บันทึกรายวันของออกพระวิสุทธสุนธร (โกษาปาน) หน้า ๓๗

จารึก

บันทึกรายวันของออกพระวิสุทธสุนธร (โกษาปาน) หน้า ๓๗

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 2 เม.ย. 2553 15:45:48 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

บันทึกรายวันของออกพระวิสุทธสุนธร (โกษาปาน) หน้า ๓๗

อักษรที่มีในจารึก

ไทยอยุธยา

ศักราช

พุทธศักราช ๒๒๒๙

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวน ๑ หน้า มี ๑๔ บรรทัด

วัตถุจารึก

กระดาษฝรั่ง

ลักษณะวัตถุ

แผ่นสี่เหลี่ยมผืนผ้า

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๑๘ ซม. ยาว ๒๔ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

-

ปีที่พบจารึก

พ.ศ. ๒๔๒๗

สถานที่พบ

หอจดหมายเหตุ สำนักมิซซังต่างประเทศ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส

ผู้พบ

ม.ล. มานิจ ชุมสาย

ปัจจุบันอยู่ที่

หอจดหมายเหตุ สำนักมิซซังต่างประเทศ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส

พิมพ์เผยแพร่

วารสาร ศิลปากร ปีที่ ๒๘ ฉบับที่ ๖ (มกราคม ๒๕๒๘) : ๒๗-๑๔๕.

ประวัติ

ต้นฉบับของบันทึกนี้อยู่ที่หอจดหมายเหตุ สำนักมิซซังต่างประเทศ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศสโดยลงทะเบียนไว้เป็นหนังสือประวัติศาสตร์ซานัง ใน พ.ศ. ๒๕๒๗ ม.ล. มานิจ ชุมสาย ได้นำสำเนาต้นฉบับมาพิมพ์เผยแพร่ในงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติในชื่อเรื่อง “เอกสารรายงานฉบับตัวจริงของโกษาปาน ที่ได้ร่างทิ้งไว้ในประเทศฝรั่งเศส” ต่อมามอบให้ผู้เชี่ยวชาญเอกสารโบราณของกรมศิลปากรอ่านและได้ตีพิมพ์ลงใน วารสารศิลปากร ฉบับเดือนมกราคม พ.ศ. ๒๕๒๘ รัฐบาลฝรั่งเศสมอบสำเนาต้นฉบับบันทึกรายวันของโกษาปานให้ประเทศไทยอย่างเป็นทางการเมื่อต้นปี พ.ศ. ๒๕๒๙ บันทึกนี้เขียนขึ้นโดยออกพระวิสุทธสุนทร (โกษาปาน) ขณะที่พักอยู่ในเมืองแบรสท์ ประเทศฝรั่งเศส เมื่อครั้งเป็นราชทูตนำพระราชสาส์นไปถวายแด่พระเจ้าหลุยส์ที่ ๑๔ โดยออกเดินทางไปกับเรือราชทูตฝรั่งเศสเมื่อ พ.ศ. ๒๒๒๘ และถึงประเทศฝรั่งเศสโดยขึ้นบกที่เมืองแบรสท์เมื่อวันที่ ๑๖ มิถุนายน พ.ศ. ๒๒๒๙ คณะราชทูตไทยประกอบด้วย ออกพระวิสุทธสุนทร ราชทูต ออกหลวงกัลยาราชไมตรี อุปทูต ออกขุนศรีวิสารวาจา ตรีทูต และผู้ติดตามประมาณ ๓๐ คน ต้นฉบับของบันทึกที่พบเป็นเพียงส่วนหนึ่งของบันทึกทั้งหมด เนื่องจากข้อความในหน้าแรกไม่ใช่การเริ่มต้นบันทึก จึงสันนิษฐานว่ามีการเขียนจบไปแล้วเล่มหนึ่งแล้วมาเขียนต่อในเล่มนี้ บันทึกนี้เขียนบนสมุดฝรั่ง ด้านหนึ่งของสมุดเป็นประวัติศาสตร์ของซานัง เขียนด้วยลายมือภาษาฝรั่งเศส ส่วนอีกด้านหนึ่งเป็นอักษรและภาษาไทย มี ๖๗ แผ่น แผ่นละ ๑๔ บรรทัด (ยกเว้นแผ่นสุดท้ายมี ๗ บรรทัด)

เนื้อหาโดยสังเขป

บันทึกเรื่องราวเหตุการณ์ของราชทูตไทยและคณะ ระหว่างที่เดินทางไปพำนักอยู่ในประเทศฝรั่งเศส ในวันอังคาร ขึ้น ๕ ค่ำ เดือน ๘ ปีขาล พ.ศ. ๒๒๒๙ บรรยายรายละเอียดเกี่ยวกับสถานที่ที่มูสูโกบันตังเดโปพาไปเยี่ยมชม เช่น ตึกไว้สมอและเชือก เป็นต้น

ผู้สร้าง

ออกพระวิสุทธสุนธร (โกษาปาน) (ในบันทึกไม่ได้ระบุนามผู้เขียน แต่วันเดือนปีที่ระบุในเอกสารเป็นช่วงเวลาที่คณะทูตไทยเดินทางไปยังประเทศฝรั่งเศส)

การกำหนดอายุ

กำหนดจากวันเดือนปีที่ปรากฏในเอกสาร ซึ่งในส่วนที่พบบันทึกตั้งแต่พฤหัสบดี ขึ้น ๑ ค่ำ เดือน ๘ ปีขาล จุลศักราช ๑๐๔๘ (พ.ศ. ๒๒๒๙) ถึง วันพฤหัสบดี ขึ้น ๑๕ ค่ำ ในเดือนและปีเดียวกัน รวมเวลาทั้งสิ้น ๑๕ วัน

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๗, จาก :
๑) ก่องแก้ว วีระประจักษ์, “บันทึกรายวันของออกพระวิสุทธสุนทร (โกษาปาน) ราชทูตไทยไปฝรั่งเศส,” ศิลปากร ๒๘, ๖ (มกราคม ๒๕๒๘) : ๒๗-๑๔๕.
๒) ภูธร ภูมะธน, “เอกสารไทยในฝรั่งเศส : เอกสารภาษาไทยสมัยสมเด็จพระนารายณ์ที่น่าสนใจ ๒ ฉบับที่สำนักมิซซังต่างประเทศ กรุงปารีส,” ศิลปวัฒนธรรม ๖, ๑๒ (พฤศจิกายน ๒๕๒๘) : ๑๑๔-๑๒๑.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170