ปีระกา แต่ในที่นี้เป็นชื่อวันชนิดหนึ่งของไทย คำนำหน้าเป็นแม่วันไทย หรือแม่มื้อ มีรอบละ 10 วัน คำหลังเป็นลูกวันไทยหรือลูกมื้อ มีรอบละ 12 วัน ฉะนั้นวันหนไทย จึงมีรอบละ 60 วัน
5. ยอร์ช เซเดส์ : “บุรพผลคุณี” เป็นฤกษ์ที่ 11 คือดาวงูตัวเมีย
6. ยอร์ช เซเดส์ : “กระยาดงวาย” เครื่องของถวาย สิ่งของของถวาย
7. ยอร์ช เซเดส์ : “ยัดยัญ” ทำพิธีบูชาเทวดา หรือประกาศพิธีบูชาเทวดา
8. ยอร์ช เซเดส์ : “สามานย์” ต่ำ, เลว
9. ยอร์ช เซเดส์ : “ลุกแต่” ออกจาก
10. ยอร์ช เซเดส์ : “พู้น” โน้น
11. ยอร์ช เซเดส์ : “ดาย” ทีเดียว, คำลงท้ายประโยค, เท่านั้น
12. ยอร์ช เซเดส์ : “หา” พระองค์เอง, ที่, ผู้, ซึ่ง
13. ยอร์ช เซเดส์ : “รัง” แต่ง, ทำ, สร้าง
14. ยอร์ช เซเดส์ : “ชนมาพิธี” อายุ, อายุขัย, กำหนดอายุ
15. ยอร์ช เซเดส์ : “เถิง” ถึง
16. ยอร์ช เซเดส์ : “ชนม์” อายุ
17. ยอร์ช เซเดส์ : “คลาจาก” เคลื่อนจาก
18. ยอร์ช เซเดส์ : “มลาก” มาก, ดี ไตรภูมิพระร่วงหน้า 183 บรรทัดที่ 8 ว่า “ผู้คนทั้งหลายเกิดเป็นมนุษย์ได้เป็นมลากเป็นดีมีสรรพทรัพย์” และหน้า 104 บรรทัดที่ 8 ว่า “เมื่อนั้นคนทั้งหลายยินลาก ยินดี แล้วก็ไปโดยเสด็จทุกคนแล”
19. ยอร์ช เซเดส์ : “รู้หลวก” รู้หลัก ฉลาด เฉียบแหลม หลักแหลม
20. ยอร์ช เซเดส์ : “บ่ชอบบ่ยำ” ไม่ชอบไม่ยำเกรง
21. ยอร์ช เซเดส์ : “ญิบหมื่นสี่พันหกสิบเดือน” สองหมื่นสี่พันหกสิบเดือน, ญิบ = สอง
22. ยอร์ช เซเดส์ : “บูรณมี” วันเพ็ญ
23. ยอร์ช เซเดส์ : “เต่ายี” ตรงกับชื่อศกและชื่อปีของไทยภาคเหนือ เต่า = นพศก, ยี = ปีขาล แต่ในที่นี้เป็นชื่อวันชนิดหนึ่งของไทย คำนำหน้าเป็นแม่วันไทย หรือแม่มื้อ มีรอบละ 10 วัน คำหลังเป็นลูกวันไทย หรือลูกมื้อ มีรอบละ 12 วัน ฉะนั้นวันหนไทย จึงมีรอบละ 60 วัน
24. ยอร์ช เซเดส์ : “อั้น” นั้น
25. ยอร์ช เซเดส์ : “คัน” ครั้น
26. ยอร์ช เซเดส์ : “สเล็กสน้อย” เล็กๆ น้อยๆ
27. ยอร์ช เซเดส์ : “ระวายสัน” ตรงกับชื่อศกและชื่อปีของไทยภาคเหนือ ระวาย = ตรีศก, สัน = ปีวอก แต่ในที่นี้เป็นชื่อวันชนิดหนึ่งของไทย คำนำหน้าเป็นแม่วันไทย หรือแม่มื้อ มีรอบละ 10 วัน คำหลังเป็นลูกวันไทยหรือลูกมื้อ มีรอบละ 12 วัน ฉะนั้นวันหนไทย จึงมีรอบละ 60 วัน
28. ยอร์ช เซเดส์ : “ไพสาขฤกษ์” ได้แก่วิสาขฤกษ์ คือ ฤกษ์ที่ 16 ดาวเขากระบือ
29. ยอร์ช เซเดส์ : “ในกลวง” ในภายใน, ในบริเวณ
30. ยอร์ช เซเดส์ : “คุง” ตลอด, ตราบเท่าถึง
31. ยอร์ช เซเดส์ : “จุ่ง” จง
32. ยอร์ช เซเดส์ : “ซือ” แม้ว่า, ถ้าหากว่า
33. ยอร์ช เซเดส์ : “รอด” ถึง, ตลอด
34. ยอร์ช เซเดส์ : “เยีย” จึง, แล้ว
35. ยอร์ช เซเดส์ : “คาบ” ครั้ง, หน, ขณะ
36. ยอร์ช เซเดส์ : “ระบับ” (คำเขมร) วิธีนับ
37. ยอร์ช เซเดส์ : “บ่ห่อน” ไม่เคย
38. ยอร์ช เซเดส์ : “โอยทาน” ให้ทาน
39. ยอร์ช เซเดส์ : “เบรียน” สอน
|