จารึก

The Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre

จารึกจุลคิรี

จารึก

จารึกจุลคิรี ด้านที่ ๑

QR-code edit Share on Facebook

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2555 เวลา 17:18:18

ชื่อจารึก

จารึกจุลคิรี

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

ชม. ๒๐ จารึกสมเด็จพระนางจามเทวีถาปนาพระธาตุดอยน้อย, ๑.๒.๑.๑ จุลคิรี พ.ศ. ๒๐๙๗/ค.ศ. ๑๕๕๔, ชม. ๒๐ จารึกจุลคิรี พ.ศ. ๒๐๙๗

อักษรที่มีในจารึก

ฝักขาม

ศักราช

พุทธศักราช ๒๐๙๗

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๒ ด้าน มี ๔๕ บรรทัด ด้านที่ ๑ มี ๒๒ บรรทัด ด้านที่ ๒ มี ๒๔ บรรทัด

ผู้อ่าน

๑) ฮันส์ เพนธ์ (พ.ศ. ๒๕๒๘)
๒) โครงการวิจัย : การปริวรรตและชำระจารึกล้านนา (พ.ศ. ๒๕๕๑)

ผู้ปริวรรต

๑) ฮันส์ เพนธ์ (พ.ศ. ๒๕๒๘)
๒) โครงการวิจัย : การปริวรรตและชำระจารึกล้านนา (พ.ศ. ๒๕๕๑)

ผู้ตรวจ

โครงการวิจัย : การปริวรรตและชำระจารึกล้านนา (พ.ศ. ๒๕๕๑)

เชิงอรรถอธิบาย

๑. โครงการวิจัยฯ (๒๕๕๑) : จุลศักราชได้ ๙๑๖ ตัว = ตรงกับ พ.ศ. ๒๐๙๗
๒. โครงการวิจัยฯ (๒๕๕๑) : ปีขาน = ปีขาล
๓. โครงการวิจัยฯ (๒๕๕๑) : ปีกาบญี, ปีกาบยี = ชื่อปีไทยแบบโบราณ ตรงกับปีขาล ฉศก ตามจุลศักราช
๔. โครงการวิจัยฯ (๒๕๕๑) : เดือน ๑๑ = ภาคเหนือ ตรงกับเดือน ๙ ภาคกลาง
๕. โครงการวิจัยฯ (๒๕๕๑) : รวายสี, ระวายสี = ชื่อวันไทยแบบโบราณ รอบหนึ่ง มี ๖๐ วัน
๖. โครงการวิจัยฯ (๒๕๕๑) : ตน = รูป (ลักษณนามของพระสงฆ์), องค์, พระองค์
๗. ฮันส์ เพนธ์ : ธรรมิกราชาธิราช = พญาเมกุฏิ กษัตริย์เมืองเชียงใหม่ พ.ศ. ๒๐๙๔-๒๑๐๗/ค.ศ. ๑๕๖๔
๘. ฮันส์ เพนธ์ : เข้าใจว่า พระองค์ทรงเรือผ่านหน้าจุลคิรี คือ ดอยน้อย (แม่น้ำปิงผ่านดอยน้อยทางทิศตะวันออก) ทรงเห็นทองคำที่ยอดเจดีย์บนดอยน้อยทอแสงรับอาทิตย์มีรังสีประกายสวยงาม ทำให้พระองค์ทรงหวนระลึกถึงปูชนียสถาน ที่เชื่อกันว่า พระนางจามเทวี เคยเสด็จมาบรรจุ (“สถาปนา”) พระธาตุไว้ และถวายตนเพื่อปฏิบัติรักษาองค์พระธาตุ
นางจามเทวี เจ้าหญิงมอญ เมืองลพบุรี เสด็จมาเสวยราชย์ที่เมืองหริภุญชัย (ลำพูน) เมื่อ พ.ศ. ๑๓๑๑/ค.ศ. ๗๖๘ (ตำนานเมืองลำพูน)
๙. ฮันส์ เพนธ์ : โอกาส = เปล่งวาจา
๑๐. ฮันส์ เพนธ์ : หยาดน้ำ = กรวดน้ำ
๑๑. ฮันส์ เพนธ์ : ไว้ = ถวาย
๑๒. โครงการวิจัยฯ (๒๕๕๑) : ผ้าขาว = ชายผู้จำศีล นุ่งห่มผ้าขาว
๑๓. ฮันส์ เพนธ์ : ตามชื่อของผ้าขาวทั้ง ๔ ท่านนั้น ดูเหมือนว่าเป็นคนไทย แสดงว่าในสมัยพญาเมกุฏิเชื่อกันว่าในสมัยจามเทวีมีคนไทยมาอยู่ในล้านนาไทยแล้ว ซึ่งผิดกันกับความเห็นของนักประวัติศาสตร์ในปัจจุบัน ที่มีความเห็นว่า คนไทยคงจะเริ่มมาอยู่ในล้านนาไทย ไม่ก่อน พ.ศ. ๑๕๕๐/ค.ศ. ๑๐๐๐ คือ หลังจากพระนางจามเทวีอย่างน้อยประมาณ ๒๕๐ ปี
๑๔. ฮันส์ เพนธ์ : กับ = และ, พร้อมทั้ง
๑๕. ฮันส์ เพนธ์ : “กับ” ในที่นี้หมายถึง “แต่” คือ นางจามเทวีถวายผ้าขาวพร้อมทั้งบ้าน, นา และหนอง แต่มหาธาตุบนดอยน้อย
๑๖. ฮันส์ เพนธ์ : ฉันนั้น = ดังนั้น
๑๗. ฮันส์ เพนธ์ : ดีหลี = คำจบประโยค
๑๘. ฮันส์ เพนธ์ : จิ่งใคร่หื้อ = จึงทรงมีพระประสงค์ อยากจะให้
๑๙. ฮันส์ เพนธ์ : หมู่ = กลุ่ม
๒๐. ฮันส์ เพนธ์ : ใส่การศึก = เกณฑ์เป็นทหาร ใช้ในสงคราม
๒๑. ฮันส์ เพนธ์ : การเวียก = งานหลวง
๒๒. โครงการวิจัยฯ (๒๕๕๑) : เจ้าหมื่น = ชื่อตำแหน่งข้าราชการเหนือกว่าตำแหน่งพันขึ้นไป
๒๓. ฮันส์ เพนธ์ : จาริด = ศิลาจารึก
๒๔. โครงการวิจัยฯ (๒๕๕๑) : “กรณรศพัศ” น่าจะตรงกับคำสันสกฤตว่า “กรณสํวตฺสร” ซึ่งแปลว่า ปีที่ทำกิจการ

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170