จารึก

The Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
  • images

คำอ่าน-แปล

ชุดคำค้น 15 คำ

อายุ-จารึกพุทธศตวรรษที่ 15, ยุคสมัย-จารึกสมัยขอมพระนคร, ยุคสมัย-จารึกสมัยขอมพระนคร-พระเจ้าหรรษวรมันที่ 1, วัตถุ-จารึกบนทองแดง, ลักษณะ-จารึกบนแผ่นรูปสี่เหลี่ยม, ลักษณะ-จารึกบนแผ่นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า, ที่อยู่ปัจจุบัน-จารึกในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร, ศาสนา-จารึกในศาสนาพราหมณ์-ฮินดู, เรื่อง-พิธีกรรมทางศาสนา, เรื่อง-พิธีกรรมทางศาสนา-บูชาเทพเจ้า, บุคคล-กษัตริย์และผู้ครองอาณาจักรขอมสมัยพระนคร, บุคคล-กษัตริย์และผู้ครองอาณาจักรขอมสมัยพระนคร-พระเจ้าหรรษวรมันที่ 1, บุคคล-กษัตริย์และผู้ครองอาณาจักรขอมสมัยพระนคร-พระเจ้าอิศานวรมันที่ 1, บุคคล-พระเจ้าหรรษวรมันที่ 1, บุคคล-พระเจ้าอิศานวรมันที่ 1,

จารึกแผ่นทองแดงอู่ทอง

จารึก

จารึกแผ่นทองแดงอู่ทอง

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกแผ่นทองแดงอู่ทอง

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

หลักที่ ๓๔ จารึกแผ่นทองแดงอู่ทอง, U T’ông (K. 964)

อักษรที่มีในจารึก

หลังปัลลวะ

ศักราช

พุทธศตวรรษ ๑๕

ภาษา

สันสกฤต

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๖ บรรทัด

วัตถุจารึก

ทองแดง

ลักษณะวัตถุ

แผ่นสี่เหลี่ยมผืนผ้า

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๒๘ ซม. ยาว ๔๒ ซม. หนา ๒ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “สพ. ๓”
๒) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๓ กำหนดเป็น “หลักที่ ๓๔ จารึกแผ่นทองแดงอู่ทอง”
๓) ในหนังสือ Inscriptions du Cambodge vol. VIII กำหนดเป็น “U T’ông (K. 964)”
๔) ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๑ กำหนดเป็น “จารึกแผ่นทองแดงอู่ทอง”

ปีที่พบจารึก

พุทธศักราช ๒๕๐๐

สถานที่พบ

เมืองโบราณอู่ทอง บริเวณตรงกันข้ามกับโรงเรียนอู่ทองศึกษาลัย อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี

ผู้พบ

นางแถม เสือดำ

ปัจจุบันอยู่ที่

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร กรุงเทพมหานคร

พิมพ์เผยแพร่

๑) วารสารศิลปากร ปีที่ ๒ ฉบับที่ ๖ (มีนาคม ๒๕๐๒) : ๖๖-๖๘.
๒) ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๓ (พระนคร : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๐๘), ๙-๑๑.
๓) โบราณวิทยาเรื่องเมืองอู่ทอง (พระนคร : โรงพิมพ์ศิวพร, ๒๕๐๙), ๒๑-๒๕.
๔) จารึกในประเทศไทย เล่ม ๑ (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๒๒๕-๒๒๘.

ประวัติ

จารึกแผ่นทองแดงนี้พบโดย นางแถม เสือดำ ซึ่งได้ขุดพบในที่ดินของตน บริเวณเมืองเก่า ตรงข้ามกับโรงเรียนอู่ทองศึกษาลัย อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี ต่อมา นายเจริญ ผานุธิ อดีตหัวหน้าหน่วยศิลปากรที่ ๒ ได้ติดต่อมายังนางแถม เสือดำ เพื่อขอให้นางแถม มอบจารึกหลักนี้แก่ทางพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ซึ่งนางแถมก็ได้ให้ความร่วมมือเป็นอย่างดี โดยได้มอบให้แก่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร เมื่อวันที่ ๒๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๐๐ เมื่อแรกพบนั้น จารึกแผ่นทองแดงนี้อยู่ในสภาพชำรุดหักออกเป็น ๓ ท่อน จึงได้มีการซ่อมแซม และมีการอ่านข้อความที่จารึกอยู่ ในเบื้องต้นนั้น ศ. ฉ่ำ ทองคำวรรณ ได้อ่านและตีความตัวอักษรว่าเป็นแบบขอมโบราณ รุ่น พ.ศ. ๑๑๐๐ (ปัจจุบันตรงกับ กลุ่มอักษรปัลลวะ-หลังปัลลวะ) และตีพิมพ์ลงใน วารสารศิลปากร ปีที่ ๖ ฉบับที่ ๒ (พ.ศ. ๒๕๐๒) แต่ต่อมา ศ. ฉ่ำ ทองคำวรรณ ได้มีการตีความใหม่ว่าเป็นอักษรอินเดียใต้ ลักษณะอักษรรุ่น พ.ศ. ๑๒๐๐-๑๔๐๐ เพื่อตีพิมพ์ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๓ เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๐๘ ต่อมา หอสมุดแห่งชาติได้ชำระข้อมูลเกี่ยวกับการจัดลำดับวิวัฒนาการตัวอักษรใหม่ โดยได้แยกอักษรอินเดียใต้ รุ่น พ.ศ. ๑๑๐๐-๑๔๐๐ ออกเป็น ๒ ประเภทคือ อักษรปัลลวะ (พุทธศตวรรษที่ ๑๑-๑๒) และ อักษรหลังปัลลวะ (พุทธศตวรรษที่ ๑๓-๑๔) ดังนั้น จึงได้มีการกำหนดรูปแบบอักษรของจารึกแผ่นทองแดงนี้ใหม่เป็น อักษรหลังปัลลวะ รุ่นพุทธศตวรรษที่ ๑๓-๑๔ และนำไปตีพิมพ์ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม ๓ เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๒๙ แต่ในการจัดทำฐานข้อมูลฯ ครั้งนี้ คณะผู้จัดทำฐานข้อมูลฯ ได้แก้ไขในส่วนของการกำหนดอายุของจารึก เนื่องจากพบว่าในจารึกปรากฏชื่อของกษัตริย์พระองค์หนึ่ง พระนามว่า ศรีหรรษวรมัน ซึ่งในจารึกระบุว่าพระองค์ทรงเป็นพระนัดดาของพระเจ้าศรีอีศานวรมัน จึงสันนิษฐานได้ว่า จารึกแผ่นนี้อาจเป็นของพระเจ้าศรีหรรษวรมันที่ ๑ ซึ่งครองราชย์ประมาณปี พ.ศ. ๑๔๕๓-๑๔๖๕ ถ้าพิจารณารูปอักษรประกอบด้วยแล้ว พบว่ามีอักษรบางตัว เช่น “ศ” และ “ต” ที่มีลักษณะแบบหลังปัลลวะที่ใกล้เคียงกับขอมโบราณรุ่นแรก ซึ่งก็เป็นไปได้ที่จะยังมีใช้กันในช่วงกลางพุทธศตวรรษที่ ๑๕ อย่างเช่นในกรณีของจารึกบ่ออีกาและจารึกโนนสัง ที่มีรูปอักษรแบบหลังปัลลวะเช่นกัน และมีอายุอยู่ในช่วงต้นพุทธศตวรรษที่ ๑๕

เนื้อหาโดยสังเขป

กล่าวถึง พระเจ้าศรีหรรษวรมัน ผู้เป็นพระราชนัดดาของพระเจ้าศรีอีศานวรมัน ได้ทรงขึ้นครองราชย์ และได้ส่งเสลี่ยงที่ประดับด้วยเพชรพลอย และคณะดนตรีฟ้อนรำ ถวายแด่เทพเจ้า

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

รูปแบบของตัวอักษรเป็นอักษรหลังปัลลวะ อายุราวพุทธศตวรรษที่ ๑๕

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : ตรงใจ หุตางกูร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๗, จาก :
๑) ฉ่ำ ทองคำวรรณ, “คำจารึกภาษาสันกฤตบนแผ่นทองแดง อักษรขอมโบราณลักษณะตัวอักษรแบบสมัย พ.ศ. ๑๑๐๐,” ศิลปากร ๒, ๖ (มีนาคม ๒๕๐๒), ๖๖-๖๘.
๒) ฉ่ำ ทองคำวรรณ, “คำจารึกภาษาสันกฤตบนแผ่นทองแดง อักษรขอมโบราณลักษณะตัวอักษรแบบสมัย พ.ศ. ๑๑๐๐,” ใน โบราณวิทยาเรื่องเมืองอู่ทอง (พระนคร : โรงพิมพ์ศิวพร, ๒๕๐๙), ๒๑-๒๕.
๓) ฉ่ำ ทองคำวรรณ, “จารึกแผ่นทองแดงอู่ทอง,” ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม ๑ : อักษรปัลลวะ หลังปัลลวะ พุทธศตวรรษที่ ๑๒-๑๔ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๒๒๕-๒๒๘.
๔) ฉ่ำ ทองคำวรรณ, “หลักที่ ๓๔ จารึกแผ่นทองแดงอู่ทอง,” ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๓ : ประมวลจารึกที่พบในภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออก และภาคกลางของประเทศไทย อันจารึกด้วยอักษรและภาษาไทย, ขอม, มอญ, บาลีสันสกฤต (พระนคร : คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และโบราณคดี สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๐๘), ๙-๑๑.

ภาพประกอบ

ภาพถ่ายจารึกจาก : ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๓ (พระนคร : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๐๘)

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170