จารึกซับจำปา ๒

จารึก

จารึกซับจำปา ๒

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกซับจำปา ๒

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

จารึกเมืองซับจำปา ๒

อักษรที่มีในจารึก

หลังปัลลวะ

ศักราช

พุทธศตวรรษ ๑๓-๑๔

ภาษา

สันสกฤต

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๑๒ บรรทัด

วัตถุจารึก

ศิลา ประเภทหินทราย

ลักษณะวัตถุ

เป็นหลักสูง ชำรุดมาก

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๑๒ ซม. สูง ๕๙ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “ลบ. ๑๕”
๒) ในหนังสือ จารึกโบราณรุ่นแรกพบที่ลพบุรีและใกล้เคียง กำหนดเป็น “จารึกเมืองซับจำปา ๒”
๓) ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๑ กำหนดเป็น “จารึกซับจำปา ๒”

ปีที่พบจารึก

วันที่ ๑๒ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๓

สถานที่พบ

เมืองโบราณซับจำปา ตำบลซับจำปา อำเภอท่าหลวง จังหวัดลพบุรี

ผู้พบ

ราษฎรในหมู่บ้านใกล้วัดซับจำปา

ปัจจุบันอยู่ที่

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สมเด็จพระนารายณ์ ตำบลท่าหิน อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี (สำรวจเมื่อ ๑๗-๒๐ มีนาคม ๒๕๖๐)

พิมพ์เผยแพร่

๑) จารึกโบราณรุ่นแรกพบที่ลพบุรีและใกล้เคียง (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๔), ๒๑-๒๕.
๒) จารึกในประเทศไทย เล่ม ๑ (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๒๓๒-๒๓๖.

ประวัติ

จารึกชิ้นนี้ ราษฎรในตำบลซับจำปาพบในบริเวณตัวเมืองโบราณ และได้นำมาถวายให้แก่วัดซับจำปา ต่อมา เมื่อวันที่ ๑๒ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๓ คณะสำรวจข้อมูลทางโบราณคดีของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สมเด็จพระนารายณ์ ได้ออกสำรวจข้อมูลเกี่ยวกับเมืองโบราณซับจำปา จึงได้พบจารึกชิ้นนี้อยู่ที่วัดดังกล่าว และได้ได้คัดลอกสำเนาจารึกส่งให้กองหอสมุดแห่งชาติเพื่ออ่านและแปล ซึ่ง อ.ชะเอม แก้วคล้าย ผู้เชี่ยวชาญภาษาโบราณของหอสมุดแห่งชาติ ได้อ่านและแปลตีพิมพ์ลงในหนังสือ จารึกโบราณรุ่นแรกพบที่ลพบุรี และใกล้เคียง (พ.ศ. ๒๕๒๔) และ ตีพิมพ์ซ้ำอีกครั้งในหนังสือชุด จารึกในประเทศไทย เล่ม ๑ (พ.ศ. ๒๕๒๙) สำหรับเมืองโบราณซับจำปานั้น จากหลักฐานทางโบราณคดี อาจกล่าวได้ว่าเป็นเมืองโบราณในกลุ่มวัฒนธรรมทวารวดี ซึ่งเป็นวัฒนธรรมโบราณรุ่นแรกๆ ที่ได้รับอิทธิพลจากวัฒนธรรมอินเดีย ตัวเมืองโบราณซับจำปานี้ มีคูเมืองลึกมาก และมีกำแพงดินล้อมรอบถึง ๒ ชั้น นอกจากนี้ ภายในบริเวณตัวเมืองยังพบโบราณวัตถุแบบทวารวดีเป็นจำนวนมาก เช่น กวางหมอบ เศียรพระพุทธรูป ชิ้นส่วนพระธรรมจักร รวมทั้งจารึกอีกหลายชิ้น

เนื้อหาโดยสังเขป

เนื่องจากจารึกชำรุดมาก จึงไม่ทราบว่าจารึกกล่าวถึงใคร แต่เนื้อความโดยรวมดูเหมือนว่าจะเป็นจารึกสรรเสริญคุณงามความดีของบุคคลใดบุคคลหนึ่ง ซึ่งอาจเป็นพระยาของเมืองนี้ โดยยกย่องว่าทรงเป็นใหญ่ในแผ่นดิน ทรงนับถือพระพุทธศาสนา เป็นผู้มีคำสัตย์ มีธรรม คือ ความเสียสละ และ ความกรุณา ทั้งยังเป็นผู้ที่มีความเคารพต่อครูอาจารย์

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

รูปแบบของตัวอักษรเป็นอักษรหลังปัลลวะ อายุราวพุทธศตวรรษที่ ๑๓-๑๔

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : ตรงใจ หุตางกูร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๗, จาก :
๑) ชะเอม แก้วคล้าย, “จารึกเมืองซับจำปา ๒,” ใน จารึกโบราณรุ่นแรกพบที่ลพบุรีและใกล้เคียง (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๔), ๒๑-๒๕.
๒) ชะเอม แก้วคล้าย, “จารึกซับจำปา ๒,” ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม ๑ : อักษรปัลลวะ หลังปัลลวะ พุทธศตวรรษที่ ๑๒-๑๔ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๒๓๒-๒๓๖.

ภาพประกอบ

ภาพสำเนาจารึกจาก : ภาควิชาภาษาตะวันออก คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๔๕ (เลขทะเบียน CD; INS-TH-19, ไฟล์; LB_002)

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170