จารึกโคลงภาพคนต่างภาษา แผ่นที่ 21 (ภาพฮินดู)

จารึก

จารึกโคลงภาพคนต่างภาษา แผ่นที่ 21 (ภาพฮินดู)

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 9 มิ.ย. 2551 14:39:10 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 18 ธ.ค. 2563 13:21:33 )

ชื่อจารึก

จารึกโคลงภาพคนต่างภาษา แผ่นที่ 21 (ภาพฮินดู)

อักษรที่มีในจารึก

ไทยธนบุรี-รัตนโกสินทร์

ศักราช

ไม่ปรากฏศักราช

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวน 1 ด้าน ไม่ทราบจำนวนบรรทัด

วัตถุจารึก

หิน

ลักษณะวัตถุ

-

ขนาดวัตถุ

-

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

-

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามฯ แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

ไม่ปรากฏหลักฐาน

พิมพ์เผยแพร่

ประชุมจารึกวัดพระเชตุพน (กรุงเทพฯ : คณะสงฆ์วัดพระเชตุพน, 2544), 713.

ประวัติ

จารึกนี้เป็นหนึ่งในจารึกโคลงภาพต่างภาษาจำนวน 32 แผ่น บริเวณผนังเฉลียงศาลารายทั้ง 16 หลังของวัดพระเชตุพนฯ จารึกแต่ละแผ่นประกอบด้วยโคลง 2 บทซึ่งอธิบายถึงลักษณะของชนชาติต่างๆ เช่น ผิวพรรณ, การแต่งกาย, ความเชื่อ และถิ่นที่อยู่อาศัย จำนวนแผ่นละ 1 ชาติ รวมเป็นโคลง 64 บท 32 ชนชาติ โดยมีการหล่อประติมากรรมรูปชาวต่างชาติที่สอดคล้องกันกับจารึกตั้งไว้ในศาลารายดังกล่าว ศาลาละ 2 รูป อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบัน ทั้งจารึกและประติมากรรมได้สูญหายไปเกือบทั้งหมด ในส่วนของจารึกเหลือเพียง 2 แผ่น คือ แผ่นที่ 29 (ภาพญวน) และ แผ่นที่ 30 (ภาพจีน) อนึ่ง นอกเหนือจากประติมากรรมรูปชาวต่างชาติในศาลาราย ยังปรากฏภาพเขียนบนบานประตูและบานหน้าต่างของวิหารทิศเป็นภาพชนชาติต่างๆ อีกด้วย แต่ส่วนใหญ่ได้ลบเลือนไปแล้วเช่นกัน

เนื้อหาโดยสังเขป

กล่าวถึงชนชาติแขกฮินดูว่าชอบไว้หนวดเครา แต่งกายสวยงาม สวมกางเกงมัศหรู่ เสื้อจีบเอว และใส่หมวกปีกปักลาย เป็นต้น จารึกแผ่นนี้ระบุว่าผู้แต่งคือ หลวงศรีอัศวเดช

ผู้สร้าง

พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 3)

การกำหนดอายุ

กำหนดอายุจากประวัติการสร้างจารึกในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 3) ซึ่งปรากฏในจดหมายเหตุเรื่องการปฏิสังขรณ์วัดพระเชตุพน (ถอดจากโคลงดั้นพระนิพนธ์กรมสมเด็จพระปรมานุชิตชิโนรส) ดังความว่า “…ที่สุดเฉลียง 2 ข้าง หล่อเป็นรูปคนต่างชาติตั้งไว้ศาลาละ 2 รูปมีศิลาจารึกโคลงดั้นบาทกุญชรบอกลักษณเพสชาติติดไว้ข้างผนังอย่างฤษีดัดตนฉะนั้น…”

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., 2550, จาก :
1) “โคลงภาพคนต่างภาษา,” ใน ประชุมจารึกวัดพระเชตุพน (กรุงเทพฯ : คณะสงฆ์วัดพระเชตุพน, 2544), 707-717.
2) “จดหมายเหตุเรื่องการปฏิสังขรณ์วัดพระเชตุพน : ถอดจากโคลงดั้นพระนิพนธ์กรมสมเด็จพระปรมานุชิตชิโนรส,” ใน ประชุมจารึกวัดพระเชตุพน (กรุงเทพฯ : คณะสงฆ์วัดพระเชตุพน, 2544), 57-73.
3) ณัฏฐภัทร จันทวิช, ผ้าโบราณ (กรุงเทพฯ : โครงการเผยแพร่เอกลักษณ์ของไทยทางโทรทัศน์และวิทยุ, 2521), 16-21.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170