จารึกเรื่องพาหิรนิทาน แผ่นที่ ๑๓ (กัสสปชาดก)

จารึก

จารึกเรื่องพาหิรนิทาน แผ่นที่ ๑๓ (กัสสปชาดก)

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 26 พ.ค. 2551 11:08:06 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกเรื่องพาหิรนิทาน แผ่นที่ ๑๓ (กัสสปชาดก)

อักษรที่มีในจารึก

ไทยธนบุรี-รัตนโกสินทร์

ศักราช

ไม่ปรากฏศักราช

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวน ๑ ด้าน มี ๕ บรรทัด

วัตถุจารึก

หิน

ลักษณะวัตถุ

แผ่นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า

ขนาดวัตถุ

-

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

-

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามฯ แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

ศาลาคู่หน้าพระมหาเจดีย์ด้านใต้ (ศาลาแม่ซื้อ) วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามฯ แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร

พิมพ์เผยแพร่

ประชุมจารึกวัดพระเชตุพน (กรุงเทพฯ : คณะสงฆ์วัดพระเชตุพน, ๒๕๔๔), ๑๓๘.

ประวัติ

จารึกเรื่องพาหิรนิทานอยู่ภายในศาลาคู่หน้าพระมหาเจดีย์ด้านเหนือ (ศาลาหมอนวด) และด้านใต้ (ศาลาแม่ซื้อ) แห่งละ ๑๒ แผ่น รวม ๒๔ แผ่น แต่ละแผ่นจารึกเรื่องราวชาดก ๑ เรื่อง โดยอยู่ภายใต้จิตรกรรมที่สอดคล้องกัน จากหลักฐานใน “จารึกโคลงบอกด้านการปฏิสังขรณ์” โดยกรมหมื่นนุชิตชิโนรส ที่ติดอยู่ภายในศาลาคู่ ระบุว่ามีการปฏิสังขรณ์ศาลาดังกล่าวและเขียนภาพจิตรกรรมต่างๆโดยมีการสร้างจารึกกำกับไว้ โดยมีจมื่นไชยาภรณปลัดกรมตำรวจใหญ่ขวากำกับการซ่อม ส่วนช่างเขียนคือพระสงฆ์วัดสามพญา วัดระฆัง วัดปทุมคงคา สำหรับศาลาหมอนวดกำกับการเขียนโดยนายด้วงสมุห์จั่น ส่วนศาลาแม่ซื้อมีช่างเขียนคือ พระสงฆ์วัดกลาง วัดเครือวัลย์ วัดหงส์ โดยมีนายด้วงสมุห์เพิกกำกับการเขียน

เนื้อหาโดยสังเขป

กล่าวถึง “กัสสปชาดก” ซึ่งเป็นเรื่องราวของพระโพธิสัตว์เมื่อเสวยชาติเป็น กัสสปมาณพ บุตรพราหมณ์มหาศาล มีศรัทธาในพุทธศาสนาจึงบริจาคทรัพย์จำนวนแสนโกฏิสร้างอารามถวายพระสงฆ์ พระพุทธปิยทัสสีทรงทำนายว่ากัสสปมาณพจะได้ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้านามว่าโคดม

ผู้สร้าง

พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๓)

การกำหนดอายุ

กำหนดอายุจากประวัติการสร้างจารึก ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๓) (ดูรายละเอียดในหัวข้อ “ประวัติ”)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๕๐, จาก :
๑) “พาหิรนิทาน : ศาลาคู่หน้าพระมหาเจดีย์ด้านใต้ (ศาลาแม่ซื้อ),” ใน ประชุมจารึกวัดพระเชตุพน (กรุงเทพฯ : คณะสงฆ์วัดพระเชตุพน, ๒๕๔๔), ๑๓๘-๑๔๐.
๒) ผาสุข อินทราวุธ, พุทธศาสนาและประติมาณวิทยา (เอกสารอัดสำเนา) (กรุงเทพฯ : ภาควิชาโบราณคดี คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๓๐), ๘๒-๘๓.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170