จารึก

The Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
  • images
  • images

จารึกเจ้าเถรศรีเทพคิริมานนท์ ๑

จารึก

จารึกเจ้าเถรศรีเทพคิริมานนท์ ๑

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกเจ้าเถรศรีเทพคิริมานนท์ ๑

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

จารึกอักษรไทย ภาษาไทย บนลานเงิน แผ่นที่ ๒ พ.ศ. ๑๙๕๖, หลักที่ ๕๐ จารึกลานเงิน อักษรและภาษาไทย

อักษรที่มีในจารึก

ไทยอยุธยา

ศักราช

พุทธศักราช ๑๙๕๖

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๒ ด้าน มี ๗ บรรทัด ด้านที่ ๑ มี ๕ บรรทัด ด้านที่ ๒ มี ๒ บรรทัด

วัตถุจารึก

เงิน

ลักษณะวัตถุ

แผ่นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า

ขนาดวัตถุ

-

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “ชน. ๕”
๒) ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๓ ฉบับที่ ๖ (มกราคม ๒๕๐๓) กำหนดเป็น “จารึกอักษรไทย ภาษาไทย บนลานเงิน แผ่นที่ ๒ พ.ศ. ๑๙๕๖”
๓) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๓ กำหนดเป็น “หลักที่ ๕๐ จารึกลานเงิน อักษรและภาษาไทย”
๔) ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ กำหนดเป็น “จารึกเจ้าเถรศรีเทพคิริมานนท์ ๑”

ปีที่พบจารึก

พุทธศักราช ๒๔๙๕

สถานที่พบ

พระเจดีย์วัดส่องคบ อำเภอเมือง จังหวัดชัยนาท

ผู้พบ

พระครูบริรักษ์บรมธาตุ

ปัจจุบันอยู่ที่

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร กรุงเทพมหานคร

พิมพ์เผยแพร่

๑) วารสารศิลปากร ปีที่ ๓ ฉบับที่ ๖ (มกราคม ๒๕๐๓) : ๕๒-๕๓.
๒) ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๓ (พระนคร : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๐๘), ๘๙.
๓) จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๑๗๓-๑๗๔.

ประวัติ

จารึกแผ่นนี้ถูกพบในบริเวณพระเจดีย์วัดส่องคบ อำเภอเมือง จังหวัดชัยนาท โดย พระครูบริรักษ์บรมธาตุ กองพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติรับไว้เมื่อ พ.ศ. ๒๔๙๕ โดยมีการพิมพ์เผยแพร่คำอ่านแปลครั้งแรกในวารสารศิลปากร ปีที่ ๓ ฉบับที่ ๖ พ.ศ. ๒๕๐๓ ชื่อบทความ “คำจารึกอักษรไทย ภาษาไทย บนลานเงินแผ่นที่ ๒” และตีพิมพ์อีกครั้งใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๓ ใน พ.ศ. ๒๕๐๘ ต่อมาใน พ.ศ. ๒๕๒๙ ตีพิมพ์ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ อักษรธรรมและอักษรไทย พุทธศตวรรษที่ ๑๙-๒๔ ซึ่งเรียกจารึกดังกล่าวว่า “จารึกเจ้าเถรศรีเทพคิริมานนท์ ๑” โดยทั้ง ๓ ครั้งมี ฉ่ำ ทองวรรณ เป็นผู้อ่าน

เนื้อหาโดยสังเขป

พ.ศ. ๑๙๕๖ เจ้าเถรศรีเทพคิริมานนท์ และครอบครัว ได้บรรจุพระธาตุ และถวายสิ่งของมีค่าต่างๆ รวมถึงผู้คนแก่วัด

ผู้สร้าง

เจ้าเถรศรีเทพคิริมานนท์

การกำหนดอายุ

กำหนดอายุจากศักราชที่ปรากฏบนจารึกด้านที่ ๑ บรรทัดที่ ๑ ว่า “แต่พระเป็นเจ้าเข้าแก่นิพพานไซร้ได้ ๑๙๕๖ เข้า” ก็คือ พ.ศ. ๑๙๕๖ ซึ่งตรงกับรัชกาลสมเด็จพระนครินทราธิราช แห่งราชวงศ์สุพรรณภูมิ (พ.ศ. ๑๙๕๒-๑๙๖๗)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๗, จาก :
๑) ฉ่ำ ทองคำวรรณ, “คำจารึกอักษรไทย ภาษาไทย บนลานเงินแผ่นที่ ๒-๓ พ.ศ. ๑๙๕๖ (ตรงในรัชกาลสมเด็จพระนครินทราธิราช) พบที่เจดีย์วัดส่องคบ จังหวัดชัยนาท,” ศิลปากร ๓, ๖ (มกราคม ๒๕๐๓) : ๕๒-๕๓.
๒) ฉ่ำ ทองคำวรรณ, “จารึกเจ้าเถรศรีเทพคิริมานนท์ ๑,” ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ : อักษรธรรม และ อักษรไทย พุทธศตวรรษที่ ๑๙-๒๔ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๑๗๓-๑๗๔.
๓) ฉ่ำ ทองคำวรรณ, “หลักที่ ๕๐ จารึกลานเงินอักษร และภาษาไทย,” ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๓ : ประมวลจารึกที่พบในภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออก และภาคกลางของประเทศไทย อันจารึกด้วยอักษรและภาษาไทย, ขอม มอญ, บาลีสันสกฤต (พระนคร : คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และโบราณคดี สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๐๘), ๘๙.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170