จารึก

The Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre

หนังสือออกพระวิสุทธสุนธรถึงเมอร์สิเออร์ มาร์กีส์ เดอ เซนเญอเล

จารึก

หนังสือออกพระวิสุทธสุนธรถึงเมอร์สิเออร์ มาร์กีส์ เดอ เซนเญอเล ด้านที่ 1

QR-code edit Share on Facebook

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 27 ต.ค. 2563 15:37:28

ชื่อจารึก

หนังสือออกพระวิสุทธสุนธรถึงเมอร์สิเออร์ มาร์กีส์ เดอ เซนเญอเล

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

หนังสือออกพระวิสุทธสุนธรถึงมูสูสิงแฬร

อักษรที่มีในจารึก

ไทยอยุธยา

ศักราช

พุทธศักราช 2230

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน 1 ด้าน มี 30 บรรทัด

ผู้อ่าน

หอสมุดแห่งชาติ (พ.ศ. 2510 และ 2530)

ผู้ตรวจ

-

เชิงอรรถอธิบาย

1. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : คำอ่านจากการตีพิมพ์ทั้ง 2 ครั้งมีการปะปนกันของการสะกดคำตามต้นฉบับและการสะกดตามแบบปัจจุบัน ทางโครงการฐานข้อมูลจารึกฯ จึงทำการปรับเปลี่ยนคำอ่านให้ตรงกับที่ปรากฏในเอกสารโบราณ
2. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : ออกพระวิสุทธสุนธร คือ เจ้าพระยาโกษาธิบดี (ปาน) หรือ โกษาปานในเวลาต่อมา ท่านมีชีวิตอยู่ในช่วงพ.ศ. 2176 - 2242 (สมัยพระเจ้าปราสาททองถึงพระเพทราชา) เป็นบุตรของเจ้าแม่วัดดุสิต (บัว) พระนมของสมเด็จพระนารายณ์ ท่านเป็นคนฉลาดใฝ่รู้ มีความสนใจด้านภาษาและวิทยาการสมัยใหม่ ชอบคบหากับชาวต่างชาติโดยเฉพาะบาทหลวงชาวฝรั่งเศสจนสามารถเรียนรู้ภาษาดังกล่าวได้ จึงรับการแต่งตั้งเป็นราชทูตมีบรรดาศักดิ์เป็น ออกพระวิสุทธสุนธร ไปเจริญสัมพันธไมตรียังฝรั่งเศสพร้อมอุปทูตและตรีทูตรวมถึงผู้ติดตาม 40 คน เมื่อวันที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2229 ถึงกรุงปารีสในวันที่ 12 สิงหาคม ในปีเดียวกัน
3. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : ออกหลวงกัลยาราชไมตรี อุปทูต เป็นผู้ที่มีประสบการณ์ในการเดินทางไปเจริญสัมพันธไมตรีที่ประเทศจีนมาแล้วถึง 2 ครั้ง
4. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : ออกขุนศรีวิสารวาจา ตรีทูต เป็นบุตรของราชทูตไทยที่เคยเดินทางไปเจริญสัมพันธไมตรีกับโปรตุเกส
5. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : มูสูสิงแฬร คือ เมอซิเออร์ มาควิส เดอ แซง เล หรือ เมอร์สิเออร์ มาร์กีส์ เดอ เซนเญอเล (Monsieur le marquis de seignelay) อัครมหาเสนาบดีของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14
6. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : ลุยเลกรัง (Louis le Grand) หมายถึง พระเจ้าหลุยส์ที่ 14 (Louis XIV) แห่งฝรั่งเศส ครองราชย์ระหว่างคริสต์ศักราช 1643- 1715 (ตรงกับ พ.ศ. 2186-2258)
7. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : อัตโน หมายถึง ข้าพเจ้า
8. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : แควนเอรอบ คือ แคว้นยุโรป (Europe)
9. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : พระมหากษัตรธิราชเจ้าทั้งสองกรุง หมายถึง พระมหากษัตรธิราชเจ้าทั้งสองกรุง หมายถึง พระบาทสมเด็จพระนารายณ์มหาราช แห่งกรุงศรีอยุธยา (ครองราชย์ พ.ศ. 2199-2231) และพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 (Louis XIV) แห่งฝรั่งเศส
10. พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร : นพศก หมายถึงจุลศักราชที่ลงท้ายด้วยเลข 9 ปีเถาะนพศก ในที่นี้คือ จ.ศ. 1049 ตรงกับพ.ศ. 2231 (ใช้การบวกด้วย 1182 ตามแบบลังกาและพม่า) ซึ่งข้อความในเอกสารฉบับนี้ระบุว่าตรงกับพุทธศักราช 2231 แต่ในความเป็นจริง ออกพระวิสุทธสุนธรและคณะ เดินทางกลับถึงกรุงศรีอยุธยาตั้งแต่ พ.ศ. 2230 สอดคล้องกับหลักฐานด้านเอกสารของฝรั่งเศสที่ระบุคริสต์ศักราช 1687 ซึ่งตรงกับ พ.ศ. 2230 ดังนั้น จึงมีการสันนิษฐานว่า ศักราช 2231 ที่ปรากฏในเอกสารเป็นการใช้เกณฑ์แบบลังกาและพม่าซึ่งบวกด้วย 1182 เมื่อเทียบกับปัจจุบันจะเกินไป 1 ปี