จารึกปราสาทหินพนมรุ้ง ๙

จารึก

จารึกปราสาทหินพนมรุ้ง ๙

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกปราสาทหินพนมรุ้ง ๙

อักษรที่มีในจารึก

ขอมโบราณ

ศักราช

พุทธศตวรรษ ๑๘

ภาษา

สันสกฤต

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๔ ด้าน มี ๑๐๑ บรรทัด ด้านที่ ๑ มี ๒๑ บรรทัด ด้านที่ ๒ มี ๓๒ บรรทัด ด้านที่ ๓ มี ๒๕ บรรทัด ด้านที่ ๔ มี ๒๓ บรรทัด

วัตถุจารึก

ศิลา ประเภทหินชนวน สีเทา

ลักษณะวัตถุ

หลักสี่เหลี่ยม

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๒๗ ซม. สูง ๖๐ ซม. หนา ๑๒ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “บร. ๑๙”
๒) ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๔ กำหนดเป็น “จารึกปราสาทหินพนมรุ้ง ๙”

ปีที่พบจารึก

พุทธศักราช ๒๕๑๕

สถานที่พบ

ปราสาทหินพนมรุ้ง ตำบลตาเป๊ก อำเภอเฉลิมพระเกียรติ (ข้อมูลเดิมว่า อำเภอนางรอง) จังหวัดบุรีรัมย์

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

ปราสาทหินพนมรุ้ง ตำบลตาเป๊ก อำเภอเฉลิมพระเกียรติ (ข้อมูลเดิมว่า อำเภอนางรอง) จังหวัดบุรีรัมย์

พิมพ์เผยแพร่

๑) วารสาร ศิลปากร ปีที่ ๒๖ ฉบับที่ ๔ (กันยายน ๒๕๒๕) : ๒๖-๔๒.
๒) จารึกในประเทศไทย เล่ม ๔ (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๑๕๖-๑๗๔.

ประวัติ

ศิลาจารึกหลักนี้ เจ้าหน้าที่ในโครงการบูรณะโบราณสถานปราสาทหินพนมรุ้งได้พบเมื่อวันที่ ๒๒ เมษายน พ.ศ. ๒๕๑๕ ขณะทำการขุดแต่งในบริเวณบันไดประตูทางเข้าปรางค์ประธานด้านทิศเหนือของปราสาทพนมรุ้ง ต่อมาได้มีการอ่าน-แปลและพิมพ์เผยแพร่ในวารสารศิลปากร ปีที่ ๒๖ ฉบับที่ ๔ กันยายน ๒๕๒๕ ใช้ชื่อเรื่องว่า ศิลาจารึกภาษาสันสกฤต ปราสาทหินพนมรุ้ง นอกจากนั้น จารึกหลักนี้ยังเป็นส่วนหนึ่งของวิทยานิพนธ์พระราชนิพนธ์ในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เรื่อง ศิลาจารึกพบที่ปราสาทพนมรุ้ง วิทยานิพนธ์นี้เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาตามหลักสูตรปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาจารึกภาษาตะวันออก ภาควิชาภาษาตะวันออก บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร พ.ศ. ๒๕๒๑ รายละเอียดอื่นๆ ดูเพิ่มเติมในประวัติจารึกปราสาทหินพนมรุ้ง ๗ เลขทะเบียน บร. ๑

เนื้อหาโดยสังเขป

ด้านที่ ๑ กล่าวสรรเสริญพระครูนเรนทราทิตย์ ด้านที่ ๒ กล่าวสรรเสริญหิรัณยะ ผู้สร้างและประพันธ์กาพย์ในศิลาจารึกหลักนี้ ด้านที่ ๓ และด้านที่ ๔ กล่าวสรรเสริญพระศิวะ

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

หอสมุดแห่งชาติได้กำหนดไว้ว่าจารึกหลักนี้เป็นจารึกอักษรขอมโบราณ อายุพุทธศตวรรษที่ ๑๘

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๗, จาก :
๑) อำไพ คำโท, “จารึกปราสาทหินพนมรุ้ง ๙,” ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม ๔ : อักษรขอม พุทธศตวรรษที่ ๑๗-๑๘ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๑๕๖-๑๗๔.
๒) อำไพ คำโท. “ศิลาจารึกภาษาสันสกฤต ปราสาทหินพนมรุ้ง,” ศิลปากร ๒๖, ๔ (กันยายน ๒๕๒๕) : ๒๖-๔๒.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170