จารึกสังข์สัมฤทธิ์

จารึก

จารึกสังข์สัมฤทธิ์

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกสังข์สัมฤทธิ์

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

หลักที่ ๑๑๐ จารึกบนวัตถุสัมฤทธิ์

อักษรที่มีในจารึก

ขอมโบราณ

ศักราช

พุทธศตวรรษ ๑๘

ภาษา

เขมร

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๑ บรรทัด

วัตถุจารึก

สัมฤทธิ์

ลักษณะวัตถุ

รูปสังข์

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๑๑ ซม. สูง ๙ ซม. ยาว ๒๖ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “ปจ. ๒๒”
๒) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ กำหนดเป็น “หลักที่ ๑๑๐ จารึกบนวัตถุสัมฤทธิ์”
๓) ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๔ กำหนดเป็น “จารึกบนสังข์สัมฤทธิ์”

ปีที่พบจารึก

พุทธศักราช ๒๕๐๙

สถานที่พบ

โบราณสถานหมายเลข ๑๑ บริเวณเมืองพระรถ ดงศรีมหาโพธิ์ ตำบลโคกปีบ อำเภอศรีมโหสถ (ข้อมูลเดิมว่า อำเภอศรีมหาโพธิ์) จังหวัดปราจีนบุรี

ผู้พบ

เจ้าหน้าที่หน่วยศิลปากรที่ ๕ จังหวัดฉะเชิงเทรา

ปัจจุบันอยู่ที่

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี

พิมพ์เผยแพร่

๑) วารสารศิลปากร ปีที่ ๑๐ ฉบับที่ ๔ (พฤศจิกายน ๒๕๐๙) : ๗๐-๗๑.
๒) ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ (พระนคร : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๓), ๑๔๒-๑๔๓.
๓) จารึกในประเทศไทย เล่ม ๔ (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๑๓๗-๑๓๙.

ประวัติ

จารึกนี้ มีอักษรจารึกปรากฏอยู่บนรูปสังข์สัมฤทธิ์ บริเวณด้านนอกตอนบนของปากสังข์ เป็นอักษรบรรทัดเดียว จารึกตามความยาวของปากสังข์นั้น ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ ใช้ชื่อจารึกว่า หลักที่ ๑๑๐ จารึกบนวัตถุสัมฤทธิ์ แต่การจัดพิมพ์จารึกในประเทศไทยครั้งนี้ ได้เปลี่ยนชื่อจารึกใหม่ ใช้ชื่อตามลักษณะวัตถุที่จารึกว่า จารึกสังข์สัมฤทธิ์

เนื้อหาโดยสังเขป

เป็นการบันทึกว่าสังข์อันนี้เป็นของถวายจากพระวรโลง (?)

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

กำหนดอายุตามรูปแบบอักษรขอมโบราณ อายุพุทธศตวรรษที่ ๑๘ โดยพิจารณาจากรูปอักษรที่ค่อนข้างเหลี่ยม อีกทั้งเนื้อความกล่าวถึงไทยธรรมซึ่งเป็นเรื่องเดียวกับจารึกบนวัตถุสัมฤทธิ์ ทั้ง ๔ คือ จารึกขันทรงกลมสัมฤทธิ์ จารึกขันทรงวงรีสัมฤทธิ์ จารึกกรอบคันฉ่องสัมฤทธิ์ และจารึกเชิงเทียนสัมฤทธิ์ ที่เป็นจารึกอักษรขอมโบราณ อายุพุทธศตวรรษที่ ๑๘ ดังนั้นจารึกสังข์สัมฤทธิ์หลักนี้จึงน่าจะเป็นจารึกอักษรขอมโบราณที่มีอายุราวพุทธศตวรรษที่ ๑๘ เช่นเดียวกัน

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๗, จาก :
๑) ฉ่ำ ทองคำวรรณ, “หลักที่ ๑๑๐ จารึกบนวัตถุสัมฤทธิ์,” ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ : ประมวลจารึกที่พบในภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออกและภาคกลางของประเทศไทย อันจารึกด้วยอักษรและภาษาไทย, ขอม, มอญ, บาลีสันสกฤต (พระนคร : คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๓), ๑๔๒-๑๔๓.
๒) ประสาร บุญประคอง, “คำอ่านจารึกบนวัตถุสัมฤทธิ์อักษรขอมโบราณและภาษาขอม : ได้มาจากโบราณสถานหมายเลข ๑๑ เมืองพระรถ ดงศรีมหาโพธิ์ ตำบลโคกปีบ,” ศิลปากร ๑๐, ๔ (กันยายน ๒๕๐๙) : ๗๐-๗๑.
๓) ประสาร บุญประคอง และฉ่ำ ทองคำวรรณ, “จารึกสังข์สัมฤทธิ์,” ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม ๔ : อักษรขอม พุทธศตวรรษที่ ๑๗-๑๘ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๑๓๗-๑๓๙.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170